Инсулин – ұйқыбезінің қандағы қант деңгейін бақылау үшін өндіретін гормоны. Диабет инсулиннің өндірілуінің төмендеуімен, инсулинге тұрақтылықпен (төтемелілік) немесе екі себептің де салдарына байланысты болуы мүмкін.
Қант диабетінің мәнін түсіну үшін қалыпты үрдісті түсіну қажет, ол кезде тағам ыдырайды және организм оны энергияны өндіру үшін қолданады. Ас қорыту кезінде келесі үрдістер жүреді:
Глюкоза аталатын қант қан ағымына түседі. Глюкоза - организм үшін энергия көзі.
Ұйқыбезі аталатын ағза инсулинді өндіреді. Инсулиннің ролі – глюкозаның қан ағымынан бұлшық етке, май жасушаларына және бауыр жасушаларына тасымалдануында, оларда энергетикалық қуат көзі ретінде қолданылады.
Қант диабеті бар адамдарда қант деңгейі жоғары, себебі, организм глюкозаны энергияға айналдыру үшін май жасушаларына, бауырға және бұлшық етіне тасымалдай алмайды. Бұл келесі себептерден болады:
Ұйқыбезі инсулиннің жеткілікті мөлшерін өндірмейді
Жасушалар инсулинге серпін бермейді
Екі себептің де салдары.
Қант диабеті екі түрлі болады. Осы түрлердің әрқайсысы үшін пайда болу себебі және қауіп факторлары әр түрлі:
1 типті қант диабеті кез келген жаста папйда болуы мүмкін, бірақ, ол көбінесе балаларда, жасөспірімдер мен жас адамдарда анықталады. Аурудың бұл түрінде организм инсулинді аз өндіреді немесе өндірмейді. Нақастар күнделікті инсулинді егуге мұқтаж. Аурудың пайда болуының нақты себебі белгісіз.
2 типті қант диабеті диабеттің көпшілік жағдайларын құрайды. Ол көбінесе, ересектерде пайда болады. Бірақ, балалар мен жастардың арасында семіздіктің кең таралғандығына сай олардың арасында да диабеттің бұл түрі кездесе бастады. 2 типті диабеті бар адамдардың көпшілігі өздерінің бұл ауруға шалдыққандарын білмейді.
Қант диабетінің басқа себептері де бар, ал кейбір науқастарды ешқандай топқа жатқызуға келмейді.
Гестациялық диабет – қандағы қант деңгейінің артуы, ол алғаш рет әйелдерде жүктілік кезінде пайда болады.
Қандағы қант деңгейінің жоғары болуы келесі симптомдарды туындатуы мүмкін:
Көрудің айқын еместігі
Шөлдеу сезімі
Шаршау
Ашығу
Несептің жүруінің жиілеуі
Салмақ жоғалту
2 типті диабет баяу дамитындықтан, қандағы қант деңгейі жоғары болатын адамдарда ауру ұзақ уақыт бойы симптомдарсыз өтуі мүмкін.
1 типті диабеттің симптомдары тез дамиды. Диагноз қойылған кезде адамдардың ауруға шалдығуы ушығады.
Аурудың ұзақ уақыт бойы өтуі салдарынан диабет басқа күрделі мәселелерге апаруы мүмкін. Бұл мәселелер диабеттік асқынулар ретінде белгілі, оларға жататындар:
Көру мәселелері (әсіресе, түнде), жарыққа сезімталдық, көруді жоғалту
Аяқтағы немесе табандағы ауырсынатын ойық жаралар, олар емделмеген жағдайда аяқтың немесе табанның бөлігін жоғалтуға апаруы мүмкін.
Нервтердің зақымдануы, оның салдарынан ауырсыну, шаншу және сезімталдықты жоғалту, ас қорыту мәселелері, эрекцияның бұзылысы пайда болуы мүмкін.
Бүйректің мәселелері, бұл бүйрек жеткіліксіздігіне апаруы мүмкін.
Иммундық жүйенің әлсіреуі, бұл да жиі инфекцияларға апаруы мүмкін.
Жүрек талмасының немесе инсульттің пайда болу ықтималдығының артуы.
