Тыныс жеткіліксіздігі - өкпеден қанға оттегінің жетіспеуінен пайда болатын патологиялық жағдай. Организм толық жұмыс атқару үшін оттегіге бай қан қажет. Және де тыныс жеткіліксіздігі өкпенің көмірқышқыл газын шығара алмаған кезде даму мүмкін. Организмде көмірқышқыл ғазының мөлшерінің көбеюі зиянды әсер көрсетеді.
Себептері
Тыныс алу функциясына әсер ететін әртүрлі патологиялық жағдайлар және аурулар тыныс жеткіліксіздігіне алып келеді. Мысалы:
Тыныс алуға қатысатын бұлшықеттер мен нерв зақымдалатын патологиялық жағдайлар: жұлынның жарақаттары, бұлшықеттік дистрофия және инсульт
Өкпе айналасындағы тіндер мен қабырғалардың жарақаты. Кеуде торының бұзылысы осы патологияны шақыру мүмкін.
Наркотиктар мен ішімдіктің артық мөлшерлері
Түтін мен зиянды газдардан пайда болатын зақымданулар
Емі
Емдік тактика тыныс алу жеткіліксіздігінің ауырлық дәрежесіне және жедел немесе созылмалы түріне байланысты. Және де ем тактикасы осы тыныс алу жеткіліксіздігін шақырған себебіне байланысты. Тыныс алуды жеңілдету үшін оттегілік терапия немесе басқа да емдер ала аласыз.
Абсцесс (іріңқалта) – бұл тері астында іріңнің жиналуымен сипатталатын инфекция. Абсцесс әдетте алтын түсті стафилококк және стрептококк секілді бактериялармен байланысты. Бұл бактериялар терідегі сызаттар мен жаралар арқылы енеді. Бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін зақымданған тұста қызару, ауырсыну, температураның артуы және ісінуі пайда болады, дене температурасы артуы мүмкін. Абсцесс тері бетінің инфекциясын заманауи және сәйкес емдемеген жағдайда орын алуы мүмкін. Сәйкес емдеу болған жағдайда бұл аурудың болжамы сәтті.
Метициллин-резистентті стафилококк (МРЗС) - пенициллин қатарындағы антибиотиктерге тұрақтылығы бар бактериялар тобы, бұл көптеген онжылдықтар бойы стафилококты және тері инфекцияларын антибиотикпен емдеудегі күрделі мәселе болды. Бұрынырақта МРЗС халықтың аз тобында, денсаулық сақтау саласының қызметкерлерінде және егілетін наркотиктерді қолданатын адамдар арасында таралған болатын. Бүгінде МРЗС жалпы халықтың тері инфекциясының жиі себебі болуда. МРЗС қазір «пенициллин қатарынан емес» антибиотиктермен және зақымданған теріге жергілікті күтім жасау арқылы табысты емделеді. Сирек жағдайда МРЗС терінің және жұмсақ тіндердің күрделі (терең) инфекцияларын туындатуы мүмкін. Стафилококты инфекция, әдетте, ұсақ қызыл түйіндерден немесе ірің толған түйіндерден басталады, олар қысқа уақыттың ішінде терең, ауырсынатын ойық жараға айналуы мүмкін. Егер теріңізде қызыл түйінді немесе ірің толған түйінді байқасаңыз және инфекцияның белгілері болса (зақымданған тұстың ауырсынуы, қызаруы және ісінуі) шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз. Көптеген науқастар түйіндерді өрмекшінің шағуы деп санап, қателеседі. Антибиотикпен емдеуді өткізудің алдында дәрігер терінің зақымданған тұсынан қырынды алып, зерттеу тағайындауы мүмкін. МРЗС жұқпалану симптомдарына ұқсайтын белгілер болуында, және МРЗС талдауының нәтижесі оң болса, дәрігер таблетка түріндегі антибиотик қабылдауды және зақымданған теріге жергілікті емдеу тағайындайды. Инфекцияның сау жерге таралмауы үшін қолды және дененің басқа ашық тұстарын таза ұстау қажет, ал жаралар емдеу кезінде зарарсыз дәкемен таңылуы тиіс.
1-2 аптаның ішінде ауырсынуы, қызаруы және ісінуі пайда болады. Терінің астында іріңнің болуы әдетте, көрінбейді. Дене температурасының артуы және жалпы дімкәстік байқалуы мүмкін.
Абсцесті өздігінше емдеу дұрыс емес. Дәрігерге барғанға дейін зақымданған бөлікке жылы компресс қойып, және ісіну мен ауырсынуды жою үшін негізінде ибупрофен бар қабынуға қарсы дәрі қабылдау қажет.
