Эпидидимит – бұл аталық бездің қосалқысының, аталық безді ұрық шығатын жолмен қосатын түтіктің ісінуі (қабынуы).
.
Аталық бездерде ерлердің гормондары және шәует өндіріледі. Бұл ұманың (пенистің артында орналасқан тері-бұлшық еттік түзіліс) ішіндегі екі жұмыртқа тәрізді ағзалар.
Эпидидимит 19-35 жас аралығындағы жас ерлердің арасында кең таралған. Бұл әскери қызметкерлердің арасында ауруханаға көрінудің жиі себебі.
Эпидидимит әдетте, бактериалдық инфекцияның несеп шығаратын каналдан, қуық асты безінен немесе қуықтан өтуінде пайда болады. Гетеро жыныстық қатынасты ерлердің арасында бұл ауруды жиі туындататын инфекциялар - гонорея және хламидиоз. Балаларда, егде жастағы ерлерде, гомо жыныстық қатынасты ерлерде аурудың жиі қоздырғышы – ішек таяқшасы.
Туберкулез микобактериясы эпидидимитті туындатуы мүмкін. Уреаплазма бактериясы да бұл аурудың себебі болуы мүмкін.
Эпидидимиттің басқа себебі – жүрек ырғағының бұзылысын емдейтін, амиодарон аталатын дәрілік препаратты қабылдау болуы мүмкін.
Эпидидимиттің пайда болу қаупі артады:
· Сүндетке отырғызылмаған ерлердің арасында
· Жуырда болған хиургиялық араласудан кейін немесе несеп жолдарындағы мәселелерде
· Үрпі катетерін ұдайы қолдануда
· Презервативсіз, бірнеше серіктеспен жыныстық қатынаста.
Эпидидимит температураның сәл артуынан, қалтырау мен аталық без аумағында ауырлық сезімінен басталуы мүмкін. Біртіндеп, бұл аумақ қысымға сезімтал бола бастайды.
Эпидидимиттің басқа симптомдары:
· Шәуеттегі қан
· Несеп шығару каналынан бөлінді (пенистың ұшында)
· Іштің төменгі бөлігінде немесе жамбас қуысы аумағында жайсыздық
· Қызба
· Шаптағы ауырсыну
· Аталық бездің ісінуі
· Шәует шашу кезіндегі ауырсыну
· Несеп шығару кезіндегі ауырсыну және күйдіру сезімі
· Ұманың ауырсынатын ісінуі
· Зақымданған жақтағы шаптың аумағындағы ісіну, ширығу
· Аталық бездегі ауырсыну, нәжіс шығару кезінде күшейетін.
Тексеру кезінде зақымданған жақта қызару, ширығу, кейде ұманың ісінуі де анықталады. Ширығу әдетте, аталық бездің шағын бөлігінде, қосалқының орналасқан аумағында пайда болады.
Сондай-ақ, шаптың аумағындағы лимфа түйіндерінің ұлғаюы және пенистен бөлінді шығуы анықталуы мүмкін. Ректалдық зерттеу кезінде қуық асты безінің ұлғаюы анықталуы мүмкін.
· Несептің жалпы талдауы қоздырғышты анықтау үшін (несептің бірнеше үлгілерін тапсыру қажет болады: бастапқы, ортаңғы үлесін, қуық асты безін уқалаудан кейін)
· хламидиоз және гонореяға тексеру.
Бұл ауруды аталық бездің бұралуынан айыра білу қажет. Аталық бездің бұралуы – шұғыл хирургиялық араласуды қажет етеін ауру.
Дәрігер инфекцияны емдеу үшін дәрілерді тағайындайды. Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар антибиотиктерді тағайындауды қажет етеді. Жыныстық қатынастағы серіктестеріңіз де емделуі тиіс. Ауырсынуды басатын және қабынуға қарсы препараттар қажет болуы мүмкін.
Амиодаронды қабылдаудан болған эпидидимитті емдеу оның мөлшерлемесін азайтуға немесе препаратты алмастыруға негізделеді.
Науқастарға төсекте болу тәртібін қадағалау қажет, ұманы жоғары орналастырып, оған мұзы бар пакетті басу қажет. Емдеу курсын аяқтағаннан кейін қайтадан дәрігерге барып, инфекцияның толық емделгендігіне көз жеткізу қажет.
Эпидидимит әдетте антибиотикпен емделгенде өтеді. Жыныстық немесе репродуктивтік мүмкіндіктер бұл кезде төмендемейді. Дегенмен, ауру қайталануы мүмкін.
Емдеу болмаса, немесе басқа жағдайларда ауру созылмалы түрге көшуі мүмкін. Созылмалы барысында ісіну болмайды, бірақ, науқас ұдайы ауырсынуды сезінеді.
Эпидидимиттің симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз. Кенеттен немесе жарақаттан аталық безде күшті ауырсыну пайда болса, шұғыл медициналық жәрдемге жүгініңіз.
Ауруды ерте анықтау және инфекцияларды емдеу арқылы эпидидимиттің асқынуының алдын алуға болады.
