.

диарея | zdrav.kz
X

Электрондық поштаңызға соңғы жаңалықтарды алыңыз

X

Получайте самые последние новости на свой e-mail

диарея

Диарея (понос) – это учащенный жидкий стул более 3-х раз в сутки. Чаще всего диарея провоцируется кишечной инфекцией или аллергической реакцией. Тем не менее, постоянный понос может быть вызван серьезным заболеванием желудочно-кишечного тракта. Если диарея не проходит более 2-х дней, рекомендуем обратиться к врачу и пройти углубленное диагностическое обследование.

ВНИМАНИЕ!

Человек, страдающий от поноса, может потерять большое количество жидкости, если не будет принимать достаточное количество воды. Симптомами обезвоживания являются сонливость и спутанность сознания, сухость во рту, потеря эластичности кожи, отсутствие мочеиспускания на протяжении нескольких часов. Особенно к обезвоживанию склонны пожилые люди. Вызовите скорую помощь, набрав 103, если вы распознали у себя или у близких симптомы обезвоживания.

 

Если Вас беспокоит данное состояние, можете пройти онлайн-диагностику для выявления причины.

Диарея (мужчина | женщина)

 

Мазмұны

Жалпы ақпарат

Себептері

Диагностика

Емдеу

Асқынулары

 

Жалпы ақпарат

Гастроэнтерит – құсу мен іш өтуінің пайда болуымен сипатталатын инфекция.

 

Себептері

Гастроэнтерит вирустармен, бактериялармен немесе паразиттермен жұқпаланудан туындауы мүмкін. Ауруды кейде «асқазан бұзылысы» атайды, ол жұқпалы және балаларға күтім жасауда, мектепте жиі тарайды. Гастроэнтерит  жиі жоғары температурамен (қызбамен) өтеді.

 

Диагностика

Егер баланың нәжісінде қан табылса, нәжістің үлгісі бактериялар немесе паразиттер болуына тексеріледі.

 

Емдеу

Иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда немесе жас сәбилердегі инфекцияның кейбір түрлерінен басқасында, антибиотиктер, әдетте, тағайындалмайды.  

 

Асқынулары

Көптеген жағдайларда гастроэнтерит жеңіл өтеді және бірнеше күнге созылады. Гастроэнтериттің қатерлі асқынуы – сусыздану даму қаупі, сондықтан, бұл ауру кезінде сұйықтықты үлкен көлемде ішу қажет. Кішкентай балалар сусыздану даму қаупіне бейім келеді. 

Мазмұны

Жалпы ақпарат

Себептері

Симптомдары

Диагностика

Емдеу

Болжамы

Мүмкін асқынулары

Қашан дәрігерге көріну қажет

Профилактика

Синонимдары

 

Жалпы ақпарат

Өңеш, асқазан, аш және тоқ ішек, бауыр, өтқабы және ұйқыбезі тағамның қоректік бөліктерін энергияға айналдырады және қоректік емес бөліктерін қалдықтарға ыдыратады, қалдықтар организмнен сыртқа шығарылады. Ішектің түйнелісі – ішектің бойымен тағамның өтуінің толықтай немесе ішінара тоқтауы.

 

Себептері

Ішек түйнелісінің пайда болу себептері:

  • Механикалық себептер, бұл кезде ішектің белгілі бір бөлігінде кедергі тұрады
  • Динамикалық себептер – бұл кезде ішек дұрыс жұмыс істемейді, бірақ, оның механикалық себептері болмайды.

 

Ішектің динамикалық түйнелісі – жалған бітеліс деп те аталады, бұл балаларда кездесетін түйнелістің негізгі түрі. Бұл жағдайдың даму себептері:

  • Ішек инфекциясын туындататын бактериялар немесе вирустар (гастроэнтерит)
  • Химиялық, электролиттік, немесе минералдық үйлесімсіздік (мысалы, калий деңгейінің төмендеуі)
  • Іш қуысы ағзаларындағы оперативтік араласудан кейінгі асқынулар
  • Ішектің қанмен қамтамасыз етілуінің бұзылуы (шажырқайдың ишемиясы)
  • Іш қуысы ағзаларындағы инфекциялық аурулар, мысалы, аппендицит
  • Бүйректің немесе өкпенің аурулары
  • Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау, әсіресе, есірткілік.