Несеп талдауы қандағы қанттың жоғары деңгейін көрсетуі мүмкін. Бірақ, қант диабеті тек несеп талдауы бойынша ғана анықталмайды.
Дәрігер диабеттің болуын қандағы қант деңгейі 200 мг/дл артық болғанда болжайды. Диагноздың расталуы үшін келесі тексерулерді өткізу қажет:
Қан талдауы:
Аш қарынға глюкозаның деңгейін анықтау - қант диабеті қойылады, егер бұл деңгей келесі көрсеткіштен: «126 мг/дл» - екі есеге асатын болса. 100 - 126 мг/дл арасындағы деңгей ашқарынға гликемия бұзылысы немесе диабет алды аталады. Бұл 2 типті қант диабеті пайда болуының қауіп факторы.
HbA1c (гликозилденген гемоглобин) деңгейін анықтау
Нормасы: 5.7% кем
Диабет алды: 5.7% - 6.4%
Диабет: 6.5% немесе одан жоғары.
Глюкозаға төзімділік тесті - қант диабеті қойылады, егер қандағы глюкозаның деңгейі глюкоза қабылдағаннан кейін 2 сағат өткенде 200 мг/дл асатын болса. (бұл тест 2 типті диабетті анықтау үшін жиі қолданылады).
Аурудың қандай да бір симптомдарынсыз 2 типті қант диабетіне скринингті өту келесі адамдарға ұсынылады:
Артық салмағы бар балалар және қант диабеті дамуының басқа қауіптері бар балалар 10 жасынан бастап, әр 2 жыл скринингтен өтуі тиіс.
Артық салмағы бар ересектер (дене салмағының индексі - ДСИ > 25 болса) басқа қауіп факторлары болуында.
45 жастан асқан ересектер әр 3 жыл сайын скринингтен өтуі тиіс.
2 типті қант диабеті өмір салтын өзгеруінде, әсіресе, салмақ азайту мен емдәм сақтауда, кері қайтуы байқалады. Сонымен қатар, 2 типті қант диабеті салмақ азайту операцияларынан кейін де қайтуы мүмкін.
1 типті қант диабеті емделмейді. Қандағы қант деңгейін бақылау үшін науқастарға инсулин препаратын енгізу қажет.
1 және 2 типті диабетті емдеуге дәрілік препараттар, емдәм сақтау және дене жаттығулары жатады, бұл шаралар қандағы қант деңгейін бақылауға арналған.
Қандағы қант және холестерин деңгейін, артериалдық қысымды ұдайы бақылау бүйректің, көздің, жүйке жүйесінің ауруларының, инфаркт пен инсульттің даму қаупін азайтуға көмектеседі.
Диабеттің асқынуының алдын алу үшін жылына кемінде, 2-4 рет дәрігерге барып тұру қажет. Мәселелер туралы дәрігермен кеңесіңіз. Диабетті бақылау туралы дәрігердің кеңесін орындаңыз.
Диабеттік кома – диабеттің өмір үшін қатерлі асқынуы, бұл кезде адам есін жоғалтуға дейін барады. Қандағы қанттың жоғары (гипергликемия) немесе төмен (гипогликемия) мөлшері аса қауіпті, себебі, екеуі де диабеттік комаға апаруы мүмкін. Диабеттік комаға ұшыраған науқас тірі болғанмен, оның жағдай ұйқыдағыдай секілді, есін толығымен жоғалтады, сыртқы тітіркендіргіштерге серпіні болмайды. Шұғыл ем көрсетілмеген жағдайда диабеттік кома өлім-жітімге апарады. Диабеттік команың пайда болу ықтималдығы өмір үшін қауіпті, бірақ, оның алдын алуға болады. Ол үшін алдымен, диабетті дұрыс емдеуден бастау қажет.
Диабеттік команың алдында қандағы қанттың деңгейінің артуын немесе төмендеуін көрсететін телімді симптомдары болады.