Эпидидимит пайда болу қаупі бар операциялардың алдында дәрігер антибиотик тағайындауы мүмкін. Қауіпсіз жыныстық қатынас (жыныстық қатынастағы бір ғана серіктес, презерватив қолдану) жыныстық жолмен берілген аурулардан болған эпидидимиттің алдын алуға көмектесуі мүмкін.
Аудармашы: Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі
Редакциялық алқа:
Алмаз Шарман, медицина профессоры
Ләзат Ақтаева, м.ғ.д.
Сәлім Смайылов, б.ғ.к.
Саяхатшылардың диареясы дегеніміз не?Саяхатшылардың диареясы – бұл әлемнің дамушы елдеріне саяхат шегетін дамыған елдердің адамдарына тән мәселе. Саяхатшылардың диареясының кейде айқын атаулары болады, мысалы: Монтезуманың кегі, Делийлік іш, Түрік іш өтуі.
Саяхатшылардың диареясының жоғары қауіпті аудандары – Африка, Азия, Таяу Шығыс, Латын Америкасының елдері. Төмен қауіпті елдер: Солтүстік Американың, Орталық Еуропа елдері, Австралия және Жапония.
Саяхатшылардың диареясының себебі неде? Саяхатшылардың диареясын әдетте, бактериалдық инфекция туындатады. Кең таралған себебі – бактериялар: ішек таяқшасы (E. coli), кампилобактер, шигеллалар, сальмонеллалар.
Әдетте, диареяны туындататын бактериялардың көздері – толық пісірілмеген немесе шикі тағам өнімдері, залалданған тағам өнімдері немесе су (оның ішінде, мұз кубиктері де).
Саяхатшылардың диареясының симптомдары қандай? Саяхатшылардың диареясы жеңілден күшті түрге дейін болады. көпшілік диареясы бар адамдарда бірінші екі аптада симптомдары пайда болады, көбінесе, дамушы елдердің аумағына келгеннен кейін 2-3 күн ішінде. Симптомдары:
· Іш өтуі.
· Іштің түйіліп ауырсынуы.
· Сусыздану, жеңілден күшті түрге дейін.
· Жалпы нашар сезіну, жүрек айнуы және құсу.
· Қалтырау, құсу және қан, сілемей аралас нәжіс. Бұл симптомдар диареяның ауыр түрін көрсетеді, бұл сусыздануға апарады. Сусызданудың кез келген қабылдайтын дәрінің әрекетіне әсер етуін ескеру қажет, мысалы, ішетін контрацептивтер немесе безгкекке қарсы дәрі-дәрмек.
Саяхатшылардың диареясын қалай емдеу қажет? Саяхатшылардың диареясын емдеу: сусызданудың алдын алу үшін сұйықтық тұтыну, пептобисмол және имодиум секілді дәрілерді қабылдау, ал кейде антибиотик қабылдау және көктамыр арқылы ерітінді енгізу қажет болады.
· Асқазанға тыныштық беру қажет. Бірнеше сағат бойы немесе жағдайыңыз жақсарғанға дейін тамақ ішпеңіз.
· Бөтелкедегі немесе қайнаған судан жиі шағын жұтыңыз; кепкен тұзды нанның шағын бөліктерін жеуге болады (қытырлақ нандар немесе крекерлер).
· Дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) ұсынған тұзды ерітінді – регидронды ішіңіз. Мұндай тұзды ерітінділер көптеген дамушы елдердің дүкендері мен дәріханаларында болады. қайнаған немесе таза суда бір пачкесін ерітіңіз, тұз бен судың дұрыс қатынасына қатысты нұсқаулықпен міндетті түрде танысыңыз. Ерітіндіні 12 сағат бойы ішіңіз (бөлме температурасында сақталса), немесе 24 сағат бойы (егер тоңазытқышта сақталса).
· Қарапайым, аялайтын емдәм ұстаныңыз: қытырлақ нан, крекер, күріш, нан, картоп. Мұндай емдәм диареяның бәсеңдеуіне ықпал етеді. Диарея өткеннен кейін қайтадан әдеттегі тағамды тұтынуға болады.
2-жастағы немесе одан кіші балалар диареядан сусыздануға ерекше бейім келеді. Егер балаңызда диарея болса:
· Балаға регидрон ерітіндісін немесе Дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) ұсынған ұқсас ерітінділерді, әдеттегі тамаққа қосымша ретінде беру қажет. Осындай тәртіпті балада диарея біткенге дейін жалғастыру қажет. Егер бала сұйықтықты жұта алмаса, ерітіндіні қасықпен беріп көріңіз.
· Егер емшек емізетін болсаңыз, әдеттегідей емізуді жалғастырыңыз. Жасанды қоректегі сәбилерге лактозасыз қоспаны немесе лактозаның мөлшері төмен қоспаны беру қажет.
· Балаға ботқа, йогурт, көкөністер мен жеміс беру қажет.
· Балада қан аралас іш өтуі, қызба немесе ұзақ құсу болса, дереу дәрігер шақырыңыз. Балаға регидратацияландыратын сұйықтық беруді жалғастырыңыз.