 

Ішектің механикалық түйнелісінің себептері:

  • Операциялық араласудан кейін пайда болатын жабыспалар немесе тыртықтар.
  • Бөгде заттектер (ішекті бітейтін түрлі жұтып қойған заттар)
  • Өт тастары (сирек)
  • Жарықтар
  • Қатты нәжіс
  • Инвагинация (ішектің бір бөлігінің басқасына енуі)
  • Ішекті бітейтін ісіктер
  • Ішектің қайырылуы

 

Симптомдары

  • Іштің кебуі

  • Толып кету сезімі, желденудің артуы

  • Іштің ауырсынуы және түйілуі

  • Ауыздан жағымсыз иіс шығуы

  • Іштің қатуы

  • Диарея

  • Жел шығара алмау

  • Құсу  

 

Диагностика

Іш аумағын тексергенде дәрігер іштің кебуін, ауырсынуын немесе жарықтарды анықтайды.

Ішектің түйнелісін анықтайтын тексерістер:

  • Іш қуысы ағзаларының компьютерлік томографиясы (КТ)
  • Іш қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы
  • Барийлік заттекпен клизма жасау
  • Өңешті, асқазанды және аш ішекті зерттеу үшін рентгенологиялық суреттердің топтамасы   
     

Емдеу

Іштің кебуінің симптомдарының алдын алу және құсықты жою үшін арнайы түтік (зондты) мұрын арқылы асқазанға немесе ішекке енгізіледі.  

Тоқ ішектің қайырылуында тік ішекке түтікті енгізу арқылы көмек көрсетіледі.

Зонд енгізу симптомдарды жеңілдетпеген жағдайда немесе тіндердің жойылуының белгілері пайда болса, ішектің түйнелісін туындататын кедергілерді жою үшін оперативтік араласу қажет болуы мүмкін.

 

Болжамы

Ішектің түйнелісінің пайда болу себебіне баланысты. Көпшілік жағдайда бұл себептер жеңіл емделеді.

 

Мүмкін асқынулары

Асқынулар апаруы мүмкін:

  • Электролиттік (химиялық және минералдық) үйлесімсіздікке
  • Сусыздануға
  • Ішектегі саңылаудың пайда пайда болуына (перфорация)
  • Жұқпалануға
  • Сары ауруға (тері мен көздің ағының сарғаюы).

 

Егер кедергі ішектің қанмен қамтамасыз етілуін бітесе, бұл жұқпаланса және тіндердің тіршілігін жоюға (гангренаға) апарады. Тіндердің жойылу қаупі оның бітелуінің себебімен және бітелу ұзақтығымен байланысты. Жарықта, ішектің қайырылуында, қынапталуында гангренаның даму қаупі жоғары.

Жаңа туған сәбилердегі ішектің қабырғасын бұзатын ішек түйнелісі (некроздық энтероколит) өмірге қауіп  төндіреді және қан мен өкпенің жұқпалануына апарады.

 

Қашан дәрігерге көріну қажет

Келесі жағдайларда дәрігерге көріну қажет:

  • Ішекті босатып, желін шығара алмайсыз
  • Ұзақ уақыт бойы кетпейтін іштің кебуі
  • Құсу сақталады

 

Алдын алу

Алдын алу ауруды туындатқан себептерге байланысты. Ісік және жарық секілді ауруларды емдеу бітелістің пайда болу қаупін азайтады.

Бітелістің кейбір себептерінің алдын алуға болады.

 

Синонимдары

Параличтік түйнек; Ішектің қайырлуы; ішектің түйнелісі; ішектің жалған бітелісі.

Мазмұны

Крон ауруы дегеніміз не?

Крон ауруының симптомдары қандай?

Крон ауруының себептері қандай?

Крон ауруы қалай анықталады?

Крон ауруы қалай емделеді?

Аурудың симптомдарын қалай жеңілдетуге болады?

 

 

Крон ауруы дегеніміз не?

Крон ауруы  –  асқазан-ішек жолдарының барлық бөлігінде – ауыз қуысынан бастап айналшыққа дейін ойық жара пайда болуымен сипатталатын ішектің қабыну ауруы. Қрон ауруы кезінде ішектің сау бөліктері мен зақымданған тұстары кезектесіп тұрады. Кейбір адамдарда аурудың ауыр симптомдары байқалады, ал басқаларда жеңіл түрде немесе емделмеген жағдайда симптомдарсыз өтеді. Аурудың ауыр барысында ұзақ уақыт бойы емделу, тіпті, хирургиялық араласу қажет болады.

 

Крон ауруының симптомдары қандай?

Крон ауруының симптомдары асқазан-ішек жолдарының зақымданған бөлігіне қарай әр түрлі болады. Аурудың жиі симптомдарына жататындар:

  • Диарея

  • Асқазанның түйіліп, ауырсынуы

  • Іште  қайталанып, пайда болатын ауырсыну

  • Нәжістегі қан

  • Тәбеттің төмендеуі

  • Жоспарланбаған салмақ жоғалту

Басқа да қосалқы симптомдарына қалтырау, буындағы ауырсыну, көрудегі және терідегі мәселелер, шаршау сезімі жатады. 