Қандағы қанттың жоғары деңгейі (гипергликемия)
Егер қандағы қанттың деңгейі тым жоғары болса, науқас сезінуі мүмкін:
• Күшті шөлдеу
• Несептің жиі жүруі
• Енжарлық
• Жүрек айнуы және құсу
• Ентігу
• Іштегі ауырсыну
• Ауыздан ацетонның жемісті иісі пайда болады
• Ауыздың құрғақтығы
• Жүрек соғуының жиілеуі
Қандағы қанттың төмен деңгейі (гипогликемия)
Қандағы қанттың төмен деңгейінде байқалады:
• Діріл немесе күйгелектік
• Шаршау
• Тершеңдік
• Ашығу
• Жүрек айнуы
• Ашушаңдық
• Жүрек соғуының жиілеуі
• Сөйлеудің бұзылысы
• Мінез-құлықтың өзгеруі
Кейбір науқастар қандағы қанттың төмендеуін көрсететін гипогликемияның симптомдарын сезінбеуі мүмкін.
Егер қандағы қанттың деңгейінің артуына немесе төмендеуіне тән симптомдарды байқасаңыз, қан талдауының нәтижесіне негізделген емдеуді ұстаныңыз. Егер жағдайыңыз жақсармаса, немесе нашарласа, «жедел жәрдемді» шақырыңыз.
Диабеттік кома – шұғыл жәрдемді талап етеді. Егер қандағы қанттың деңгейінің күрт артуына немесе күрт төмендеуіне тән симптомдарды байқасаңыз, және талып қалуыңыз мүмкіндігін сезінсеңіз, «жедел жәрдемді» шақырыңыз. Егер қасыңызда диабетке шалдыққан адам болса, және ол талып қалса, «жедел жәрдемді» шақырыңыз және оның қызметкерлеріне міндетті түрде талған науқастың диабетпен ауыратындығын хабарлаңыз.
Қандағы қанттың төмен деңгейден жоғарыға дейін ұдайы өзгерістері немесе ұзақ уақыт бойы жоғары көрсеткіштерінің сақталуы диабеттік комаға апаруы мүмкін.
Диабеттік кетоацидоз.
Бұлшық ет тінінің энергетикалық ресурстарының таусылған кезінде организм май қорын бұза бастауы мүмкін. Бұл үрдістің нәтижесінде кетон аталатын уытты қышқылдар түзіледі. Тиісті емдеу болмаса, диабеттік кетоацидоз диабеттік комаға апаруы мүмкін.
Диабеттік кетоацидоз – 1 типті қант диабетінің жиі кездесетін асқынуы, бірақ, 2 типті диабетте және гестациялық диабетте (жүктіліктегі) де пайда болуы мүмкін.
Диабеттік гиперосмолярлық синдром. Егер қандағы қанттың деңгейі децилитрге (мг/дл) 600 миллиграммнан асатын болса немесе литрге (ммоль/л) 33.3 милимольден асатын болса, бұл жағдай диабеттік гиперосмолярлық синдром аталады.
Қандағы қант деңгейі осы көрсеткіштерден асатын болса, қан тұтқыр және қою болады. Қанттың артық мөлшері қаннан несепке өтеді және организмнен сұйықтықтың үлкен көлемінің шығарылуына ықпал етеді.
Егер гиперосмолярлық синдромға ұшыраған науқасқа уақытылы көмек көрсетілмесе, өмір үшін қауіпті сусыздану орын алуы мүмкін, бұл түбінде комаға апаруы ықтимал.
Диабеттік гиперосмолярлық синдром 2 типті диабетке ұшыраған егде жастағы адамдар мен орта жастағы адамдар арасында жиі кездеседі.
Гипогликемия. Глюкоза мидың қалыпты жұмысы үшін қажет. Ауыр жағдайларда қандағы қанттың деңгейі естен тануға апаруы мүмкін. Гипогликемияның пайда болу себебі қандағы инсулиннің жоғары деңгейі немесе организмге тағамның жеткіліксіз түсуі болуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл жағдай шамадан тыс дене жүктемелері мен алкогольді артық тұтынуда пайда болуы мүмкін.
Симптомдар гипогликемияның түпкілікті нәтижесіне әсер етеді. Ұзақ уақыт бойы өтетін диабеттің барысында ашығу және терлеудің артуы секілді симптомдарды байқамауыңыз да мүмкін, олар қандағы қант деңгейінің қауіптілігі туралы белгі береді. Бұл жағдай танылмаған гипогликемия аталады.
