Хроническая сердечная недостаточность (ХСН) – это состояние, при котором снижается сократительная способность сердечной мышцы, и сердце не может в достаточной мере поставлять кислород и питательные вещества в органы и ткани организма.
Сердце – это конусообразный полый мышечный орган, обеспечивающий посредством повторных ритмичных сокращений ток крови по кровеносным сосудам.
При ослаблении насосной функции сердца происходит скопление крови и жидкости в легких, а также скопление жидкости в области стоп, лодыжек и ног, называемое отеком.
Камеры сердца из-за слабости сердечных мышц накапливают внутри больше крови, что приводит к уплотнению их стенок.
В результате ослабления кровотока в почках может начаться скопление жидкости (воды) и соли в организме. Если жидкость накапливается в руках, ногах, легких или других органах, организм переполняется кровью. Подобное состояние называется застойной ХСН.
Кровь, протекающая между различными камерами сердца или из сердца в аорту, должна пройти через клапаны сердца. Эти клапаны открываются настолько, что кровь может протекать через них. Затем они закрываются, препятствуя обратному току крови. Когда эти клапаны работают неправильно, ток крови через сердце ко всему организму нарушается. Это может привести к сердечной недостаточности или ухудшить ее течение.
Наличие ХСН еще не говорит о том, что сердце пациента перестало функционировать
Сердечная недостаточность вызвана многими причинами. К этим причинам относятся:
Ишемическая болезнь сердца – заболевание сердца, возникающее в результате снижения притока крови к сердечной мышце из-за сужения сердечных (коронарных) артерий, поставляющих кровь и кислород к сердцу.
Наиболее частая причина этого – атеросклероз коронарных артерий, при котором на их внутренней стенке откладываются холестерин и другие жиры в виде налета и бляшек, а сами стенки уплотняются и теряют эластичность. Это приводит к сужению просвета артерий и затруднению тока крови.
Сердечный приступ (инфаркт миокарда) – это гибель участка сердечной мышцы вследствие закупорки сердечной артерии и острого нарушения кровоснабжения сердечной мышцы. В результате этого на мышечной ткани сердца возникают рубцы, которые приводят к нарушению его работы.
Кардиомиопатия - это повреждение сердечной мышцы вследствие инфекций, злоупотребления алкоголем или наркотиками.
Причины, которые привели к износу сердца, такие как высокое артериальное давление, повреждение клапана сердца, пороки сердца, заболевания щитовидной железы, заболевания почек, сахарный диабет.
Симптомы хронической ХСН могут быть постоянными, проходящими, тяжелыми или легкими.
К основным симптомам заболевания относятся:
Затруднение дыхания, сухой, отрывистый кашель во время выполнения физических упражнений и даже в покое в результате застоя и накопления жидкости в легких.
Симптомы застойной ХСН - отеки лодыжек, затем полностью ног, живота, увеличение веса; частые позывы к мочеиспусканию в ночное время; вздутие живота, приводящее к потере аппетита или тошноте.
Головокружение, усталость, слабость. Пониженный кровоток к органам и мышцам заставляет больного чувствовать себя усталым и слабым. Пониженное кровоснабжение головного мозга может вызвать головокружение или спутанность сознания.
Быстрое или нерегулярное сердцебиение, так как сердце начинает биться быстрее, чтобы перекачивать достаточное количество крови.
При ХСН может наблюдаться лишь один из вышеперечисленных симптомов, заболевание также может проходить бессимптомно, но наличие одного из этих симптомов еще не говорит об ослабленном сердце.
Обычно во время приема врач опрашивает больного и задает ему вопросы о наличии признаков болезни. Врач может спросить, имелись ли у пациента такие заболевания, как ишемическая болезнь сердца, стенокардия, диабет, заболевания клапанов сердца, высокое артериальное давление. Также доктор может поинтересоваться, есть ли у пациента вредные привычки.
После этого проводится полный осмотр больного. Врач слушает фонендоскопом сердце и ищет признаки сердечной недостаточности и других заболеваний, которые могли привести к ослаблению сердечной мышцы.
Врач может направить больного на прохождение ряда исследований для определения степени тяжести заболевания. Эти исследования включают:
Анализы крови, которые используются для оценки состояния почек, щитовидной железы, уровня холестерина и наличия анемии.
Электрокардиограмма (ЭКГ)– метод регистрации и исследования электрических полей, образующихся при работе сердца. ЭКГ-пленка отображает электрические импульсы, проходящие через сердце. ЭКГ оценивает ритм и проводимость, кровоснабжение сердечной мышцы в состоянии покоя, а также выявляет увеличение камер сердца.
Рентгенография грудной клетки - исследование, применяемое для диагностики изменений органов грудной полости, показывает размер сердца и наличие жидкости вокруг сердца и легких.
Эхокардиография - ультразвуковой тест, который показывает строение, функции и сократительную активность сердца.
Фракция выброса (ФВ) – это доля объема крови, выбрасываемой в сосуды при одном сокращении сердца. Тест используется для измерения того, насколько хорошо сердце качает кровь при каждом сокращении.
Стресс-тест –проба с дозированной физической нагрузкой для выявления вероятности заболевания коронарных артерий.
Катетеризация сердца – это введение в полости сердца и близлежащие сосуды полой гибкой трубки с лечебно-диагностической целью. Это помогает определить, является ли заболевание коронарной артерии причиной застойной сердечной недостаточности.
Врач может также прибегнуть и к другим видам диагностических исследований, в зависимости от состояния здоровья больного.