Крон ауруының симптомдары жеңіл немесе ауыр болуы мүмкін. Әр уақытта қайталанып, жойылып, күрт немесе біртіндеп басталуы мүмкін.  

 

Крон ауруының себептері қандай?

Ішектің осы қабыну ауруының пайда болу себептері осы уақытқа дейін белгісіз. Бір отбасының мүшелерінде кездесуі мүмкін, яғни, тұқым қуалау да белгілі бір роль атқарады. Көптеген зерттеушілер ішектің қабыну аурулары организмнің иммундық жүйесіндегі мәселелерге байланысты деп санайды. Қалыпты жағдайда иммундық жүйе организмді инфекциялардан қорғайды. Ішектің қабыну аурулары бар адамдардың иммундық жүйесі тамақты, пайдалы бактериялар мен басқа да заттектерді инфекция көзі деп қате қабылдайды. Осының салдарынан иммундық жүйе ішектің жасушаларын шабуылға алып,  оның қабынуына апарады.

 

Крон ауруы қалай анықталады?

Дәрігер медициналық тексеруді жүргізіп, аурудың сипатталған симптомдарын нақтылайды. Анықтау үшін дәрігер қанның бірқатар талдауын және нәжістің үлгілерін зерттеуді тағайындайды. Сондай-ақ, дәрігер тоқ немесе тік ішекті көрнекі түрде қарау бойынша бір немесе бірнеше процедураларды, мысалы, асқазан-ішек жолдарының эндоскопиясы – тоқ ішектің саңылауына иілетін жіңішке түтік енгізу арқылы жасалатын колоноскопияны және ректороманоскопияны тағайындауы мүмкін.

Асқазан-ішек жолдарының жоғары бөлімдерін зерттеу әдісі – фиброгастродуоденоскопия, ол арқылы дәрігер науқастың асқазанының және аш ішегінің жағдайын ойық жара болуына тексереді. Мұндай  эндоскопия екі түрлі болады. Бірінші жағдайда, шағын камераны жұту арқылы (капсулалық эндоскопия), немесе дәрігер иілетін эндоскопты ауыз қуысы арқылы енгізеді.

Ауруды анықтау үшін көрнекі түрде қарауға мүмкіндік беретін тексерулер, мысалы, рентген, компьютерлік томография немесе іш қуысының МРТ тағайындалуы мүмкін. 

 

Крон ауруы қалай емделеді?

Емдеудің мақсаты  - аурудың симптомдарын туындататын қабынуды басу. Мұндай дәрілік препараттарға қабынуға қарсы құралдар және иммундық жүйені басатын  препараттар жатады. Аурудың қандай да бір симптомдарының болуына сай дәрігер антибиотиктерді, диареяға қарсы, іш жүргізетін, ауырсынуды басатын препараттарды немесе дәрумендерді қабылдауды ұсынады. Аурудың ауыр түрде өтуінде көктамыр (вена) арқылы сұйықтық енгізу немесе оперативтік араласуды жүргізу үшін науқасты ауруханаға жатқызу қажет болады.

Емдеу барысында науқас отбасылық дәрігер, гастроэнтеролог (асқазан-ішек жолдарының маманы), қажет болса, хирург қатысатын дәрігерлер тобының бақылауында болады.

 

Аурудың симптомдарын қалай жеңілдетуге болады?

Өзіңізге қамқорлық жасауды қолыңызға алыңыз. Емдәм ұстану қажет. Қандай да бір симптомдардың болуына байланысты дәрігер тамақтану рационындағы талшығы мол тағамды азайтуды немесе сүт өнімдерін тұтынбауды ұсынуы мүмкін.

Сондай-ақ, құрамында кофеин, алкоголь бар және газдалған сусындарды тұтынуды шектеу немесе тұтынбау қажет болуы мүмкін. Емдәм ұстанумен қатар, демалу, ұдайы спортпен шұғылдану қажет.  Күйзелісті бақылауға алу қажет, себебі, үйдегі немесе жұмыстағы мәселелерге байланысты күйзелісті жағдайлар ауруды қоздыруы мүмкін.

Мазмұны

Тағамдық аллергия қаншалықты жиі кездеседі?

Тағамдық аллергия мен тағамды көтере алмаудың арасындағы айырмашылық қандай?

Тағамдық аллергияның симптомдары қандай?

Себептері және қауіп факторлары

Тағамдық аллергияны қалай емдейді?

Дәрігерге қойылатын сұрақтар

 

Тағамдық аллергия қаншалықты жиі кездеседі?