Қант диабеті бар кез келген науқас диабеттік кома пайда болу қаупіне ұшырауы мүмкін.
Егер сізде 1 типті диабет болса, диабеттік кома пайда болу қаупі келесілермен байланысты:
• Қандағы қанттың төмен деңгейі (гипогликемия)
• Диабеттік кетоацидоз
Егер сізде 2 типті диабет болса, диабеттік кома пайда болу қаупі келесілермен байланысты:
• Диабеттік гиперосмолярлық синдром, әсіресе, жасыңыз ортадан асқан болса.
Егер сізде 1 немесе 2 типті диабет болса, диабеттік кома пайда болу қаупі келесі факторларға байланысты:
• Инсулин жеткізу мәселелері. Егер сізге инсулиндік помпа (сорғы) қойылса, қандағы қант деңгейін жиі тексеру қажет, себебі, инсулиндік помпаның түтігі бұралып қалуы мүмкін, осыдан организмге инсулин жеткізілуі тежеледі. Камерасыз помпа болғанда да кейде инсулинді жеткізудің тоқтауына апаратын мәселелер болуы мүмкін. Егер науқаста 1 типті диабет болса, организмге инсулиннің түсуінің тоқтауы тез диабеттік кетоацидозға апаруы мүмкін.
• Ауру, жарақат немесе операция. Түрлі аурулар және жарақаттар кезінде қандағы қант деңгейі едәуір артуы мүмкін. Бұл 1 типті диабетте диабеттік кетоацидозға апармауы үшін, сондай-ақ, бұл жағдайды реттеу үшін организмге түсетін инсулинді арттыру қажет. Жүректің немесе бүйректің іркілісті жеткіліксіздігі секілді басқа аурулар диабеттік гиперосмолярлық синдромның даму қаупін арттыруы мүмкін.
• Диабетті дұрыс емдемеу. Егер қандағы қант деңгейін қатаң бақылауға алмасаңыз, дәрілік препараттарды дәрігердің тағайындаумен қабылдамайтын болсаңыз, асқынулар мен диабеттік команың даму қаупі жоғары болады.
• Инсулиннен әдейі бас тарту. Кейде диабеті бар, артық салмақты адамдар арықтауға үміттеніп, инсулинді қабылдаудан бас тартады. Бұл өмір үшін қатерлі және диабеттік команың дамуына апарады.
• Алкоголь қабылдау. Алкоголь қандағы қанттың деңгейіне болжамсыз әсер етеді. Кейде алкогольді қабылдағаған 1-2 күн ішінде қандағы қанттың дәл емес деңгейі бақыланады. Бұл гипогликемия салдарынан болатын диабеттік команың даму қаупін арттырады.
• Тыйым салынған есірткілік препараттарды қолдану. Кокаин және экстази секілді тыйым салынған есірткілік препараттар қандағы қант деңгейінің едәуір артуына және диабеттік команың дамуына ықпал етеді.
Диабеттік кома – болжанбайтын жағдай, оған дайындалуға уақыт болмайды. Егер қандағы қант деңгейінің күшті артуын немесе төмендеуін сезінсеңіз, естен танбай тұрып, «жедел жәрдемді» шақыруға үлгеру қажет.
Егер диабетке шалдыққан адамның қасында болсаңыз, оның естен тану мүмкіндігін байқасаңыз немесе қимылы түсініксіз болып көрсінсе, дереу «жедел жәрдемді» шақырыңыз.
«Жедел жәрдем» келгенге дейін не істеуге болады?
Егер диабетті емдеу туралы ештеңе білмесеңіз, жедел жәрдем бригадасын күтіңіз.
Егер диабетті емдеумен таныс болсаңыз, келесі әрекеттерді орындаңыз:
1. Естен танған адамның қандағы қант деңгейін тексеріңіз.
2. Егер қандағы қант деңгейі 70 мг/дл (3.9 ммоль/л) болса, оған глюкагон инъекцисын салыңыз. Егер глюкагон болмаса, глюкоза гелін, балды немесе қантты шәрбатты жағының ішіне жағу қажет. Қандағы қант деңгейі төмен болса, инсулин бермеңіз.
