Егер балаңыз талшығы аз тағамды тұтынатын болса, сұйықтықты аз ішсе, немесе аз қимылдайтын болса, іш қатуы пайда болады. Көптеген адамдарда іш қатуының себебі белгісіз болып қалуда. Нәжістің шығуы ауырсынатын болса, бала бұл үрдісті әдейі тежейді. Нәжіс шығуын тежеу іш қатуына апаруы мүмкін. Балаңыз дәретханада қараңғы болса, жалғыз қорқуы мүмкін. Кейбір балалар ойынды үзгісі келмегендіктен дәретханаға бармайды.
Тағамды қабылдауды нашарлатуға, дене белсенділігін азайтуға немесе қызбаның пайда болуына апаратын ауру іш қатуына апаруы мүмкін. Бұл мәселе сауыққаннан кейін де сақталуы мүмкін.
Балаңыз дамудың белгілі бір сатысында болуы мүмкін. Дәретхананы қолдану дағдысын әлі үйренбеген болуы мүмкін. Бірақ, егер өздігінше дәретханаға баратын болғаннан кейін 3 ай өткенде балаңыздың несеп шығаруында еріксіз нәжіс шығаруы байқалатын болса, оны нәжіс шығару үшін дәретхананы қолдануға үйрету қажет. Дәрігер бұл үшін кеңес бере алады.
Балаңыздың нәжіс шығаратын уақытын, орны мен түрін көрсететін күнделік жүргізіңіз. Бұл емдеуші дәрігерге баланың дәретханаға бару заңдылығын көруге көмектеседі. 2 –ші тармаққа көшудің алдында кемінде, 1 апта бойы күнделік жүргізіңіз. Егер балаңыз бала бақшаға баратын болса, тәрбиешіні баланың дағдыларын бақылауын сұраңыз. Бұл зерттеудің соңында осы күнделікті принтерден шығарып, әрі қарай қолдануға болады.
Баланы унитазға отыруды үйретіңіз
Баламен дәретхана ішінде ойнап, жаман жер еместігін көрсетіңіз. Балаға унитазда шалбарымен немесе колготкиімен күніне бірнеше минут отырғызып үйретіңіз. Баланың аяғының астына кішкене орындық қою пайдалы болуы мүмкін. Балаға өзімен бірге сүйікті кітаптарын, қуыршағын, шағын ойыншықтарын алуға рұқсат беріңіз.
Бала дәретханада болғанда онымен сөйлесіп, ойнаңыз. Бірақ, бала бірден дәретхананы қолданады деп күтпеңіз. Ол унитазға отырып үйренетіндігін есте сақтаңыз. Біртіндеп, унитазда отыруын 30 секундтан 5 минутқа дейін ұзартыңыз. Ас үйдегі таймер «дәретханаға үйренуге» сигнал болуы мүмкін. 3-ші қадамға өту бала унитазда күніне 3-5 реттен, 5 минут ішінде отырғанда мүмкін болады.
Баланың нәжісі жұмсақ және қалыптасқан болуына көз жеткізіңіз
Бұл әдетте, егер балаға сүт өнімін азырақ берсеңіз және рационда талшығы мол өнімдерінің мөлшерін арттырғанда болады. Егер дәрігер қолдаса, қысқа уақыттың ішінде балаға талшықты қоспа түрінде беруге болады. Дәрігермен емдәм құрамындағы қажетті өзгерістер туралы кеңесіңіз.
Алдымен, балада нәжістің еріксіз шығуы байқалады. Бұл үшін оған ұрсып, жазаламаңыз. Баланың еріксіз нәжіс шығаруы үшін ызалану тек дәретханаға үйренуіне кедергі келтіреді. Егер балада нәжістің еріксіз шығуы байқалса, байсалды қалыпта қалыңыз, сонда бала өзін нашар сезінбейді.
Бала ішек жұмысын қалпына келтіргеннен кейін және унитазға үйренгеннен соң күнделікті белгілі бір уақытта дәретханаға баруын қадағалаңыз. Бала тамақ ішкеннен кейін 10-20 минуттей уақыт өткенде, нәжістенетін дағдылы уақытта бала дәретханаға баруы қажет. Бұл уақытты дәретханаға бару күнделігіне жазып қойыңыз. Бала кемінде, күнде 3-5 рет, 5 минуттан унитазда отыруы қажет.