Адамдардың 25 % өздерінде белгілі бір тағам өнімдеріне аллергия бар деп ойласа, зерттеулер балалардың 6% және ересектердің 2% ғана тағамдық аллергияға шалдыққандығын растайды.

 

Тағамдық аллергия мен тағамды көтере алмаудың арасындағы айырмашылық қандай?

Нақты тағамдық аллергия – организмнің иммундық жүйесінің (инфекциямен күресуге қажет) организмге аллергеннің түсуіне жауапты серпіні. Көпшілік жағдайда адамдарда тағамды көтере алмау пайда болады, бұл дегеніміз тағам қабылдаудан туындайтын жағымсыз симптомдардың пайда болуы (бұл кезде иммундық жүйе қамтылмайды).

Мысалы, сүтке аллергия ересектерге қарағанда балаларда жиі кездеседі. Дегенмен, балалардың көпшілігінде сүтке аллергия 2-3 жасқа қарай жойылады. Сүтке аллергияның симптомдарына сүт өнімдерін тұтынғаннан кейін терінің күлдіректенуі, құсу және тыныс алудағы мәселелер жатады. Көптеген ересектерде сүт өнімдеріне аллергияға ұқсайтын симптомдар пайда болуы мүмкін, себебі, ересектерде сүтте болатын қантты (лактоза) қорытуда мәселелер жиі кездеседі. Бұл «лактозаны көтере алмау» деп аталады, бұл аллергия емес, себебі, қандай да бір өнімді көтере алмау иммундық жүйені қамтымайды. Лактозаны көтере алмаудың симптомдарына жататындар – іштің кебуі, түйілуі, жүрек айнуы, шамадан тыс желдену, іштің өтуі.

 

Тағамдық аллергияның симптомдары қандай?

Тағамдық аллергияның жиі кездесетін симптомдары:

  • Терінің күлдіректенуі (терідегі ісіну секілді)
  • Ісіну
  • Терінің қышуы
  • Ауыздағы қышу немесе шаншу
  • Ауыздағы металл дәмі
  • Жөтел, қиындаған ысқыратындай тыныс алу
  • Көмейдегі қысу сезімі
  • Диарея
  • Құсу

 

Науқас өзін нашар сезінуі мүмкін, терісі солғын тартып, артериалдық қысымы түскеннен, естен тануы да ықтимал. Тағамдық аллергияға байланысты жиі кездесетін созылмалы аурулар - экзема және астма (демікпе).

Тағамдық  аллергия күштілігіне сай анафилаксия аталатын серпінді туындатқан жағдайда өлім-жітімге де апаруы мүмкін. Бұл серпін кезінде тыныс алу жолдары тежеледі, науқасқа тыныс алу қиынға түседі. Адреналин аталатын инъекцияны уақытылы енгізу өмірді құтқаруы мүмкін.

Егер балада немесе ересекте күшті аллергия болса, дәрігер адамның өздігінше инъекция жасауы үшін арнайы шприц-қаламның көмегімен адреналин салуды тағайындайды. Дәрігер оны қолдануды үйретеді. Егер науқасқа бұл дәрі қажет деп санаса, оны науқас ұдайы өзімен бірге алып жүруі тиіс.

Аллергиялық серпіні бар адамдар «жедел жәрдем» көлігімен аурухананың қабылдау бөліміне жеткізілуі тиіс, себебі, организмге өздігінше енгізілген адреналиннің мөлшері қауіпті болуы мүмкін. Дәрігер қан айналымын, тыныс алуды, заттек алмасуын баяулату үшін адреналин беруі мүмкін.

 

Себептері және қауіп факторлары

Қандай өнімдер жиі аллергиялық серпінді туындатады?

Аллергия кез келген тағамға пайда болуы мүмкіндігіне қарамастан, көбінесе, аллергендер – жаңғақтар, арахис, сүт, жұмыртқа, соя, бидай, балық және моллюскілер. Осы сегіз өнім тағамдық аллергия пайда болуының 90% жағдайына жауапты. Көпшілік жағдайда аллергия 4 өнімге пайда болады.

Менде тағамдық бояғыштарға немесе жасанды хош иістендіргіштерге аллергия болуы мүмкін бе?

Зерттеулерге сай, кейбір тағамдық қоспалар және жасанды тәттілендіргіштер кейбір адамдардағы аллергияның себебі болуы мүмкін.

Менде қантқа аллергия болуы мүмкін бе?

Жоқ. Тағамдық  аллергия  иммундық жүйес тағам өнімдеріндегі белгілі бір ақуызды «бөгде» санап, оған қарсы күрескенде пайда болады. Бұл майлар мен қанттарға қатысты емес.

 

Тағамдық аллергияны қалай емдейді?