Целью лечения ХСН является снижение вероятности дальнейшего развития заболевания, уменьшение симптомов, улучшение качества жизни пациента. Лечение проводится при постоянном контроле состояния пациента.
Результаты лечения во многом зависят от самого пациента и соблюдения мер профилактики заболевания, указанных ниже.
Медикаментозное лечение ХСН включает следующие препараты:
Ингибиторы ангиотензинпревращающего фермента (АПФ) блокируют эффекты гормона, вырабатывающегося в почках, этим расширяют сосуды и снижают артериальное давление. Препараты данной группы показаны всем больным в течение длительного времени;
Блокаторы рецепторов ангиотензина II назначаются при непереносимости ингибиторов АПФ;
Салуретики - мочегонные препараты, которые применяются при наличии признаков задержки жидкости в организме;
Антагонисты альдостерона – препараты, приводящие к повышенному выведению натрия, хлора и воды из организма, торможению выведения калия и мочевины в почках;
Нитраты –препараты, уменьшающие потребность сердечной мышцы в кислороде, увеличивающие его доставку к сердцу. Длительное применение целесообразно лишь у больных с сопутствующей стенокардией.
При тяжелой степени ХСН врачи могут прибегнуть к хирургическому вмешательству. К трем основным методам хирургического лечения ХСН относятся:
Имплантация кардиоимплантов – это операция по внедрению в тело человека аппаратов вспомогательного кровообращения (желудочков сердца), которые помогают частично восстановить функции сердца.
Трансплантация (пересадка) сердца.
При сердечной недостаточности могут применяться кардиостимуляторы и дефибрилляторы.
Кардиостимулятор представляет собой небольшое электронное устройство на батарейках, которое вводится под кожу, и помогает регулировать частоту и правильность сердцебиения. У кардиостимулятора есть электроды, которые через крупную вену подходят к сердцу, где они и закрепляются. Электроды посылают электрические импульсы к сердцу и заставляют его биться.
Кардиостимуляторы применяются:
У людей, у которых сердце бьется слишком медленно, слишком быстро, или в неорганизованном порядке;
У людей с сердечной недостаточностью, поражающей обе половины сердца. Они называются бивентрикулярными кардиостимуляторами.
Когда ваше сердце ослабевает, становится слишком большим и плохо перекачивает кровь, появляется риск развития нарушений ритма сердца, угрожающих жизни. В таких случаях используется имплантируемый кардиовертер – дефибриллятор, который обнаруживает любые угрожающие жизни нарушения ритма и быстро посылает электрический разряд к сердцу, чтобы привести ритм в норму. Большинство современных бивентрикулярных кардиостимуляторов также могут работать в качестве этих устройств.
К хирургическому лечению, направленному на улучшение кровоснабжения сердца, относятся:
Ангиопластика и установка стента
Шунтирование сосудов сердца
В случае тяжелой сердечной недостаточности, не поддающейся лечению лекарственными препаратами или специальным кардиостимулятором, может понадобиться установка искусственного левого желудочка. Искусственный желудочек помогает сердцу перекачивать кровь из сердца по всему организму.
Внутриаортальный баллонный насос помогает поддерживать функции сердца у пациентов, ждущих пересадку. Он также может помочь тем, у кого развивается внезапное и тяжелое снижение функции сердца. Этот насос является тонким баллоном, который временно устанавливается через артерию на ноге и продвигается вверх до аорты, отходящей от сердца.
Несмотря на то, что лечение сердечной недостаточности в основном заключается в смене образа жизни и правильном приеме лекарств, хирургические процедуры и операции также имеют большое значение.
В целом, прогноз у пациентов с ХСН относительно неблагоприятный, хотя некоторые пациенты могут жить в течение многих лет. Риск внезапной смерти больных ХСН выше, чем у населения, примерно, в 3 раза. Поэтому очень важно вовремя определить заболевание и начать соответствующее лечение.
ХСН обычно развивается медленно, многие люди считают ее проявлением старения своего организма. В таких случаях больные нередко до последнего момента тянут с обращением к врачу. Но если вы наблюдаете у себя симптомы ХСН и набрали около 1,5 килограмма за день, или 2,5 килограмма за неделю, немедленно обратитесь к врачу.
Для профилактики осложнений пациент должен соблюдать следующие рекомендации:
Ведите наблюдение за признаками болезни.
Следите, чтобы уровень артериального давления всегда был в норме.
Постоянно проверяйте собственный вес, чтобы контролировать процесс скапливания жидкости в организме, проверяйте тело на наличие отечных областей. Если потребуется, сбросьте вес. Рекомендуется каждодневное взвешивание, лучше всего утром в одинаковой одежде, а также взвешивание после мочеиспускания, но не перед приемом пищи.
Контролируйте водный баланс. Врач может попросить вас вести наблюдение за количеством употребляемой воды на ежедневной основе, а также частоту посещений туалета. Необходимо помнить, что чем больше жидкости у вас в кровеносных сосудах, тем тяжелее вашему сердцу приходится биться, чтобы снабдить организм кровью. Сокращение приема жидкости до двух литров в день поможет облегчить работу сердца и предотвратить появление некоторых признаков сердечной недостаточности.
Ограничьте потребление соли. Соль находится во многих потребляемых нами продуктах. Если вы сократите потребление соли, то в организме будет скапливаться меньше жидкости, уменьшится отечность, станет легче дышать.
Принимайте лекарства согласно указаниям врача. Лекарства нужны для помощи в работе сердца, снижения артериального давления, предотвращения процесса накапливания жидкости в организме и ухудшения заболевания. Многие препараты против сердечной недостаточности используются для уменьшения выбросов вредных гормонов.