3. Егер қандағы қант деңгейі 70 мг/дл жоғары болса, жедел жәрдем бригадасын күтіңіз. Қандағы глюкоза деңгейі жоғары адамға қант бермеңіз.
4. Жедел жәрдем бригадасына диабет және қабылданған шаралар туралы айтыңыз.
Диабеттің барысын күнделікті қатаң бақылау диабеттік команың алдын алуға көмектеседі. Келесі кеңестерді есте ұстаңыз:
• Тамақтану тәртібін жасап, қадағалаңыз. Тағамды дұрыс қабылдау қандағы қант деңгейін реттеуге көмектесе алады.
• Қандағы қант деңгейін қадағалаңыз. Гликемияның деңгейін жиі анықтау қандағы қанттың деңгейін нормасының шегінде қолдай алатындығыңызға сенімді болуыңызға көмектеседі. Сондай-ақ, бұл глюкозаның деңгейінің артуының немесе төмендеуінің қауіптілігі бар екендігі туралы сақтандырады.
• Тағайындалған емдеуді қатаң орындаңыз. Егер қандағы глюкозаның мөлшерінің көрсеткіштері жиі өзгеретін болса, емдеуші дәрігерге хабарлау қажет. Ол науқасқа қажетті емдеуді таңдайды.
• Күн тәртібі. Қандай да бір аурудың кезінде қандағы қанттың деңгейі күрт артуы мүмкін. Ауру кезінде қандағы қант деңгейінің артуын қалай реттеуге болатындығы туралы дәрігермен кеңесіңіз.
• Қандағы қант деңгейінің артуында кетондар деңгейін анықтаңыз. Егер қанттың деңгейі 240 мг/дл (13.3 ммоль/л артық болса, кетондық денелерді анықтау үшін несепті талдауға тапсырыңыз. Кетондардың мөлшері артқанда дәрігерге көрініңіз. Несепте кетондар болса, және осы кезде құсу орын алса, дереу дәрігеріңізді шақырыңыз.
• Қол астында глюкагон және тез әсер ететін қант көздерін ұстаңыз. Егер инсулин қабылдайтын болсаңыз, қол астында глюкагон және тез әсер ететін қант көздері, мысалы, глюкоза таблеткасы немесе апельсин шырыны болуын қадағалаңыз, оларды қандағы қант деңгейі төмен болғанда қабылдау қажет.
• Қандағы глюкозаның шоғырлануына үздіксіз мониторинг (CGM). Бұл әсіресе, қажет, егер гликемияның тұрақты деңгейін қолдауда қиыныдықтар болса, немесе қандағы қант деңгейінің төмендеуін сезбейтін болсаңыз (танылмайтын гипогликемия).
CGMs – тері астына қойылған кішкене датчиктер көмегімен қандағы қант деңгейі бақыланатын құрал-жабдық, әрі қарай бұл ақпарат сымсыз құрал-жабдыққа беріледі.
Бұл құрал-жабдықтар қандағы қант деңгейінің төмендігінің қауіптілігі туралы хабар береді. Бірақ, CGM қолданатын болсаңыз да, қандағы қант деңгейі глюкометрдің көмегімен анықталуы тиіс. Глюкометрмен салыстырғанда CGMs – қымбат құрал-жабдық, бірақ, ол глюкозаның деңгейін бақылауда жақсы нәтиже береді.
• Алкоголь тұтынуды шектеңіз. Алкогольдің қандағы қант деңгейіне әсері болжамды емес, спирттік ішімдіктерден бас тартқан жөн.
• Туыстарыңызды, достарыңызды және әріптестеріңізді үйретіңіз. Туыстарыңызды, достарыңызды қандағы қант деңгейінің күрт өзгеруіне тән симптомдарды анықтауға үйретіңіз, сондай-ақ, естен танған кезде, «жедел жәрдем» шақыру қажеттігін айтыңыз.
• Медициналық идентификациялық білезік немесе алқа тағып жүрген жөн. Егер науқас естен танса, мұндай ақпараты бар білезік туыстарыңызға, достарыңызға және әріптестеріңізге, жедел жәрдем қызметкерлеріне пайдалы ақпарат береді.