Науқаста тағамдық аллергия бар екендігі анықталса, оны туындатқан өнімдерді тұтынудан алшақ болу қажет. Егер сізде аллергия болса, және сіз себебін білсеңіз, жейтін өнімдеріңіздің жапсырмаларын оқуыңыз шарт. Дәрігер аллергияны туындататын өнімдерді тұтынудан алшақ болуға үйретеді. Егер балада аллергия болса, мектепке бұл туралы хабарлаңыз, алшақ болатын өнімдердің тізімін беріңіз, сондай-ақ, осындай өнімді кездейсоқ жеп қойған жағдайда алғашқы жәрдем көрсету шаралары туралы айтыңыз.

Жас өскенде тағамдық аллергия өтеді ме?

Көптеген адамдарда жас өскенде сүтке, жұмыртқаға, соя өнімдеріне және бидайға аллергия өтеді, бірақ, барлығында емес. Көбінесе, арахиске, жаңғаққа, балыққа, моллюскілерге аллергия жаспен бірге өтпейді.

 

Дәрігерге қойылатын сұрақтар

  • Мен өзімде тағамды көтере алмау емес, тағамдық аллергия екендігін қалай білемін?
  • Менде тағамдық аллергия бар. Басқа заттектерге аллергия пайда болуына бейім болуым мүмкін бе?
  • Тағам мен үшін қаупсіздігіне қалай көз жеткіземін?
  • Егер өнімді немесе тағам өнімдерінің тобын рационнан алып тастасам, менде қоректік заттектердің тапшылығы пайда болуы мүмкін бе?
  • Аурухананың барлық дәрігерлері мен қызметкерлері менің аллергиям туралы білетіндігіне қалай көз жеткіземін?
  • Мендегі аллергиялық серпіннің асқынуын қалай білемін?
  • Менде тағамдық  аллергия бар. Анафилаксия қаупі бар ма?
  • Адреналин алуым қажет пе? Оны қалай қолданамын?

 

Мазмұны

Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін бе?

Құсу мен іштің өтуінің пайда болу себептері қандай?

Қалай организмнің сусыздануының алдын алуға болады?

Құсу мен іштің өтуін тоқтату үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет пе?

Балаңызда немесе жақын адамыңызда сусыздану дамығандығын қалай білуге болады?

Сусызданудың симптомдары

Қашан дәрігерге көріну қажет

Дәрігерге қойылатын сұрақтар

 

Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін бе?

Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін, себебі, организмнің сусыздануына апарады. Организм  сұйықтықтың үлкен мөлшерін жоғалтқанда сусыздану дамиды. Егде жастағы адамдарда сусыздану тез дамиды, бірақ, сусыздану кез келген жаста пайда болуы мүмкін.

 

Құсу мен іштің өтуінің пайда болу себептері қандай?

Іштің өтуі мен құсу вирустық, бактериалдық, паразитарлық аурулардың симптомы, кейбір аурулар мен дәрілік препараттарды қабылдаудың салдары болуы мүмкін. Кейбір өнімдерді, шала піскен етті немесе балықты  қорытудың бұзылысы да іштің өтуі мен құсуды туындатуы мүмкін.

 

Қалай организмнің сусыздануының алдын алуға болады?

Іштің өтуі мен құсу ұстамасы байқалған кез келген адамға жоғалтылған сұйықтық пен электролиттердің орнын толтыру қажет.

Іштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ересектер мен егде жастағы адамдар күніне, кемінде, 7-8 стақан су ішуі қажет. Егде адамдарға жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ішуге арналған регидратациялау ерітінділері тағайындалуы мүмкін (нұсқау). 

 

Құсу мен іштің өтуін тоқтату үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет пе?

Әдетте, қажеті жоқ, себебі, құсу мен іштің өтуі тез өтеді. Инфекциялар кезінде құсу мен іштің өтуі - инфекциялық бөлікті организмнен шығаруға организмнің қорғаныстық реакциясы. Құсу мен іштің өтуін тоқтататын дәрілерді қабылдау организмнің өздігінше қалпына келуіне кедергі келтіруі мүмкін. Сондай-ақ, антибиотиктерге де қажеттілік жоқ. Дәрілік препараттар қажет деп санасаңыз, дәрігерге айтыңыз.  

 

Балаңызда немесе жақын адамыңызда сусыздану дамығандығын қалай білуге болады?

Адамда сусыздану дамығандығын болжау қиын. Әдетте, сусызданудың симптомдары ауыр дәрежесіне өткенде пайда болады. Сусызданудың келесі симптомдарының бірі байқалса, әсіресе, егде жастағы адамдарда, дәрігерге көріну қажет. Ауыр сусыздану жағдайында іштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін науқасқа көктамыр (вена) арқылы сұйықтық енгізу қажет болуы мүмкін.