Чаще проверяйтесь у врача. Во время визитов врач проследит за тем, чтобы вы продолжали вести здоровый образ жизни и убедиться в том, что ваше состояние не ухудшается. Зачастую врач просит предоставить ему информацию об ежедневном взвешивании, назначит прием лекарств. Если у вас есть какие-либо вопросы, обязательно запишите их перед приемом у специалиста. Не бойтесь обращаться к врачу, если у вас возник вопрос, на который срочно нужно получить ответ. Сообщайте докторам о приступах, приеме препаратов, спрашивайте о возможных ограничениях. Обязательно спросите у вашего врача, можно ли вам принимать лекарства, выписанные врачом из другой области.
Чтобы защитить сердце от повреждений, необходимо следующее:
Пневмония немесе өкпенің қабынуы – өкпенің инфекциялық ауруы.
Өкпе - кеуде қуысын толығымен алып жатқан қос ағза. Өкпе – тыныс алу жүйесінің басты ағзасы. Оның өлшемі мен пішімі тыныс алу фазасына (дем алу, дем шығару) байланысты өзгереді.
Өкпе бөліктерден тұрады. Оң өкпе үш бөлікке бөлінеді: жоғарғы, ортаңғы және төменгі, ал сол өкпе – үш бөлікке: жоғарғы және төменгі бөліктерге бөлінеді. Өкпенің бөліктері бронх-өкпе сегменттеріне бөлінеді, сегменттер – бөлікшелерге, ал бөлікшелер – ацинустарға. Ацинус ( лат. acinus — жүзім шоғы) – бір тыныс алу бронхиоласы, оның салалары, альвеола жолдары мен альвеола қалталары кіретін өкпенің бөлікшесінің бөлімі. Ауаның өкпеге түсуі: кеңірдек басты бронхтарға бөлінеді, олар өкпеге өріле жалғасады, тарамдалады (бронх «бұтасы»), оң бас бронх үш тармақ түзеді, ал сол – екі тармақ түзеді. Әрі қарай тарамдар келесі тәртіпте бөлінеді: тармақтар – орта бронхылар – ұсақ бронхылар – тыныс алу бронхиолалары – альвеолалар жолдары, олардың әрқайсысы альвеолалық қалтамен аяқталады. Альвеола жолдарының және қалталарының қабырғасы альвеолалардан (көпіршіктер) тұрады. Осы альвеолаларда қан мен сырттан түскен ауа арасындағы оттегімен көмір қышқыл газының арасында алмасу өтеді.
Пневмония көбінесе, екі жасқа жетпеген балаларда, 65 жастан асқан ересектерде және иммунитеті төмендеген адамдарда дамиды. Көбінесе, пневмонияның дамуы салқын тиюіне, вирустық ауруға, иммунитетті түсіретін дәрі қабылдауға байланысты.
Пневмония кезіндегі өлім-жітім 1-9% жетеді (100 адамнан пневмониядан 1-9 адамға дейін өлім-жітімге ұшырайды). Мұндай жоғары пайыз негізінен, медициналық көмекті уақытылы алмауына байланысты, сондай-ақ, басқа ауыр аурулар кезінде пневмонияның дамуымен байланысты.
Пневмонияны туындатушы себептер көп. Аса кең таралғаны – тыныс алатын ауадағы бактериялар мен вирустар. Организм әдетте, өкпенің микробпен залалдануының алдын алады. бірақ, кейде микробтар иммундық жүйені күшейтеді, тіпті, жалпы денсаулық жақсы болғанның өзінде.
Пневмония оны туындатушы микробтың түріне және инфекцияны жұқтырған жеріне қарай жіктелінеді.
Аурухана сыртындағы пневмония – аса кең таралған түрі. Жұқпалану ауруханадан және басқа медициналық мекемелерден тыс жерде орын алады және келесі себептерден туындайды:
• Пневмококктар секілді бактериялар (Streptococcus pneumonia). Бактериалдық аурухана сыртындағы пневмония өз бетінше немесе суық тиюден кейін пайда болуы мүмкін. Пневмонияның бұл түрі көбінесе, өкпенің бір бөлігін қамтиды және бөліктік пневмония аталады.
• Микоплазмалар – әдетте, пневмонияның басқа түріне қарағанда жеңіл белгілер мен симптомдарды туындатады. "Аяқта жүріп өткізген пневмония", - төсекке жату қажет болмаған, аса күрделі емес пневомонияны сипаттайтын термин. Мұндай пневмония, әдетте, микоплазманы жұқтыру нәтижесі болады.
• Вирустар, оның ішінде, суық тию ауруын және тұмауды туындататын вирустардың бір түріне жататындары. Вирустар – 2 жасқа дейінгі балаларда пневмонияның жиі себебі. Вирустық пневмония, әдетте, жеңіл. Бірақ, ауыр жіті респираторлық синдром секілді тұмаудың ауыр вирустарынан (ТОРС или SARS) туындайтын вирустық пневмонияның барысы ауыр сипатта болуы мүмкін.
• Топырақ пен құс тезегінде болатын зеңдер. Пневмонияның бұл түрі – жалпы денсаулығында мәселе болатын немесе иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда, сондай-ақ, тыныс алғанда осы қоздырғыштың үлкен мөлшерін демімен ішіне тартқан адамдарда кең таралған.