Диабетическая ретинопатия – одно из патологических изменений сетчатки глаз при сахарном диабете 1 и 2 типа, которое чаще всего возникают через 5-10 лет от начала заболевания.
Глаз - орган зрения, форма которого близка к сферической. Полость глаза заполнена жидкостью. Глазное яблоко состоит из оболочек, которые окружают внутреннее ядро глаза, представляющее его прозрачное содержимое — стекловидное тело, хрусталик, водянистая влага. Ядро глазного яблока окружают три оболочки: наружная, средняя и внутренняя. Наружная — очень плотная фиброзная оболочка. Она состоит из передней прозрачной части — роговицы, и задней непрозрачной части — склеры. Средняя - сосудистая оболочка глазного яблока. Она богата кровеносными сосудами, пигментами и образована радужкой, ресничным телом и собственно сосудистой оболочкой. Внутренняя сетчатая оболочка — рецепторная часть зрительного анализатора, здесь происходит, в основном, восприятие света.
Чем дольше человек болеет сахарным диабетом, тем выше вероятность возникновения диабетической ретинопатии. Около 40-45 процентов пациентов страдают от какой-либо стадии диабетической ретинопатии.
Во время беременности диабетическая ретинопатия также может вызвать серьезные проблемы у женщин, которые страдают диабетом. Наряду с диабетической ретинопатией сахарный диабет может спровоцировать и другие глазные заболевания, такие как: катаракта, глаукома.
Заболевание возникает из-за изменений в кровеносных сосудах сетчатки глаза. У части больных диабетическая ретинопатия проявляется отеком сетчатки, а у некоторых пациентов на поверхности сетчатки начинается рост ненормальных кровеносных сосудов.
Диабетическая ретинопатия развивается в четыре этапа:
Легкая непролифелирующая форма ретинопатии. Характеризуется появлением микроаневризм (расширением мелких сосудов) в сетчатке.
Средняя непролифелирующая форма ретинопатии. По мере развития болезни блокируются некоторые кровеносные сосуды, которые питают сетчатку глаза.
Тяжелая непролифелирующая форма ретинопатии. В этой стадии многие кровеносные сосуды уже заблокированы, остаются лишь несколько областей сетчатки с нормальным кровообращением. Эти области посылают сигнал организму для начала роста новых кровеносных сосудов, чтобы восстановить прежний поток питательных веществ в сетчатку.
Пролиферативная ретинопатия. Это финальная стадия заболевания. Здесь происходит массивный рост новых сосудов. Жидкость из ненормальных, тонких сосудов сетчатки попадает в макулу (центр сетчатки), которая отвечает за фокусировку зрения, что сначала вызывает отек, а затем серьезные нарушения зрения, вплоть до слепоты.
Обычное изображение, такое, каким его видит обычный человек с нормальным зрением
Зачастую диабетическая ретинопатия проходит бессимптомно, особенно на ранних стадиях заболевания. В начале больной видит обычные пятна, которые «плавают» перед глазами.
Иногда пятна исчезают без какого-либо лечения, и пациент начинает лучше видеть. Тем не менее, кровотечение может возобновиться и привести к размытому зрению и ухудшению состояния.
Если данное состояние не лечить, то пролиферативная ретинопатия приведет к значительной потере зрения и даже к слепоте. Нужно также знать что, чем раньше вы начнете лечение, тем эффективнее оно будет.
Диагностика осуществляется путем проведения офтальмологических анализов:
Тест на остроту зрения -определение остроты зрения пациента при помощи специальной таблицы.
Офтальмоскопия при расширенном зрачке. В глаза пациента закапываются специальные капли, чтобы расширить зрачок глаза. Это позволяет офтальмологу увидеть внутреннюю часть глаза и проверить наличие признаков, указывающих на диабетическую ретинопатию.
Тонометрия - измерение давления в глазу при помощи специального инструмента. Врач может воспользоваться специальными каплями для проведения данного теста.
Флюоресцентная ангиография– визуальный метод исследования сетчатки глаза. Пациенту внутривенно вводится специальный краситель, который попадает в кровеносные сосуды сетчатки, и врач делает снимки.
