Content

Causes

Symptoms

Exams and Tests

Treatment

Outlook (Prognosis)

When to Contact a Medical Professional

Prevention

A pulmonary embolus is a blockage of an artery in the lungs. The most common cause of the blockage is a blood clot.

Causes

A pulmonary embolus is most often caused by a blood clot that develops in a vein outside the lungs. The most common blood clot is one in a deep vein of the thigh or in the pelvis (hip area). This type of clot is called a deep vein thrombosis (DVT). The blood clot breaks off and travels to the lungs where it lodges.

Less common causes include air bubbles, fat droplets, amniotic fluid, or clumps of parasites or tumor cells.

You are more likely to get this condition if you or your family has a history of blood clots or certain clotting disorders. A pulmonary embolus may occur:

·       After childbirth

·       After heart attack, heart surgery, or stroke

·       After severe injuries, burns, or fractures of the hips or thigh bone

·       After surgery, most commonly bone, joint, or brain surgery

·       During or after a long plane or car ride

·       If you have cancer

·       If you take birth control pills or estrogen therapy

·       Long-term bed rest or staying in one position for a long time

Disorders that may lead to blood clots include:

·       Diseases of the immune system that make it harder for the blood to clot.

·       Inherited disorders that make the blood more likely to clot. One such disorder is antithrombin III deficiency.

Symptoms

Main symptoms of a pulmonary embolism include chest pain that may be any of the following:

·       Under the breastbone or on one side

·       Sharp or stabbing

·       Burning, aching, or a dull, heavy sensation

·       Often gets worse with deep breathing

·       You may bend over or hold your chest in response to the pain

Other symptoms may include:

·       Bluish skin (cyanosis)

·       Dizziness, lightheadedness, or fainting

·       Fast breathing or wheezing

·       Fast heart rate

·       Feeling anxious

·       Leg pain, redness, or swelling

·       Low blood pressure

·       Sudden cough, possibly coughing up blood or bloody mucus

·       Shortness of breath that starts suddenly

·       Sweating, clammy skin

Exams and Tests

The health care provider will perform a physical exam and ask about your symptoms and medical history.

The following lab tests may be done to see how well your lungs are working:

·       Arterial blood gases

·       Pulse oximetry

The following imaging tests can help determine where the blood clot is located:

·       Chest x-ray

·       CT angiogram of the chest

·       Pulmonary ventilation/perfusion scan, also called a V/Q scan

·       Pulmonary angiogram

Other tests that may be done include:

·       Chest CT scan

·       D-dimer blood test

·       Doppler ultrasound exam of the legs

·       Echocardiogram (ECG)

Blood tests may be done to check if you have an increased chance of blood clotting, including:

·       Antiphospholipid antibodies

·       Genetic testing to look for changes that make you more likely to develop blood clots

·       Lupus anticoagulant

·       Protein C and protein S levels

Treatment

A pulmonary embolus requires treatment right away. You may need to stay in the hospital:

·       You will receive medicines to thin the blood and make it less likely your blood will form more clots.

·       In cases of severe, life-threatening pulmonary embolism, treatment may involve dissolving the clot. This is called thrombolytic therapy. You will receive medicines to dissolve the clot.

Whether or not you need to stay in the hospital, you will likely need to take medicines at home to thin the blood:

·       You may be given pills to take or you may need to give yourself injections.

·       For some medicines, you will need blood tests to monitor your dosage.

·       How long you need to take these medicines depends mostly on the cause and size of your blood clot.

·       Your provider will talk to you about the risk of bleeding problems when you take these medicines.

If you cannot take blood thinners, your doctor may suggest surgery to place a device called an inferior vena cava filter (IVC filter). This device is placed in the main vein in your belly. It keeps large clots from traveling into the blood vessels of the lungs. Sometimes, a temporary filter can be placed and removed later.

Outlook (Prognosis)

How well a person recovers from a pulmonary embolus can be hard to predict. It often depends on:

·       What caused the problem in the first place (for example, cancer, major surgery, or an injury)

·       The size of the blood clot in the lungs

·       If the blood clot dissolves over time

Some people can develop long-term heart and lung problems.