Аурухана ішілік пневмония - бактериалдық инфекция, адамдарда ауруханаға жатқызылғаннан кейін алғашқы 48 сағат ішінде пайда болады. Аурухана ішілік пневмония – күрделі ауру, себебі, оны туындататын бактериялар антибиотиктерге тұрақтырақ болуы мүмкін.
Қарқынды терапия бөлімшелерінде қолданылатын өкпенің жасанды вентиляциясында болатын адамдар пневмонияның осы түрінің жоғары қаупіне ұшырайды.
Институционалдық пневмония бактериалдық инфекциядан туындайды. Ол көбінесе, науқастарға ұзақ күтім жасалатын, мысалы, бүйрек диализі секілді жерлердегі адамдарда пайда болады. Аурухана ішілік пневмония секілді институционалдық пневмония да антибиотиктерге тұрақты бактериялардан туындауы мүмкін.
Аспирациялық пневмония тамақты, суды, құсықты немесе сілемейді өкпеге деміңізбен ішке қарай жұтып, өкпеңізге өткізіп алғанда пайда болады. Бұл қалыпты құсу рефлексіне бассүйек-ми жарақаты, жұтудағы мәселелер немесе алкоголь мен есірткі кедергі келтіргенде орын алуы мүмкін.
Пневмониия кез келген жастағы адамда пайда болуы мүмкін. Бірақ, екі жас тобы ең үлкен қауіпке бейім:
• 2 жасқа дейінгі сәбилар, себебі, олардың иммундық жүйесі даму үстінде
• 65 жастан асқан адамдар.
Басқа қауіп факторлары:
• Астма (демікпе), өкпенің созылмалы обструктивті ауруы және жүрек ауруы секілді созылмалы аурулар;
• Иммундық жүйенің әлсіреуі немесе бәсеңдеуі, АИТВ / ЖИТС, ағза ауыстыру, қатерлі ісіктің химиотерапиясы немесе стероидтарды ұзақ мерзімді қолдану секілді факторлардың салдарынан;
• Темекі шегу, оның салдарынан организмнің бактерияларға және вирустарға қарсы қорғаныс күші бұзылады;
• Ауруханада өкпенің жасанды вентиляциясында болу.
Көптеген адамдар өкпенің қабынуын жоғары температура мен күшті жөтел бойынша білуге болады деп қате санайды, алайда, көбінесе, бұл аурудың симптомдары жеңіл суық тиюге ұқсайды. Өкпенің қабынуына шалдығу күзде ауа райы нашарлай бастағанда артады.
Бактериалдық пневмонияның симптомдары (белгілері) жіті және біртіндеп пайда болуы мүмкін. Оған кіретіндер:
· қызба (дене температурасының 390С-тан жоғарылауы), кейде, керісінше, дене температурасының төмендеуі (әдетте, 65 жастан асқан адамдарда кездеседі)
· дірілдеу,
· кеудедегі жіті ауырсыну, қою, сарғыш немесе жасыл қақырықпен жөтел,
· жиілеген пульс және тыныс алудың жиілеуі,
· күшті терлеу,
· ерін мен тырнақтың көкшілдігі.
Вирустық пневмонияға тән:
· температураның артуы,
· құрғақ жөтел,
· бас ауыруы,
· бұлшық ет ауырсынуы,
· әлсіздік,
· қажу және күшті ентігу.
Микоплазмалардан туындайтын пневмонияның симптомдары бактериалдық және вирустық пневмонияның симптомдарына, көбінесе, ұқсас келеді, бірақ, әдетте әлсіздеу.
Тексеру кезінде дәрігер кеудені тыңдағанда көпіршікті сырылды анықтайды (өкпеде қою сұйықтық болуын білдіретін дыбыс).
Дәрігер қосымша тексеруді тағайындайды (аурудың білінген симптомдарын ескерумен):
· қан талдауы. Лейкоциттердің артуы (ақ қан жасушалары) қабыну үрдісінің болуын білдіреді.
· Кеуде қуысы ағзаларының рентгені (рентгенография) – ауруды анықтаудың негізгі әдісі. Пневмонияда рентгенограммада қабыну ошағы анық көрінеді (бұл бөліктік қабыну болуы мүмкін, ол жергілікті түрде өкпенің бір бөлігінде дамиды, немесе үлкенірек үрдіс болуы мүмкін). Кейде рентгенографияда пневмонияның асқынуы – гидроторакс анықталады (өкпе мен кеуде қуысының ортасындағы плевра қуысында сұйықтықтың жиналуы). Бұл жағдайда плевра қуысының пункциясы жасалады, және сұйықтық ұзын инемен алынады. Қажет болса, хирургиялық араласу өткізіледі, және сұйықтық плевра қуысынан операциялық жолмен алынады.
· Науқас жөтелгенде жиналған қақырық талдауы пневмонияның себебін анықтайды (бактериялардың, вирустар мен микроорганизмдердің болуы инфекциялық үрдісті білдіреді).
· Бронхоскопия - науқастың мұрны немесе аузы арқылы енгізілген жіңішке түтік арқылы дәрігер бронхыны қарайды және қажет болса, қабыну ошағынан сілемей алуы мүмкін.
· Өкпенің компьютерлік томографиясы – ұзақ уақыт бойы жазылмайтын пневмонияда өкпені егжей-тегжейлі қарауға мүмкіндік береді.
Аурухана сыртындағы (коммуналдық) пневмонияға шалдыққан адамдарды әдетте, үй жағдайында дәрінің көмегімен емдеуге болады. Симптомдарыңыз бірнеше күн немесе апта ішінде жеңілдегенімен, әлсіздік бірнеше ай немесе одан артыққа созылуы мүмкін.