На первых трех стадиях болезни лечения не требуется, если у пациента не появился отек желтого пятна. Вместе с тем для профилактики дальнейшего развития болезни больным с сахарным диабетом необходимо тщательно контролировать уровень сахара в крови, артериальное давление и содержание холестерина в крови. Лица с ранней стадией диабетической ретинопатии не нуждаются в лечении, но они должны внимательно следить за изменениями в своем зрении и регулярно обследоваться у офтальмолога. Если офтальмолог отмечает рост новых сосудов в сетчатке глаза или отек желтого пятна , то требуется лечение. Глазная хирургия является основным методом лечения диабетической ретинопатии.
Лазерная хирургия –метод позволяющий прижечь участки роста новых сосудов. Этот процесс называется фотокоагуляцией.
Другой хирургический метод лечения – витрэктомия – это удаление стекловидного тела, позволяющее устранить кровотечение и отслойку сетчатки.
Тяжелыми осложнениями диабетической ретинопатии могут стать вторичная глаукома, катаракта, отслойка сетчатки, гемофтальм (кровоизлияние в стекловидное тело), значительное снижение зрения, полная слепота. Такие угрозы требуют постоянного наблюдения пациентов с сахарным диабетом эндокринологом и офтальмологом.
Если у вас диагностирован сахарный диабет, то вам необходимо проходить процедуру офтальмоскопии при расширенном зрачке раз в год и помнить следующее:
· Пролиферативная ретинопатия может развиться бессимптомно. Уже на этой последней стадии болезни вероятность потери зрения достаточно высока.
· Отек желтого пятна может также развиться без симптомов на любой из четырех стадий диабетической ретинопатии.
· Пролиферативная ретинопатия и отек желтого пятна могут возникнуть одновременно, но нарушенного зрения при этом больной может не ощутить.
· Офтальмолог может точно определить, имеется ли у вас отек желтого пятна, или какая-либо стадия диабетической ретинопатии. Вне зависимости от того, имеются ли у вас симптомы диабетической ретинопатии или нет, раннее выявление болезни и своевременное лечение может предотвратить потерю зрения и улучшить качество жизни.
Если у вас диагностирована диабетическая ретинопатия, вам рекомендуется проверяться у офтальмолога как можно чаще. Люди, страдающие от данного заболевания, могут снизить риск возникновения слепоты на 95 процентов, начав своевременное лечение.
Большую роль в предотвращении прогрессирования диабетической ретинопатии играет правильно организованный контроль уровня сахара крови и артериального давления, своевременный прием сахароснижающих и гипотензивных (снижающих артериальное давление) препаратов.
Своевременное проведение профилактической лазеркоагуляции сетчатки способствует приостановке и регрессу (обратному развитию) нарушений глазного дна.
Инсулин является гормоном, вырабатываемым поджелудочной железой для контроля уровня сахара в крови. Диабет может быть обусловлен сниженной выработкой инсулина, резистентностью (невосприимчивостью) к инсулину или сочетанием обеих причин.
Чтобы понять суть сахарного диабета, необходимо разобрать нормальный процесс, при котором пища расщепляется и используется организмом для производства энергии. При пищеварении происходят следующие процессы:
Сахар, называемый глюкозой, поступает в кровоток. Глюкоза является источником энергии для организма
Орган, называемый поджелудочной железой, вырабатывает инсулин. Роль инсулина заключается в перемещении глюкозы из кровотока в мышцы, жировые клетки и клетки печени, где он может быть использован в качестве топлива.
У лиц с сахарным диабетом уровень сахара в крови высок, так как их организм не может транспортировать глюкозу в жировые клетки, печень и мышцы для преобразования ее в энергию. Это возникает вследствие следующих причин:
Сахарный диабет бывает двух типов. Причины возникновения и факторы риска для каждого из этих типов различны:
Сахарный диабет 1 типа может возникнуть в любом возрасте, но он чаще диагностируется у детей, подростков и молодых людей. При этом типе заболевания организм вырабатывает инсулин в малом количестве или не вырабатывает его вообще. Пациенты нуждаются в ежедневных инъекциях инсулина. Точная причина возникновения заболевания не известна.
