Ауыз аймағындағы ұшық (оралды герпес) – қарапайым герпес вирусымен шақырылған ерін, ауыз немесе қызыл иектің инфекциялық ауруы. Ауру әдетте, суық жара немесе қызбалы көпіршік деп аталатын кішкентай, ауыратын көпіршіктердің пайда болуымен сипатталады. Ауыз аймағындағы ұшықты лабиалді герпес деп те атайды.
Бұл суретте герпетикалық инфекцияның ерте кезеңі көрсетілген: кішігірім, топталған күлдіреуіктер мен қызару көрінеді.
Себептері
Ауыз аймағының герпесі кең таралған инфекциялық ауру болып табылады. Ол қарапайым герпес вирусының 1 типімен шақырылады. Көптеген адамдар осы вируспе 20 жасқа дейін зақымданадды.
Алғашқы инфекциядан кейін вирус инактивтененеді ( ұйқыға кетеді) және кейіннен жүйке тіндерінде және бетте сақталады. Кейде вирус «оянады» (белсенеді), нәтижесінде оралды герпес пайда болады.
2 типті герпес вирусы әдетте гениталды герпесті шақырады. Алайда, кейде 2 типті герпес вирусы ауыз қуысына ауыз арқылы қатынас кезінде түседі де, оралды герпестің пайда болуына әкеледі.
Герпес вирусы оңай таралады. Келесі жағдайларда жұқтырып алуыңыз мүмкін:
Вирус жұқтырған (науқас) адаммен тығыз байланыста болсаңыз
Герпес вирусымен инфицирленген (жұқтырылған) ұстараны, сүлгілерді, ыдыстарды және басқа заттарды пайдаланғанда
Ата-аналар герпес вирусын балаларына күнделікті байланыс кезінде жұқтыра алады.
Дәрігер науқастың ауыз аймағын қарап, оралды герпесті диагностикалауы мүмкін. Кейде жараның жағындысы алынып, толықтай зерттеу үшін зертханаға жіберіледі. Тексерулерге мыналар жатады:
Вирусты және оның құрылымын анықтау үшін вирусты зерттеу
Вирустық ДНҚ-тест – вирустың генетикалық материалдарын зерттеу
Қарапайым герпес вирусын тексеру үшін Тцанк тесті - бұл жағындыдан эрозия және көпіршіктері бар Тцанк жасушаларын (қарапайым герпес вирусымен зақымданған жасушалар) микроскоптың астында анықтау.
Емі
Симптомдары 1-2 апта ішінде емделусіз өздігінен жоғалып кетуі мүмкін.
Емдеуші дәрігер вируспен күресу үшін дәрі-дәрмек тағайындайды. Олар вирусқақарсы дәрілік препараттар деп аталады. Мұндай дәрілер ауырсынуды азайтуға көмектеседі және симптомдардың ертерек жоғалуына ықпал етеді. Ауыз аймағындағы жараларды емдеуге арналған дәрілік заттарғамыналар жатады:
Ацикловир
Фамцикловир
Валацикловир
Бұл дәрілерді бастапқы симптомдар пайда болғанда, көпіршіктер пайда болмай тұрып қабылдасаңыз әлдеқайда тиімді. Егер, ауыз аймағындағы жаралар жиі шығатын болса, бұл дәрілерді үнемі қабылдауға болады.
Теріге арналған вирусқақарсы кремдердіде қолдануға болады. Дегенмен, бұл препараттар қымбаттұрадыжәне көпіршіктердің белсенуін күніне текбірнеше сағатқа ғана азайтады.
Келесі нұсқаулықтар ағзаның жалпы жағдайын жақсартуға көмектесуі мүмкін:
Ауырсынуды жеңілдету үшін жараға мұз басыңыз.
Көпіршіктерді абайлап антисептикалық сабынмен және сумен жуыңыз. Бұл вирустың дененің басқа аймақтарына таралуының алдын алуға көмектеседі.
Ыстық сусындарды, дәмді және тұзды тағамдарды, цитрустарды қолданбаңыз.
Салқын сумен ауыз шайыңыз.
Жараларды тұзды сумен жуыңыз.
Стероидтыемес қабынуға қарсы препарат сияқты ауырсынуды басатын заттарды қабылдаңыз.
Болжамы
Еріндегі герпес әдетте 1-2 апта ішінде өздігінен кетеді. Дегенмен, аурудың симптомдары қайталануы мүмкін.
Герпес ауыр және қауіпті болуы мүмкін, егер:
Көздің айналасында немесе көзге жақын пайда болса
Кейбір аурулар мен дәрі қабылдауға байланысты иммундық жүйе әлсіресе
Болжамды асқынулары
Көздің герпетикалық инфекциясы соқырлықтың басты себептерінің бірі, себебі ол қасаң қабықтың тыртықтануын тудырады.
Қарапайым герпестіңбасқадаасқынуларына жатады:
Ауыз қуысында жаралар мен көпіршіктердің қайта пайда болуы
Вирустың терінің басқа аймақтарына таралуы
Терініңбактериалды инфекциясы
Иммундық жүйесі әлсіреген адамдардың өміріне (атопиялық дерматит, рак немесе АИТВ инфекциясы кезінде) қауіпті болуы мүмкін организмнің жалпы инфекциясы.