Кейіннен өкпенің инфекциядан тазаруын білу үшін дәрігер кеуде қуысының рентгенографиясын өтуді ұсынады. Емдеуді тоқтату үшін бұл жеткілікті болуы мүмкін, өкпенің рентген суреті толық қалпына келмесе де. Емдеуге 28 күн өткенде кеуде қуысының рентгенографиясы аурухана сыртындағы (коммуналдық) пневмонияға шалдыққан адамдардың жартысында ғана қалпына келеді.
Нақты шаралар пневмонияның түріне және ауырлығына, жасқа және денсаулықтың жалпы жағдайына байланысты. Оған жататындар:
• Бактериалдық пневмонияны емдейтін антибиотиктер. Қолдану басында пневмонияның себебі болған бактерияның түрін анықтауға және оны емдеуге оңтайлы антибиотик таңдауға уақыт кетеді. Көбінесе, үш күн ішінде жағдай жақсарады, бірақ, темекі шегетіндерде жақсаруға екі еседен артық уақыт кетеді. Егер симптомдарыңыз жақсармаса, дәрігер басқа антибиотикті ұсынуы мүмкін.
• Вирустық пневмонияны емдейтін вирусқа қарсы препараттар. Мұндай науқастарда жақсару бір-үш апта ішінде орын алады.
• Ыстықты түсіретін препараттар, аспирин немесе ибупрофен секілді.
Жөтелге қарсы дәрілер. Демалу үшін жөтелді басатын дәрілер. Бірақ, жөтелді толығымен жойған жөн, себебі, жөтел өкпеден сұйықтық шығуына, оның тазаруына ықпал етеді.
• көбірек демалыңыз. Жақсы сезіне бастағанның өзінде абай болу қажет, жүктемені арттыруға болмайды.
• Температура қалыпты болып, қақырықты жөтел басылғанымен, үйде болыңыз. Пневмония қайталануы мүмкін, жағдай түпкілікті жақсарғанша толық жұмыс жүктемесіне оралуға болмайды. Емдеуші дәрігермен кеңесу қажет.
• Сұйықтықты көбірек ішіңіз, өкпедегі қақырық түзілуін және шығуын жеңілдету үшін.
• Дәрігер тағайындаған дәрілік препараттарды қатаң қабылдау қажет. Егер дәрі қабылдауды ерте тоқтатса, өкпеде бактериялар қалады және пневмония қайталануы мүмкін.
Пневмония өкпенің жағынан бірқатар асқынуды туындатуы мүмкін. Аса ауыр асқынуы – тыныс алу жеткіліксіздігінің дамуы. Пневмонияда оның дамуы өкпенің және жүректің қосарланған созылмалы аурулары бар егде жастағы науқастарда аса ықтимал. Тыныс алу жеткіліксіздігі мұндай науқастарда өлім-жітімнің себебі болуы мүмкін. Сондай-ақ, өлім-жітімге жүрек-қантамыр жеткіліксіздігінің (жүрек жұмысының бұзылысынан туындаған қан айналымының күрт пайда болуы) дамуы апаруы мүмкін.
Көбінесе, пневмонияға шалдыққан науқастарды дәрінің көмегімен табысты емдеуге болады. Бірақ, кейбір адамдарда, әсіресе, жоғары қауіп топтарындағы адамдарда келесі асқынулар пайда болуы мүмкін:
• Қандағы бактериялар (бактериемия). Қан ағымына өкпеден түсетін бактериялар инфекцияны басқа ағзаларға таратуы мүмкін, бұл ішкі ағзалардың ауыр бұзылыстарына апаруы мүмкін.
• Өкпенің абсцессі. Абсцесс ірің толған қуыс түзілуімен өкпе тінінің бұзылысқа ұшырауы кезінде пайда болады. Абсцесс, әдетте, антибиотиктердің көмегімен емделеді. Кейде хирургиялық әдістер немесе іріңді жою үшін абсцесс аумағына ұзын инемен немесе түтікпен дренаж жасаумен.
• Өкпе маңайында сұйықтық жиналуы (плеврит). Пневмония өкпе мен кеуде қуысындағы (плевра) тін қабаттарының арасындағы жіңішке кеңістікте сұйықтық жиналуына апаруы мүмкін. Егер сұйықтық жұқпаланған болса, немесе көп болса, оны хирургиялық жолмен ұзын иненің көмегімен алу қажет болуы мүмкін.
• Тыныс алудың қиындауы. Егер пневмония ауыр дәрежелі болса немесе өкпенің созылмалы аурулары болса, тыныс алуда мәселелер және организмнің оттегімен жеткіліксіз қамтамасыз етілуі пайда болуы мүмкін. Науқасты ауруханаға жатқызу және өкпенің жасанды вентиляциясына қосу қажет болуы мүмкін, емдеп жазылғанға дейін.
• Тұмауға қарсы маусымдық вакцинацияны өткізу. Тұмау вирусы вирустық пневмонияның тікелей себебі болуы мүмкін. Бактериалдық пневмония, сондай-ақ, тұмаудың жиі себебі. Тұмаудан вакцинация жүргізу организмнің айтарлықтай қорғанысын береді.