 

Сусызданудың симптомдары

  • Несептің мөлшерінің азаюы немесе болмауы, түсінің қошқыл болуы
  • Несептің жүруінің сиреуі
  • Шөлдеу
  • Ашушаңдық
  • Тәбеттің болмауы
  • Салмақ жоғалту
  • Ауыздың құрғауы
  • Терінің созылымдылығын және серпімділігін жоғалту
  • Ұйқы басуы.

 

Қашан дәрігерге көріну қажет

Іштің  өтуі мен құсу ушығатын болса, немесе іштің өтуіне және/немесе құсуға ұшыраған адамда келесілер байқалса:

  • Сусыздану белгілері болса (жоғарыда келтірілген).
  • Құсу 8 сағаттан артық жалғасса немесе басылмайтын сипатта болса.
  • Нәжісте қан пайда болса.
  • Құсықта қан пайда болса.
  • 8 сағат ішінде несептің жүруі болмаса.
  • Улы зат жұту кезінде.
  • Бұлшық еттің ширығуы немесе бастың күшті ауырсынуы болса.
  • Енжар немесе ұйқы басқан болса.
  • 2 сағаттан артық уақыт бойы іште ауырсыну болса.

 

Дәрігерге қойылатын сұрақтар

  • Іштің  өтуі мен құсу басқа аурудың симптомдары болуы мүмкін бе?
  • Іштің  өтуі мен құсуды емдеу үшін қандай дәрілік препараттар көмектеседі?

 

Мазмұны

Жалпы ақпарат

Себептері

Симптомдары

Диагностика

Емдеу

Аурудың болжамы

Мүмкін асқынулары

Қашан дәрігерге көріну қажет

Алдын алу

 

Жалпы ақпарат

Тағамдық улану бактериялармен, вирустармен немесе уыттармен залалданған өнімдерді тұтынғанда пайда болады. Көпшілік жағдайда тағамдық улануды келесі бактериялар туындатады: алтын түсті стафилококк (Staphylococcus aureus) және ішек таяқшасы (Escherichia coli).

 

 

Себептері

Ішек таяқшасының негізгі көзі – жұқпаланған (жұқпаланған адамдардың) жануарлардың нәжістері. Сондай-ақ, ол тазартылмаған суда болады.

Алтын  түсті стафилококк бактериялары әдетте, адамдардың терісінде болады, ал тамаққа түскенде уытты өндіріп, осы ауруды туындатады. Тағамдық улану жұқпаланған тағам организмге түскенде орын алады. Ауру залалданған тағамды тұтынғаннан кейін бір адамда немесе адамдардың тобында пайда болуы мүмкін. Көбінесе, тағамдық улану жорықтарда, асхана, дәмхана, т.б. қоғамдық тамақтану орындарында тамақтанғанда пайда болады.

Бактериялардың тағамға түсу жолдары:

  • Қолын дұрыс жумаған адам дайындаған кез келген тағам
  • Жуылмаған ас үй жабдығымен, тақтайшаларда, т.б. аспаптармен дайындалған кез келген тағам
  • Өнімдерді дайындау кезінде немесе жуғанда (көкөністер мен жемістер) нашар суды қолдану
  • Сүт өнімдері немесе құрамында майонез бар өнімдер, тоңазытқышта тым ұзақ сақталған
  • Мұздатылған немесе салқындатылған өнімдер, сәйкес температурада сақталмаған, немесе дұрыс қыздырылмаған
  • Толық пісірілмеген ет немесе жұмыртқа

 

Жоғары қауіпке бейім:

  • Сәбилер және 5 жасқа дейінгі балалар
  • Егде жастағы адамдар
  • Диабет немесе бүйрек ауруы секілді күрделі аурулары бар адамдар
  • Иммунитеті әлсіреген адамдар.

 

Симптомдары

Әдетте, залалданған тағамды тұтынғаннан кейін 2-6 сағат ішінде келесідей көрініс береді:

  • Жүрек айнуы
  • құсу
  • диарея (іш өтуі)
  • іштегі ауық-ауық ауырсыну және түйілу
  • қызу
  • бас ауыруы
  • әлсіздік

 

Диагностика

Тағамдық уланудың нақты қоздырғышын анықтау үшін келесі талдаулар жүргізіледі:

  • нәжістің
  • құсықтың
  • қанның (вирус пен уытты анықтаудың экспресс-талдауы)
  • ауырғандар тұтынған тағам өнімдерінің

 

Емдеу

Әдетте, тағамдық уланудың симптомдары бірнеше күн ішінде өтеді. Жұмсақ емдәм ұстанған жөн: қиын қорытылатын және тітіркендіретін өнімдерді тұтынбау қажет.