Сахарный диабет 2 типа составляет большинство случаев диабета. Он чаще возникает у взрослых. Но вследствие широкого распространения ожирения среди детей и подростков, этот тип диабета стал встречаться и у них. Многие люди с диабетом 2 типа не знают о наличии у них этого заболевания.
Существуют и другие причины сахарного диабета, и некоторых пациентов невозможно отнести ни к одной из этих групп.
Гестационный диабет – повышение уровня сахара в крови, которое впервые возникает у женщин во время беременности.
Высокий уровень сахара в крови может вызвать следующие симптомы:
Нечеткое зрение
Чувство жажды
Усталость
Голод
Учащенное мочеиспускание
Потеря веса
Поскольку диабет 2 типа развивается медленно, у некоторых людей с высоким уровнем сахара в крови, заболевание долгое время может протекать бессимптомно.
Симптомы диабета 1 типа развиваются быстро. До момента постановки диагноза люди могут быть очень больны.
Вследствие длительного течения заболевания диабет может привести к другим серьезным проблемам. Эти проблемы известны как диабетические осложнения, к ним относятся:
Проблемы со зрением (особенно по ночам), чувствительность к свету, слепота
Болезненные язвы и инфекции на ногах или стопах, которые при отсутствии лечения могут привести к необходимости удаления части стопы или ноги
Повреждение нервов, вследствие которого возникает боль, покалывание и потеря чувствительности, проблемы с перевариванием пищи, эректильная дисфункция
Проблемы с почками, что может привести к почечной недостаточности
Ослабление иммунной системы, что может привести к частым инфекциям
Повышенная вероятность возникновения сердечного приступа или инсульта
Анализ мочи может указывать на высокий уровень сахара в крови. Но сахарный диабет не диагностируется лишь по одному анализу мочи.
Врач может заподозрить о наличии у вас диабета, если ваш уровень сахара в крови выше 200 мг/дл. Для подтверждения диагноза необходимо провести одно или несколько из следующих обследований:
Анализы крови:
Определение уровня глюкозы в крови натощак - сахарный диабет диагностируется, если этот уровень превышает 126 мг/дл в два раза. Уровень между 100 и 126 мг/дл называется нарушением гликемии натощак или преддиабетом. Это фактор риска возникновения сахарного диабета 2 типа.
Определение уровня HbA1c (гликозилированный гемоглобин)
Норма: менее 5.7%
Преддиабет: 5.7% - 6.4%
Диабет: 6.5% или выше
Тест на толерантность к глюкозе - сахарный диабет диагностируется, если уровень глюкозы в крови через 2 часа после приема глюкозы выше 200 мг/дл. (Этот тест чаще используется для диагностики диабета 2 типа.)
Прохождение скрининга на сахарный диабет 2 типа при отсутствии каких-либо симптомов заболевания рекомендуется следующим лицам:
Дети с избыточным весом и наличием других факторов риска развития сахарного диабета должны проходить скрининг каждые 2 года начиная с 10-летнего возраста.
Взрослые с избыточным весом (Индекс массы тела - ИМТ более 25) при наличии других факторов риска
Взрослые старше 45 лет должны проходить скрининг каждые 3 года
Сахарный диабет 2 типа может регрессировать при изменении образа жизни, особенно при снижении веса и соблюдении диеты. Кроме того, иногда сахарный диабет 2 типа может пройти после проведения операций для снижения веса.
Сахарный диабет 1 типа неизлечим. Для контролирования уровня сахара в крови пациентам надо вводить препараты инсулина.
Лечение диабета 1 и 2 типа включает прием лекарственных препаратов, соблюдение диеты и физические упражнения, все эти меры направлены на контроль уровня сахара в крови.
Постоянный контроль уровня сахара и холестерина в крови, артериального давления помогает снизить риск развития заболеваний почек, глаз, нервной системы, инфаркта и инсульта.
Для предотвращения осложнений диабета посещайте врача не менее двух-четырех раз в год. Проконсультируйтесь о ваших проблемах. Следуйте рекомендациям вашего врача о контроле диабета.