• Пневмонияға қарсы егілуге болады. Дәрігерлер стрептококктық пневмонияға қарсы (пневмококктық вакцина) бір реттік вакцинаны 65 жастан асқан адамдардың бәріне, сондай-ақ, қарттар үйінде тұратын және ұзақ медициналық күтім көрсетілетін медициналық мекемелердегі кез келген жастағы адамдарға, сондай-ақ, темекі шегетіндерге егуді ұсынады. Вакцина әсіресе, пневмококкты пневмония бойынша қауіп тобындағы адамдарға ұсынылады. Кейбір дәрігерлер қайта вакцинацияны алғашқыдан кейін бес жыл өткенде өткізуді ұсынады.
• Балаға вакцина егу қажет. Дәрігерлер 2 жасқа дейінгі балалардың барлығына және 2-5 жас аралығындағы пневмококкты пневмония бойынша қауіп тобындағы балаларға түрлі вакциналарды ұсынады. Бала бақшаға баратын балалар да вакцина алуы қажет. Сонымен қатар, дәрігерлер алты айдан асқан балаларға маусымдық егуді ұсынады.
• Тазалық сақтау қажет. Пневмонияға апаратын қарапайым респираторлық инфекциялардан қорғау үшін ұдайы қол жуып, немесе қолға арналған спирт негізіндегі зарарсыздандыратын құралды қолдану қажет.
• Темекі шекпеңіз. Темекі шегу респираторлық инфекцияға қарсы өкпенің табиғи қорғанысын зақымдайды.
• Демалып, сымбатыңызды сақтайтын күйде болыңыз. Дұрыс демалыс, салауатты тамақтану және орташа дене жүктемелері иммундық жүйені нығайтуға көмектеседі.
Үлгі көрсетіңіз. Ауырсаңыз, үйде қалыңыз. Егер қоғамдық орындарда болсаңыз, және суық тиген болса, жөтелгенде және түшкіргенде ауыз бен мұрынды шынтағыңыздың ішкі жағымен жабуға тырысыңыз.
Ақпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:
A pulmonary embolus is most often caused by a blood clot that develops in a vein outside the lungs. The most common blood clot is one in a deep vein of the thigh or in the pelvis (hip area). This type of clot is called a deep vein thrombosis (DVT). The blood clot breaks off and travels to the lungs where it lodges.
Less common causes include air bubbles, fat droplets, amniotic fluid, or clumps of parasites or tumor cells.
You are more likely to get this condition if you or your family has a history of blood clots or certain clotting disorders. A pulmonary embolus may occur:
· After childbirth
· After heart attack, heart surgery, or stroke
· After severe injuries, burns, or fractures of the hips or thigh bone
· After surgery, most commonly bone, joint, or brain surgery
· During or after a long plane or car ride
· If you have cancer
· If you take birth control pills or estrogen therapy
· Long-term bed rest or staying in one position for a long time
A pulmonary embolus requires treatment right away. You may need to stay in the hospital:
· You will receive medicines to thin the blood and make it less likely your blood will form more clots.
· In cases of severe, life-threatening pulmonary embolism, treatment may involve dissolving the clot. This is called thrombolytic therapy. You will receive medicines to dissolve the clot.
Whether or not you need to stay in the hospital, you will likely need to take medicines at home to thin the blood:
· You may be given pills to take or you may need to give yourself injections.
· For some medicines, you will need blood tests to monitor your dosage.
· How long you need to take these medicines depends mostly on the cause and size of your blood clot.
· Your provider will talk to you about the risk of bleeding problems when you take these medicines.
If you cannot take blood thinners, your doctor may suggest surgery to place a device called an inferior vena cava filter (IVC filter). This device is placed in the main vein in your belly. It keeps large clots from traveling into the blood vessels of the lungs. Sometimes, a temporary filter can be placed and removed later.
Blood thinners may be prescribed to help prevent DVT in people at high risk, or those who are undergoing high-risk surgery.
If you had a DVT, your provider will prescribe pressure stockings. Wear them as instructed. They will improve blood flow in your legs and reduce your risk of blood clots.
Moving your legs often during long plane trips, car trips, and other situations in which you are sitting or lying down for long periods can also help prevent DVT. People at very high risk for blood clots may need shots of a blood thinner called heparin when they take a flight that lasts longer than 4 hours.
Do not smoke. If you smoke, quit. Women who are taking estrogen must stop smoking. Smoking increases your risk of developing blood clots.
Өкпенің интерстицийлік ауруы – бұл дәнекер тінінің өсуі арқылы (фиброздану) өкпенің анатомиялық құрылысының бұзылуымен және қабынумен көрінетін аурулардың үлкен тобы. Қабыну және фиброздану үрдістерінің нәтижесінде қанға қажетті оттегінің жеткізілуі нашарлайды. Өкпедегі дәнекер тіннің өсу үрдісі өкпе фиброзы аталады.
Шаңды немесе ауадан басқа бөліктерді тыныс алумен ішке жұту өкпенің интерстицийлік ауруларының кейбірінің дамуына апаруы мүмкін. Өкпенің телімді зақымдануына жататындар:
· Шахтерлардағы өкпенің қара ауруы – көмірдің шаңын жұтудан
· Сидероз – шахтадан темірді немесе құйма аэрозолін жұтудан
· Силикоз – шаңды немесе кремний диоксидінен.
Өкпенің интерстицийлік ауруларының басқа себептері: аутоиммундық зақымданулар немесе сәуленің, газдың, будың кәсіптік әсері. Өкпенің интерстицийлік ауруларының кейбірінің пайда болу себептері белгісіз.
Емдеу тактикасы өкпенің тінінің зақымдануының түріне байланысты. Емдеуге дәрілік препараттар, оттегімен емдеу немесе ауыр жағдайларда өкпені алмастыру жатады.