Дәретханада ішекті босатқаны үшін баланы ынталандыру
Алғашқыда бала дәретханада ішегін босатқаны үшін сыймен ынталандырыңыз. Басында, әр ішекті босатуы үшін, кейіннен, бірнеше ретте бір сыйлаңыз. Осылайша, бала тез үйренеді. Сол кезде сыйлауды тоқтатасыз.
Осыдан кейін баланы дәретханаға бару уақыты келгендігін анықтауға үйретіңіз. Балаға бұл туралы сіздің сұрауыңызды күтпей, өзінің айтуын үйретіңіз. Дәретханаға бару алдында кішкентай балалар ата-анасына көмек қажеттігі туралы айтуы қажет.
Іш қатуымен бірге еріксіз нәжістену қалай емделеді?
Егер балада 3 немесе 4 күн ішінде нәжістену болмаса, дәрігерге баруыңыз қажет. Дәрігер ішектің төменгі бөлігінде жинақталған нәжісті шығаруға көмектесуі мүмкін. Бұл ауруханада балаға клизма немесе суппозиторий қойылуымен орындалады. Немесе дәрігер балаға іш жүргізетін препараттардың жоғары мөлшерлемесін тағайындайды.
Ішек босағаннан кейін бала дәретханаға жеңіл бара алатындығына көз жеткізу маңызды. Ішекті жеңіл босату іш қатуының қайта пайда болуының алдын алуға көмектеседі. Емдеу баланың емдәмін өзгертуінен, сұйықты арттырудан, талшығы мол тамақты тұтынудан, дәретханаға күніне бірнеше рет барудан, нәжісті жұмсарту үшін іш жүргізетін препараттарды қолданудан тұрады.
Дәретханаға бару күнделігі
күні
уақыты
уақыты
уақыты
уақыты
уақыты
Дүйс/22
9:00
ТН, ТНШ
12:00
УО, ДНШ
14:00
ТН, ТНШ
Нұсқау: балада нәжістену немесе несеп шығару болатын уақыт:
Бірінші бағанға аптаның күні мен айдың күнін енгізіңіз.
Өңеш, асқазан, аш және тоқ ішек, бауыр, өтқабы және ұйқыбезі тағамның қоректік бөліктерін энергияға айналдырады және қоректік емес бөліктерін қалдықтарға ыдыратады, қалдықтар организмнен сыртқа шығарылады. Ішектің түйнелісі – ішектің бойымен тағамның өтуінің толықтай немесе ішінара тоқтауы.
Іштің кебуінің симптомдарының алдын алу және құсықты жою үшін арнайы түтік (зондты) мұрын арқылы асқазанға немесе ішекке енгізіледі.
Тоқ ішектің қайырылуында тік ішекке түтікті енгізу арқылы көмек көрсетіледі.
Зонд енгізу симптомдарды жеңілдетпеген жағдайда немесе тіндердің жойылуының белгілері пайда болса, ішектің түйнелісін туындататын кедергілерді жою үшін оперативтік араласу қажет болуы мүмкін.
Электролиттік (химиялық және минералдық) үйлесімсіздікке
Сусыздануға
Ішектегі саңылаудың пайда пайда болуына (перфорация)
Жұқпалануға
Сары ауруға (тері мен көздің ағының сарғаюы).
Егер кедергі ішектің қанмен қамтамасыз етілуін бітесе, бұл жұқпаланса және тіндердің тіршілігін жоюға (гангренаға) апарады. Тіндердің жойылу қаупі оның бітелуінің себебімен және бітелу ұзақтығымен байланысты. Жарықта, ішектің қайырылуында, қынапталуында гангренаның даму қаупі жоғары.
Жаңа туған сәбилердегі ішектің қабырғасын бұзатын ішек түйнелісі (некроздық энтероколит) өмірге қауіп төндіреді және қан мен өкпенің жұқпалануына апарады.