Death is possible in people with a severe pulmonary embolism.

When to Contact a Medical Professional

Go to the emergency room or call the local emergency number (such as 911), if you have symptoms of pulmonary embolus.

Prevention

Blood thinners may be prescribed to help prevent DVT in people at high risk, or those who are undergoing high-risk surgery.

If you had a DVT, your provider will prescribe pressure stockings. Wear them as instructed. They will improve blood flow in your legs and reduce your risk of blood clots.

Moving your legs often during long plane trips, car trips, and other situations in which you are sitting or lying down for long periods can also help prevent DVT. People at very high risk for blood clots may need shots of a blood thinner called heparin when they take a flight that lasts longer than 4 hours.

Do not smoke. If you smoke, quit. Women who are taking estrogen must stop smoking. Smoking increases your risk of developing blood clots.

Source https://medlineplus.gov/ency/article/000132.htm

Әр адам қандай да бір нәрсені кейде тексереді. Мысалы, үйден кетерде газды өшіргендігіңізді екі рет тексеруіңіз мүмкін. Алайда бұл бұзылысқа ұшыраған адамдардың әр нәрсені қысқа уақыт ішінде бірнеше рет тексеруге немесе белгілі бір әрекеттерді қайталауға қажеттілігі болады, бұл әдеттегі өміріне зиян әкелуі мүмкін. 

Ұдайы қайталанатын ойлар – обсессия аталады. Мұндай ойларды бақылау үшін адам белгілі бір әрекеттерді орындағысы келеді – бұл компульсия аталады. Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыстан зардап шегетін адамдар өздерінің ойлары (обсессия) мен әрекеттерін (компульсия) бақылай алмайды. Бұл қылықтар адамды бақылайтындай күйге апарады. 

Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс ерлер мен әйелдерді бірдей зақымдайды және көбінесе, балалық, жасөспірімдік және ерсек шақтың басында көрініс береді. Әдетте, бұл ауру адамның жасы толысқан шағында анықталады.

Себептері

Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс отбасының бірнеше мүшелерінде болады және тұқым қуалайды. Алайда, кейбір адамдарда болу/болмауының себебі белгісіз. Зерттеушілер анықтағандай, ауру мидың үрей және толқу сезімдері үшін жауапты кейбір аумақтарында туындайды.

Симптомдары

Симптомдары :

• Қайталанатын ойлар, олар үрейленуге душар етеді– «мезілеуді» немесе «обсессияны». Бұл жағымсыз сөздер немесе суреттер. Күдіктер болуы мүмкін.
• Әрекеттер, қайта-қайта жасалып, үрейленуді азайтатындай - «компульсиялар». Арнайы сөзді айтып, немесе белгілі бір қылықты жасап, ойларды «бейтараптандыруға» тырысу мүмкін.

Диагностика

Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс диагнозын обсессиялардың (мезілегіш ойлар, идеялар, түсініктер) және компульсиялардың (мезілегіш әрекеттер) болуы негізінде психиатр қояды.

Диагностика әдістері: сыртқы қарау және сұрастыру.

Емдеу  

Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылысты емдеуге психикалық емдеудің түрлері кіреді, олар науқасты өзінің мінез-құлығын және үрейлену сезімін бақылау тәсілдеріне үйретуге бағытталған.

Психикалық  емдеуден басқа антидепрессантарды – көңіл-күй жағдайын жақсартатын дәрілік препараттарды қолдану кең таралған, олар жеке немесе психикалық емдеумен бірге қолданылады. Үш айдың ішінде тиімсіз болса, дәрігер препаратты алмастыруды ұсынады.

Аурудың болжамы

Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс көбінесе, оң болжамды өтеді, уақыт өте келе науқастар ауруға байланысты болған мезілегіш жағдайды бақылай алады. алайда, кейбір науқастарда ауыр депрессиялық бұзылыстар байқалады, олар өзіне қол жұмсауға итермелеуге дейін апаруы мүмкін.

Қашан дәрігерге көріну қажет

Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыстан туындаған симптомдар өмірге, жұмысқа және адамдармен қарым-қатынасқа қолайсыз әсер ететін болса, дәрігерге көріну қажет.