Организмдегі су үйлесімін қолдау үшін аурудың барысында суды көп ішу қажет – күніне 2-3 литрден. Регидронды қолдану көп құсу мен диарея кезіндегі электролиттерді жоғалтуды толықтырады.

Организмнен уыттарды шығару және симптомдардың ауырлығын азайту үшін энтеросорбенттер (энтеросгель, белсендірілген көмір) қолданылады.

Микробқа қарсы препараттарды емдеуші дәрігер ғана тағайындайды, және тағамдық уланудың ауыр жағдайларында қолданылады.

 

Аурудың болжамы

Адамдардың көпшілігі дұрыс емделгенде 12-48 сағат ішінде тағамдық уланудан толығымен айығады. Алайда, тағамдық уланудың ауыр өтуінде күрделі асқынулар болуы мүмкін. Сау адамдарда тағамдық  уланудан өлім-жітімге ұшырау аса сирек болады.

 

Мүмкін асқынулар

Жиі кездесетін асқынуы – сусыздану.

Тағамдық улану кезінде күрделі асқыну сирек болады. Оларға жататындар:

  • асқазан-ішек қан кетуі
  • жүйке жүйесінің зақымдануы
  • бүйректегі мәселелер
  • Артрит (буынның қабынуы)
  • Перикардит (жүректі жабатын қабықшаның қабынуы)

 

Қашан дәрігерге көріну қажет

  • Тыныс алудың күрт бұзылуы
  • Бұлшық еттегі әлсіздік
  • Жоғары температура
  • Қан аралас көп іш өтуі
  • Жүкті әйелдер мен балалардағы тағамдық улану
  • Организмнің күшті сусыздануы және су тәрізді жиі іш өтуі
  • Келесі уыттану белгілерінің болуы: күшті бас ауыруы, бас айналуы, салқын және ылғалды тер, естен тану жағдайлары.

 

Алдын алу

  • Гигиенаны қадағалап, тамақ алдында қол жуу қажет
  • Көкөністер мен жемістерді тұтыну алдында мұқият жуу қажет
  • Өнімдерді тоңазытқышта дұрыс температурада сақтау
  • Тағамды дұрыс қыздырып өңдеу
  • Қоғамдық тамақтанудың күмәнді орындарынан алшақ болу
  • Жүкті және емізетін әйелдерге ерекше сақ болып, кез келген тағамдық уланудан алшақ болу қажет.

 

Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі туралы осы тұстан толығырақ біліңіз.

Пробиотики, такие как молочнокислые бактерии, помогают избавиться от диареи, вызываемой длительным применением антибиотиков

Пробиотики помогают в борьбе с диареейСогласно проведенному канадскими врачами исследованию, употребление полезных для организма бактерий пробиотиков помогает предотвратить диарею, вызванную трудными для лечения инфекциями, которые возникли из-за приема

What is giardiasis?

Giardia (say gee-ar-dee-ah) is the name of a microscopic parasite that can live in the human bowel. The sickness that this parasite causes is called giardiasis (say gee-ar-dye-a-sis). Some symptoms of giardiasis are diarrhea, belching, gas and cramps. Although these problems are very unpleasant, the illness isn't usually dangerous.

How does a person get this disease?

Giardiasis is easy to catch if you drink untreated water. Many animals carry giardia in their feces and may introduce this parasite into rivers, streams and springs in rural areas. Infected stream water may look clean and safe when it really isn't. City water may also be infected if sewer lines flood or leak. If you travel overseas, you may get giardiasis by drinking water (even tap water) that hasn't been boiled or treated.

Some people who get giardiasis don't become ill, but they may spread the parasite to other people. Giardiasis may be spread in day care centers if workers aren't careful to wash their hands each time after changing diapers.

How can my doctor tell if I have this disease?

Your doctor can usually diagnose giardiasis by looking at stool samples under a microscope, although several samples may have to be checked before the diagnosis can be made. Sometimes other tests may be necessary.

How is this disease treated?

Giardiasis is usually treated with a medicine called metronidazole. It's usually taken 3 times a day for 5 to 10 days. Side effects may include a metallic taste in the mouth or nausea. If you take metronidazole, you should not drink any alcohol. This medicine shouldn't be taken in the early stages of pregnancy.

Children younger than 5 years of age may be treated with furazolidone. This medicine has fewer side effects and comes in a liquid form, but it shouldn't be given to babies younger than 1 month of age.

It's usually best if a whole family is treated at the same time, because giardiasis is so easily spread. In most cases, your doctor will want to check a stool sample after the treatment to be sure the medicine worked. Sometimes you may need to take medicine for a longer time, or your doctor may want you to take another medicine for a complete cure.