Плевраның эмпиемасы - өкпе мен кеуде қабырғасының ішкі беті арасында орналасқан плевра қуысында іріңнің жиналуы.
Өкпе конус тәрізді кеуекті қос ағза, кеуде қуысының оң және сол бөлігінде орналасқан. Өкпе – тыныс жүйесінің бөлігі. Оң өкпе үш бөліктен тұрады. Сол өкпе екі бөліктен тұрады, өлшемі үлкенірек.
Эмпиема – табиғи анатомиялық қуыстардағы іріңнің жиналуы, экссудативті плевриттің бір түрі, плевраның ішкі және шеткі жапырақтарының арасында ірің сұйықтығының жинақталуымен өтеді.
Эмпиема әдетте өкпеден таралатын инфекциядан туындайды. Бұл плевра қуысында іріңнің жиналуына апарады.
Экссудат (жұқпаланған сұйықтық) бір литрден артық жиналып, өкпеге қысым түсіреді.
Қауіп факторлары:
• Бактериалдық пневмония
• кеуде қуысындағы операциялар
• өкпенің абсцесі
• кеудені жарақаты немесе зақымдануы
Сирек жағдайларда эмпиема диагностика және емдеуде (торакоцентез) плевра қуысынан сұйықтықты сорып алу үшін кеудені инемен тескенде пайда болуы мүмкін.
Емдеудің мақсаты – инфекциялық үрдісті жою. Емдеу плевра қуысында жиналған іріңді жоюға бағытталады. Инфекцияны басу үшін антибактериалдық препараттар тағайындалады.
Іріңді толығымен алу үшін дәрігер кеуде қуысына түтік орнатады. Өкпе жайылып, жазылмаса, хирург өкпенің сыртқы қабығын бөлу үшін декортикация аталатын операция жасайды.
Өкпені зақымдау және өлім-жітім қаупі артады, егер плевраның эмпиемасы өкпе пневмониясының асқынуы болса. Науқастарға антибактериалдық препараттар мен дренаж қолданумен ұзақ емделу қажет болады. Көптеген адамдар плевра эмпиемасынан толықтай жазылады.
Острый бронхит – заболевание, характеризующееся отеком и воспалением дыхательных путей. Из-за воспаления возникает сужение их просвета, затруднение дыхания и другие симптомы, такие как кашель. Термин «острый» говорит о том, что симптомы заболевания сохраняются в течение короткого времени.
Причины
Острый бронхит почти всегда протекает как простуда или гриппоподобная инфекция. Заболевание вызывается вирусом. В начале заболевания воспаляется носовая полость, пазухи и горло. Затем происходит распространение воспалительного процесса в дыхательные пути. Иногда возбудителями заболевания могут быть бактерии. В этом случае говорят о вторичной инфекции.
Хронический бронхит – это длительное воспаление бронхов. Бронхит считается хроническим, если кашель с выделением мокроты продолжается не менее трёх месяцев в году.
Симптомы
К симптомам острого бронхита относятся:
Дискомфорт в области грудной клетки
Кашель с выделением мокроты, которая может быть прозрачной или желтовато-зеленой
Усталость
Лихорадка, обычно с субфебрильной температурой (около 37 – 380С)
Даже после выздоровления у вас может остаться сухой, навязчивый кашель, который сохраняется в течение 1-4 недель.
Иногда очень сложно определить пневмония у вас или бронхит. Как правило, при наличии пневмонии у вас могут быть более высокая температура тела, озноб, общее недомогание и одышка.
Диагностика
При медицинском осмотре врач будет выслушивать ваши легкие с помощью стетоскопа. Он может выявить грубое, жесткое дыхание.
Для диагностики заболевания назначаются следующие методы обследования:
Обзорная рентгенография органов грудной клетки при подозрении на пневмонию
Пульсоксиметрия для определения насыщения крови кислородом. Для этого используется специальное приспособление, размещающееся на кончике пальца
Лечение
В большинстве случаев антибиотики для лечения острого бронхита НЕ рекомендованы. Инфекция почти всегда проходит самостоятельно в течение 1 недели. Для облегчения вашего состояния следуйте следующим рекомендациям:
Пейте много жидкости.
Если у вас бронхиальная астма или другое хроническое заболевание легких, пользуйтесь своим ингалятором (например, сальбутамолом).
Отдыхайте
При наличии лихорадки примите аспирин или ацетаминофен. НЕ давайте аспирин детям
Примите горячую ванну
Для разжижения и облегчения выведения мокроты вы можете принять лекарственный препарат под названием Zarbee’s. Это натуральный сироп (порошок для взрослых), основанный на горчичном пчелином меду.
Если вы не отмечаете улучшения, или у вас имеются хрипы, врач может назначить вам ингалятор для расширения просвета дыхательных путей.
Иногда, наряду с вирусной может возникнуть наслоение бактериальной инфекции. В этом случае врач может назначить вам антибиотики.
Дополнительные рекомендации:
НЕ курите.
Избегайте пассивного курения и нахождения в загрязненном помещении
Часто мойте руки, это поможет предотвратить распространение инфекции
Прогноз
При отсутствии поражения легких симптомы обычно проходят в течение 7-10 дней. Тем не менее, сухой, надсадный кашель может сохраняться в течение нескольких месяцев.