Дәрігергеқашан қаралу керек
Келесі жағдайларда дәрігерге қаралыңыз:
Ауру симптомдары ауыр немесе 2 апта ішінде кетпесе
Жаралар немесе көпіршіктер көздің жанында орналасса
Кейбір ауруларға немесе дәрі қабылдауға байланысты иммундық жүйе әлсіреген кезде герпестің симптомдары пайда болса
Төменде ауыз қуысындағы жаралардың пайда болуын алдын алу үшін кеңестер берілген:
Сыртқа шығардың алдында, құрамында мырыш оксиді бар күннен қорғайтын кремді немесе ерінге арналған бальзамды жағыңыз.
Ылғалдандыратын ерін бальзамы да көмектесуі мүмкін.
Герпетикалық бөртпелермен тікелей байланыста болмаңыз.
Әрбір пайдаланудан кейін сүлгілер мен төсек жаймаларын қайнаған суда залалсыздандырыңыз.
Егер басқа адамдардан герпесті байқасаңыз, ыдыс-аяқпен, стакандармен немесе басқа заттармен бөліспеңіз.
Егер сіздің ерніңізде герпес болса, әсіресе, көпіршіктер болсасүйіспеңіз. Сіз вирусты жыныстық мүшелерге таратуыңыз мүмкін. Герпес вирусының екі типідекейде ауыз аймағында жаралар немесе көпіршіктер болмаған кезде де таралуы мүмкін.
Герпес области рта (оральный герпес) – инфекционное заболевание губ, рта или десен, вызванное вирусом простого герпеса. Заболевание характеризуется появлением небольших, болезненных волдырей, обычно называемых холодными язвами или лихорадочными волдырями. Герпес области рта также называют лабиальным герпесом.
На этом снимке крупным планом изображена ранняя стадия герпетической инфекции: видны небольшие, сгруппированные волдыри и покраснение.
Герпес области рта является распространенным инфекционным заболеванием. Он вызывается вирусом простого герпеса 1 типа (ВПГ-1). Большинство людей заражается этим вирусом до 20 лет.
После первого заражения вирус инактивируется (впадает в спячку) и в дальнейшем сохраняется в нервных тканях и на лице. Иногда вирус "просыпается" (активизируется), в результате чего появляются язвочки.
Вирус герпеса 2 типа (ВПГ-2) обычно вызывает генитальный герпес. Тем не менее, иногда ВПГ-2 попадает в полость рта во время орального секса, вызывая возникновение орального герпеса.
Вирус герпеса легко распространяется. Вы можете заразиться им в следующих случаях:
При интимном или тесном контакте с инфицированным (болеющим) человеком
При использовании бритв, полотенца, посуды, и других предметов, инфицированных (зараженных) вирусом герпеса
Родители могут передать вирус герпеса своим детям при регулярном ежедневном контакте.
Врач может диагностировать оральный герпес, просто осматривая область рта пациента. Иногда, образец язвочки берется и направляется в лабораторию для более детального изучения. Обследования могут включать:
Исследование вирусной культуры для выявления вирусов и их свойств
Вирусный ДНК-тест – исследование генетического материала вируса
Тест Тцанка для проверки на вирус простого герпеса – это выявление под микроскопом клеток Тцанка (клетки, пораженные вирусом простого герпеса) в мазках-отпечатках с эрозий и пузырей.
Симптомы могут исчезнуть сами по себе, без лечения в течение 1-2 недель.
Лечащий врач может назначить вам лекарства для борьбы с вирусом. Они называются противовирусными лекарственными препаратами. Такие лекарства помогают уменьшить боль и способствуют более раннему исчезновению симптомов. К лекарственным средствам, применяемым для лечения язв области рта, относятся:
Ацикловир
Фамцикловир
Валацикловир
Эти лекарства более эффективны, если вы начинаете их прием при появлении предупреждающих симптомов, до появления волдырей. Если язвы в области рта появляются часто, вы можете принимать эти лекарства постоянно.
Также могут быть использованы противовирусные крема для кожи. Однако, эти препараты являются дорогостоящими и уменьшают активизацию волдырей только на несколько часов в день.
Следующие рекомендации могут помочь улучшить общее состояние организма:
Для облегчения боли прикладывайте лед к язвочкам.
Осторожно вымойте волдырь антисептическим мылом и водой. Это помогает предотвратить распространение вируса на другие области тела.
Избегайте приема горячих напитков, пряных и соленых продуктов, а также цитрусовых.
Применяйте полоскание прохладной водой.
Промойте язвочки водой с солью.
Примите обезболивающее средство, такое как нестероидный противовоспалительный препарат.
Герпетическая инфекция глаз является одной из ведущих причин слепоты, так как она вызывает образование рубцов на роговице.
К другим осложнениям простого герпеса относятся:
Повторное возникновение язв и волдырей в полости рта
Распространение вируса на другие участки кожи
Бактериальная инфекция кожи
Обширная инфекция организма, которая может быть опасна для жизни лиц с ослабленной иммунной системой (при атопическом дерматите, раке или ВИЧ-инфекции)
Ниже представлены советы для предотвращения возникновения язв в полости рта:
Нанесите крем для загара или бальзам для губ, содержащий оксид цинка, прежде чем выйти на улицу.
Также может помочь увлажняющий бальзам для губ
Избегайте прямого контакта с герпетическими высыпаниями.
Дезинфицируйте полотенца и постельное белье в кипящей воде после каждого использования.
Не делитесь посудой, соломинками, стаканами или другими предметами, если у кого-то имеется герпес на губах.
Не занимайтесь оральным сексом, если у вас герпес на губах, особенно, если у вас имеются волдыри. Вы можете распространить вирус на половые органы. Оба типа вируса герпеса иногда могут распространяться даже при отсутствии язв или волдырей в области рта.