How can I prevent giardiasis?

If you are traveling or camping, be very careful about the water you drink. If someone in your family gets giardiasis, it's likely that this problem will spread to everyone in your home--especially to the children.

When camping, take bottled water or boil water before you use it. Wash your hands carefully with soap and water several times a day. When traveling, don't brush your teeth or wash dishes with water that hasn't been boiled. Peel raw fruits and vegetables before you eat them, and don't eat undercooked food.

Questions to Ask Your Doctor

  • My family is going camping. How can we prevent giardiasis?
  • What should I do if I think I have giardiasis?
  • Do water filters prevent giardiasis?
  • What are the symptoms of giardiasis?
  • Are there medicines that prevent giardiasis? Is there a vaccine for giardiasis?
  • What medicines treat giardiasis? Are there side effects?

Source: http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/giardiasis.printerview.all.html

What is traveler's diarrhea?

People get traveler's diarrhea by eating food and drinking water that contain germs. People can get this illness in areas of the world where the drinking water is not clean.

People who live these areas often drink tap water that contains these germs, but they do not get diarrhea. This is because their bodies are used to the germs. In the same way, cooks and food handlers may have the germs that cause traveler's diarrhea on their hands, but they may not get sick themselves. When people travel to a new place, they are more likely to become sick, because they lack protective antibodies (infection-fighting agents in the blood) that attack these germs.

How can I tell if I have traveler's diarrhea?

You may have traveler's diarrhea if you have at least 3 loose stools in 24 hours. You may also have one or more of the following symptoms:

How is traveler's diarrhea treated?

Even if you don't treat traveler's diarrhea, it will usually go away in 4 to 5 days. You should drink plenty of clear liquids to replace lost fluids due to the diarrhea. Taking medicine to treat traveler's diarrhea may make you feel better more quickly. It often is treated with antibiotics (medicines that kill bacteria). To get antibiotics, you need a prescription from your doctor.

You also can take a medicine called loperamide (brand name: Imodium). However, if you have bloody diarrhea, you should not take this medicine without also taking an antibiotic.

Children, pregnant women, older adults and other people who get dehydrated easily should drink rehydration solutions. Rehydration solutions help replace the fluid you lose while you are sick. You can buy packets of rehydration salts (to be mixed with safe water) at camping/outdoor stores or drug stores.

When should I contact my doctor?

If your child has a fever higher than 102°F, is dehydrated, has blood in the stool or vomits several times, he or she should see a doctor right away.

If treating your traveler's diarrhea isn't helping you to feel better, talk to your doctor.

How can I avoid traveler's diarrhea?

When you will be traveling to an area where the water may not be clean, see your doctor 4 to 6 weeks before your trip. Your doctor may want to give you some medicines, such as antibiotics or shots, to protect you from illness while you are away. During your trip, be careful about the following things:

  • Do not drink tap water and do not use it to brush your teeth.
  • Do not drink bottled water if the seal on the bottle has been broken.
  • Do not use ice unless you're sure it's made from purified water.
  • Do not drink milk or eat dairy products that have not been pasteurized (heated to a temperature that kills all germs).
  • Do not eat raw fruits or vegetables unless they can be peeled and you are the one who peels them.
  • Do not eat cut-up fruit salad.
  • Do not eat lettuce or other leafy raw vegetables (such as spinach).
  • Do not eat raw or rare (slightly cooked) meat or fish.
  • Do not eat food from people who sell it on the street.

Boiling water will kill the germs that cause diarrhea, making the water safe to drink. Boil water vigorously for 1 minute and allow it to cool to room temperature (do not add ice). When traveling in high altitudes (6,562 feet or higher), boil water for 3 minutes.

What is safe to eat or drink?

When you are in a place where you could get traveler's diarrhea, it is probably safe to eat or drink the following:

  • Soft drinks that are carbonated (such as cola).
  • Hot drinks, such as tea or coffee.
  • Carbonated or noncarbonated bottled water, as long as you are the one who breaks the seal on the bottle.
  • Raw fruits or vegetables that can be peeled, as long as you are the one who peels them.
  • Food that is served hot.
  • Meat that is well cooked.

Questions to Ask Your Doctor

  • Is there medicine I can take to prevent traveler’s diarrhea?
  • Is traveler’s diarrhea common in the country I’m traveling to?
  • If I get traveler’s diarrhea, who should I contact and when?
  • Are there vaccines I should get before my trip?
  • How long before my trip should I get vaccinated?

More about dehydration treatment: http://www.zdrav.kz/node/9904

 

Sourcehttp://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/travelers-diarrhea.printerview.all.html