Когда необходимо обратиться к врачу
Обратитесь к врачу в следующих случаях:
В течение длительного времени вас беспокоит кашель
Вы заметили наличие у вас кровохарканья
У вас высокая температура или озноб
У вас субфебрильная температура в течение 3 и более дней
У вас отделяется густая, зеленоватая мокрота с неприятным запахом
Вы чувствуете одышку или боль в груди
У вас имеются хронические сердечные или легочные заболевания
Легкие - это парный орган, занимающий практически всю полость грудной клетки. Легкие являются главным органом дыхательной системы. Их размер и форма способны меняться в зависимости от фазы дыхания (вдох, выдох).
Легочная эмболия чаще всего вызвана закупоркой вены тромбом. Наиболее распространенной локализацией тромбов являются глубокие вены бедра или области таза. Это называется тромбозом глубоких вен (ТГВ). Часть такого тромба может оторваться и по кровотоку попасть в легкие.
Эмболия - это блокирование артерии в легких частицами жира, воздухом, опухолевой тканью или тромбом.
Менее распространенными причинами эмболии являются пузырьки воздуха, капельки жира, часть амниотической жидкости или паразиты и опухолевые клетки.
Вы наиболее подвержены данному заболеванию, если у кого-то из членов вашей семьи имелись заболевания, характеризующиеся тромбообразованием, или другими нарушениями свертываемости крови. Легочная эмболия может возникнуть в следующих случаях:
После родов
После сердечного приступа, операций на сердце или инсульта
После тяжелых травм, ожогов или переломов бедра
После операции на костях, суставах или на головном мозге
Во время или после долгих полетов и поездок на автомобиле
Легочная эмболия требует незамедлительного начала лечения. Вам может потребоваться лечение в условиях стационара:
Вам будут назначены лекарственные препараты для разжижения крови (чтобы предотвратить дальнейшее формирование тромбов).
В случае тяжелого, жизнеугрожающего течения тромбоэмболии легочной артерии лечение может включать растворение тромба. Это называется тромболитической терапией. Вам будут назначены лекарства для растворения тромба.
Если нет необходимости оставаться в больнице, для приема в домашних условиях врач рекомендует вам препараты, разжижающие кровь:
Вам могут быть назначены таблетки для приема внутрь или инъекции.
При приеме некоторых препаратов для подбора необходимой дозировки может потребоваться проведение анализов крови.
Длительность приема данных препаратов зависит от причины формирования и размера тромба.
Лечащий врач расскажет вам о риске возникновения кровотечений во время приема этих препаратов.
Если вы не можете принимать препараты для разжижения крови, врач может предложить вам операцию по установке кава-фильтра в нижней полой вене. Это устройство размещается в главной вене живота. Оно предупреждает попадание больших тромбов в кровеносные сосуды легких. Иногда рекомендуется установка временного фильтра, который в дальнейшем может быть удален.
Лицам с высоким риском возникновения ТГВ, а также лицам, перенесшим обширные операции, с целью предотвращения тромбообразования могут быть назначены препараты, разжижающие кровь.
Если у вас имеется ТГВ, врач рекомендует вам ношение компрессионных чулок. Носите их в соответствии с инструкциями. Они способствуют улучшению кровотока в ногах и уменьшают риск образования тромбов.
Частое изменение положения ног во время длительных полетов, автомобильных поездок и других ситуаций, в которых вы в течение длительного времени находитесь в сидячем или лежачем положении, помогает предотвратить ТГВ. Лицам с очень высоким риском образования тромбов во время длительных перелетов, занимающих более 4 часов, могут потребоваться инъекции гепарина (препарат, разжижающий кровь).
Не курите. Если вы курите, бросьте курить. Женщины, принимающие эстроген, должны бросить курить.
Эмпиема плевры - скопление гноя в плевральной полости, располагающейся между легким и внутренней поверхностью стенки грудной клетки.
Легкие представляют собой пару губкообразных конусовидных органов, расположенных в правой и левой части грудной клетки. Легкие являются частью дыхательной системы. Правое легкое состоит из трех частей, называющихся долями. Оно больше по размерам, чем левое легкое, которое содержит две доли. Эмпиема обозначает скопление гноя в естественных анатомических полостях, разновидность экссудативного плеврита, протекающего со скоплением гнойного выпота между висцеральным и париетальным листками плевры.
В редких случаях эмпиема может возникнуть после прокола грудной клетки иглой, чтобы откачать жидкость из плевральной полости для диагностики или лечения (торакоцентез).
Цель лечения состоит в том, чтобы избавиться от инфекционного процесса. Лечение заключается в удалении скопившегося гноя из плевральной полости. Для подавления инфекции назначаются антибактериальные препараты.
Для полного опорожнения гноя врачу необходимо установить трубку в грудную полость. Если легкое не расправляется хирург должен будет провести операцию под названием декортикация в целях отделения внешних оболочек легкого.
Риск повреждения легкого и смертности увеличивается, если эмпиема плевры является осложнением пневмонии легких. Пациентам необходимо длительное лечение с применением антибактериальных препаратов и дренажа. Большинство людей полностью излечиваются от эмпиемы плевры.
Сердечной недостаточностью называется состояние, при котором сердце не может в полном объеме перекачивать кровь для удовлетворения потребностей организма. Развитие сердечной недостаточности не свидетельствует о том, что ваше сердце остановилось или вот-вот прекратит работать. Это означает, что сердце не в состоянии перекачивать кровь так, как это необходимо. При этом могут поражаться как одна, так и обе половины сердца.
При ослаблении насосной функции сердца происходит:
Терапия включает в себя лечение основной причины сердечной недостаточности, прием лекарственных препаратов и трансплантацию сердца в случаях, когда другие методы лечения не эффективны.