Зақымданған бөліктің ауырсынуы, қызаруы және ісінуі пайда болса, медициналық көмекке жүгініңіз. Егер абсцесс бетте болса және тез таралса немесе қозғалуды шектейтін жерде орналасатын болса, шұғыл медициналық көмекке жүгіну қажет.
Алдын ала ауырсынуды басу шарасынан кейін дәрігер зақымданған тұсты аздап тіледі, және абсцестегі сұйықтықты немесе іріңді шығарады. Бұл бактериялардың көпшілігін жойып, организмге қалған аз мөлшерімен күресуге көмектеседі. Кейбір жағдайда, бөлінген ірің бактериологиялық зерттеу өткізу үшін зертханаға жіберіледі. Қоздырғышын анықтау тиімді антибиотикті таңдау үшін қажет. Зерттеу 2-3 күнде өтеді. Талдаудың нәтижелерін алғанға дейін дәрігер Сізге кең ауқымды әрекет ететін антибиотик тағайындауы мүмкін. Ауыр инфекция болмаса, антибиотикпен емдеу тағайындалмайды.
Егер жағдай жақсармаса, немесе инфекцияның қоздырғышы кең таралмаған болса, дәрігер антибиотиктердің әр түрін тағайындауы мүмкін. Антибиотиктер тағайындалған жағдайда, жағдай жақсарып, сауығу байқалғанына қарамастан, емдеудің толық курсын өту қажет. Егер емдеу басталғаннан кейін 2-3 күн ішінде жағдай жақсармаса, дәрігерге хабарлау қажет.
Тыныс алу – күрделі үрдіс. Егер жарақат, ауру немесе басқа фаакторлар осы үрдістің кез келген бөлігіне әсер етсе, тыныс алуда мәселелер пайда болады.
Өкпе конус тәрізді кеуекті қос ағза, кеуде қуысының оң және сол бөлігінде орналасқан. Өкпе – тыныс жүйесінің бөлігі. Оң өкпе үлестері аталатын үш бөліктен тұрады. Сол өкпе екі бөліктен тұрады. Демді ішке тарту кезінде өкпе оттегіге толады, оттегі жасушалар мен тіндерге негізгі қызметін орындау үшін қажет. Дем шығару кезінде өкпе көмір қышқыл газын сыртқа шығарады, ол организмдегі заттек алмасуының өнімдері.
Мысалы, жоғарғы тыныс алу жолдарын жауып тұратын жұқа қылшықтар біз тыныс алатын бактериялардың барлығын зиянсыз ете алмайды. Бұл микробтар бронхылардың (бронхит) немесе өкпенің (пневмония) инфекциясын туындатады. Инфекциялар сілемейдің және қабыну сұйықтығының жинақталуына ықпал етеді, бұл кезде тыныс алу жолдарының тарылуы және өкпедегі газ алмауы үрдісінің бұзылысы пайда болады.
Егер сізде астма (демікпе) болса, сезімталдығыңыз бар, белгілі бір заттектерді деміңізбен ішке тарту тыныс алу жолдарының саңылауын тарылтуды туындатуы мүмкін. Бұл кезде адамға толыққанды тыныс алу қиынға түседі.
Ұзақ уақыт бойы темекі түтінін немесе ауаның ластауыштарын деміңізбен ішке тарту тыныс алу жолдарын және ауа қалташасын зақымдауы мүмкін. Бұл кезде өкпенің созылмалы обструктивті ауруы (ӨСОА) аталатын ауру пайда болады. Бұл ауру кезінде өкпедегі вентиляция және газ алмасу үрдістері бұзылысқа ұшырайды.
Тыныс алу үрдісінде диафрагма және кеуденің, мойынның және іштің басқа бұлшық еттері қатысады. Бұл бұлшық еттердің қимылы адамға тыныс алуға мүмкіндік береді. Мидан осы бұлшық еттерге баратын нервтер олардың қимылын бақылайды. Егер адамды өкпенің жасанды вентиляциясы аппаратына уақытылы қоспаған жағдайда жұлынның жоғарғы бөлігіндегі осы нервтердің зақымдануы тыныс алудың тоқтауын туындатуы мүмкін.
Ауа қалташаларын қоршайтын ұсақ қантамырлардағы үздіксіз қан ағымы газ алмасу үрдістері үшін өмірлік қажетті. Төсекке таңылу немесе операциялардың ұзақ кезеңдері өкпе эмболиясының (өкпе артериясының тромбымен бітелуі) пайда болуына апаруы мүмкін. Өкпе эмболиясы ұсақ қантамырларына қан келуін азайтуы немесе тежеуі, газ алмасуына кедергі келтіруі мүмкін.
