Самай-төменгі иек синдромы немесе самай-төменгі иек буынының дисфункциясы (қызметінің бұзылысы) - самай мен төменгі иекті қосатын буынның дұрыс қызмет етпеуі.
Cамай-төменгі иек буыны (СТИБ)
Самай -төменгі иек буыны (СТИБ) – бассүйектің самай сүйегі мен төменгі иектің буындасуынан тұрады.
· Ондағы қозғалыс үш бағытта болуы мүмкін:
· Төменгі иекті түсіру және көтеру (ауызды ашу, жабу).
· Төменгі иектің алға-артқа жылжуы.
· Төменгі иектің айналуы – шайнаудағы қиғаш қимылдар.
СТИБ – адам организміндегі ең белсенді буындардың бірі. Ол ұдайы әрекет етеді – сөйлегенде, тамақты шайнап, жұтқанда (минутына 1-2 рет).
Самай -төменгі иек буыны (СТИБ) дисфункциясы дамуының ең жиі себебі – күйзеліс. Сондай-ақ, кең таралған себептері - стоматологиялық процедуралар:
· Тіс протездерінің дұрыс келмеуі. Бұл кезде буынның тіске және иек бұлшық етіне түсіретін жүктемесі артады.
· Шайнайтын тістегі пломбаның дұрыс қойылмауы СТИБ жұмысының симметриясын бұзғандықтан, бір жаққа көбірек жүктеме түседі, бұл буын дискісінің ығысуына апарып, СТИБ дисфункциясы синдромы дамиды.
СТИБ дисфункциясы синдромының диагностикасы үшін қолданылады:
· рентгенография
· магниттік-резонанстық томография
· артроскопия (буынның жағдайын шағын тіліктен артроскопты енгізу арқылы анықтау)
СТИБ дисфункциясы синдромының негізгі мәселесі – кеш анықталуы. Бас ауруына немесе мойы бұлшық еті ширығуына шағымданып, стоматологқа баратындар аз. Сондықтан, жоғарыда келтірілген симптомдардың бірін байқасаңыз, стоматологқа, хирургқа немесе ортопедке барыңыз.
Самай -төменгі иек буыны (СТИБ) дисфункциясы синдромының толық сауықтыратын емдеу әдісі болмағанымен, емдеудің консервативтік (хирургиялық емес) әдісі арқылы дамыған симптомдарды айтарлықтай азайтуға болады, ол тиімсіз болса емдеудің оперативтік әдісі бар.
Консервативтік әдістер:
· окклюзиялық шиналарды (пластмассадан жасанды иек) қолдану. Мұндай шинаны науқас тістің түйісуі мен төменгі иектің орналасуы өзгергенге дейін уақытша қолданады. Бұл әдіс ауырсынуды басуға, СТИБ және шайнау бұлшық етінің дисфункциясын жоюға бағытталған.
· Ауырсынуды басатын емдеу: әдетте, анальгетиктер (аспирин, парацетамол мен кодеиннен тұрады) және стероидты емес (гормоналдық емес) қабынуға қарсы құралдар қолданылады. Препаратты ішу немесе егу арқылы қолданғанға қарағанда жүктемеден кейін ауырсыну болса, қабынуға қарсы стероидты емес (гормоналды емес) гельді аппликация ретінде қолдану жақсы көмектеседі.
Хирургиялық емдеу
Әдетте, хирургиялық емдеу консервативтік емдеу көмектеспегенде қолданылады. Алайда, оперативтік емдеу СТИБ дисфункциясы мәселесінен арылуға кейде көмектеспеуі мүмкін.
· Көптеген адамдарда симптомдар аз уақытқа пайда болып, біраздан кейін жоғалуы мүмкін.
· Кейде симптомдар емдеусіз де өтуі мүмкін.
· Көптеген жағдайда, ауру толығымен емделіп жазылады. Алайда, самай -төменгі иек буыны (СТИБ) дисфункциясы синдромына байланысты ауырсыну қайталануы мүмкін.
Височно-нижнечелюстной синдром или дисфункция (нарушение функции) височно-нижнечелюстного сустава - означает, что сустав, соединяющий височную кость и нижнюю челюсть, функционирует неправильно.
Височно-нижнечелюстной сустав (ВНЧС)
ВВисочно-нижнечелюстной сустав (ВНЧС) –образуется сочленением височной кости черепа и нижней челюсти.
Движения в нем возможны в трех направлениях:
Опускание и поднятие нижней челюсти (открывание и закрывание рта).
Смещение нижней челюсти вперед и назад.
Ротация нижней челюсти - боковые движения при жевании.
ВНЧС - это один из самых активных суставов во всем организме человека. Он задействован фактически постоянно - при разговоре, пережевывании пищи и глотании (1-2 раза в минуту).
Самой частой причиной развития дисфункции ВНЧ-суставов является стресс.
Не менее распространенными причинами дисфункции ВНЧС являются стоматологические процедуры:
неадекватная подгонка зубных протезов. При этом сустав испытывает повышенные нагрузки на зубы и мышцы челюсти.
неправильная постановка пломбы на жевательном зубе может нарушить симметрию в работе ВНЧ-суставов, привести к односторонним перегрузкам, затем смещению суставных дисков, и наконец, к синдрому дисфункции ВНЧ-суставов.
артроскопию (диагностика состояния сустава при помощи микроразреза и введения артроскопа)
Основной проблемой синдрома дисфункции височно-нижнечелюстного сустава является поздняя диагностика. Мало кто сообразит, что с жалобами на головную боль или напряжение мышц шей следует обращаться к стоматологу. Поэтому, если вы заметили у себя какие-либо из перечисленных выше симптомов, попробуйте обратиться к стоматологу, хирургу или ортопеду.
Хотя для височно-нижнечелюстного синдрома не существует метода лечения,который приводил бы к полному выздоровлению, есть консервативный (нехирургический)метод лечения, следуя которому вы можете существенно уменьшить имеющиеся симптомы, иоперативный метод лечения при неэффективности консервативного лечения.
Консервативными методами лечения являются:
Применение так называемых окклюзионныхшин (искусственная челюсть из пластмассы). Ее пациент носит временно для изменения контактов зубов и расположения нижней челюсти. Этот метод направлен на снятие боли, устранение дисфункции ВНЧС и жевательных мышц.
Обезболивающая терапия необходима для облегчения боли: обычно используются анальгетики (часто это комбинация аспирина, парацетамола и кодеина) и нестероидные (не гормональные) противовоспалительные средства. При возникновении боли после нагрузки, хорошо зарекомендовало себя применение аппликации (прикладывания) геля с нестероидным (не гормональные) противовоспалительным средством, нежели системный приём препарата (внутрь или в виде инъекций).
Физиотерапия весьма полезна для лечения пациентов с заболеваниями ВНЧС, особенно при вовлечении жевательных мышц.
Хирургическое лечение
Обычно хирургическое лечение проводится только после неуспешного консервативного лечения. Однако оперативное лечение не всегда приводит к избавлению от проблемы дисфункции ВНЧС.