Диареядан дәрілер. пепто-бисмол және имодиум секілді дәрілер диареяны емдеуге көмектеседі. Егер аурудың басқа белгілері болмаса, мысалы, қызба, іштің түйіліп ауырсынуы, немесе жайсыздық, қан аралас нәжіс болмаса, осы дәрілерді қабылдаңыз. Егер қызба, қанды нәжіс немесе жүрек айнуы болса, антибиотиктер қабылдай бастау қажет. Дәрігермен кеңесу қажет.
Саяхатшылардың диареясының алдын алуда және емдеуде тиімділік көрсеткен висмут субсалицилаты (мысалы, Пепто-Бисмол). Висмут субсалицилаттары тіл мен нәжісті қара түске бояуы мүмкін. Оған мазасыздану қажет емес. Тіл қараймас үшін Висмут субсалицилаттарын қабылдағаннан кейін тіс пен тілді щеткамен тазалау қажет. Висмут субсалицилаттары безгектен қабылданатын дәрілердің тиімділігін төмендетуі мүмкін, ал аспиринге қарсы көрсетімдері бар адамдарға оны үш аптадан артық қабылдауға болмайды.
Лоперамид (мысалы, Имодиум) секілді препараттарды іш өтуінен қабылдауға болады бірақ, саяхатшылардың диареясынан қабылдауға болмайды, себебі, имодиум іш қатуын туындатуы мүмкін.
Есте ұстаңыз, диареядан болатын сусыздану басқа аурулардан қабылдайтын кез келген дәрінің тиімділігіне әсер етуі мүмкін. Егер қасыңызды 11 жастағы немесе одан кіші бала саяхаттап жүрсе, жолда қандай дәрі ішуге болатыны жайында дәрігерден сұраңыз.
Саяхатшылардың диареясының қалай алдын алуға болады? Диареяның алдын алудың оңтайлы тәсілі – залалданған су мен тағамды тұтынбау. Тағам туралы қолданыста жақсы ереже бар: ”егер тамақ қайнатылмаған, пісірілмеген немесе тазартылмаған болса, оны тұтынбаңыз». Шикі теңіз өнімдері және сүт өнімдерін тұтынуда бактериалдық зақымданудың қаупі жоғары. Құрғақ өнімдер, мысалы, нан, немесе өзіңіз тазартуға болатын жемістер, тұтынуда қауіпсіз.
Саяхат кезінде жергілікті суды ішуден алшақ болу қажет. Ішуге қауіпсіз сусындар:
· Шәй мен кофе, қайнаған суда демделген.
· Газдалған бөтелкедегі су немесе шәрбатты газдалған сусындар.
· Бөтелкедегі сыра мен шарап.
· Сондай-ақ, суды ішуге жарамды ету үшін оны сүзу және қайнату қажет.
Сонымен қатар, залалданған сумен жемістер-көкөністер, ыдыс жуылуы мүмкін екендігін, мұз кубиктарына қолданылу мүмкіндігін есте ұстау қажет. Өңделмеген сумен тісті тазалау да жұқпалану қаупін арттырады.
Сондай-ақ, көшедегі сауда-саттықтан алшақ болу қажет, онда шыбындар немесе нашар тазалық өнімдердің залалдану қаупін арттырады. Өнімдерді ашық базарларда сатып алған жағдайда оны тамаққа тұтыну алдында қайнатуды, пісіруді, тазартуды қамтамасыз ету қажет.
Қолды мұқият жуу инфекциялық ауруларды таратудың алдын алуда маңызды. Қолды тазартылған сумен жуу немесе спирттік салфеткамен/бактерияға қарсы гельмен өңдеу – инфекциялық аурудың қаупін азайтудың жақсы тәсілдері.
Дәрігерден саяхатқа диареядан қандай антибиотик алып шығу қажеттігін сұраңыз.
Encephalitis is a rare condition. It occurs more often in the first year of life and decreases with age. The very young and older adults are more likely to have a severe case.
Encephalitis is most often caused by a viral infection. Many types of viruses may cause it. Exposure to viruses can occur through:
· Breathing in respiratory droplets from an infected person
· Contaminated food or drink
· Mosquito, tick, and other insect bites
· Skin contact
Different viruses occur in different locations. Many cases occur during a certain season.
Encephalitis caused by the herpes simplex virus is the leading cause of more severe cases in all ages, including newborns.
Routine vaccination has greatly reduced encephalitis due to some viruses, including:
The outcome varies. Some cases are mild and short, and the person fully recovers. Other cases are severe, and permanent problems or death is possible.
The acute phase normally lasts for 1 to 2 weeks. Fever and symptoms gradually or suddenly disappear. Some people may take several months to fully recover.
Children and adults should avoid contact with anyone who has encephalitis.
Controlling mosquitoes (a mosquito bite can transmit some viruses) may reduce the chance of some infections that can lead to encephalitis.
· Apply an insect repellant containing the chemical, DEET when you go outside (but do not use DEET products on infants younger than 2 months).
· Remove any sources of standing water (such as old tires, cans, gutters, and wading pools).
· Wear long-sleeved shirts and pants when outside, especially at dusk.
Children and adults should get routine vaccinations for viruses that can cause encephalitis. People should receive specific vaccines if they are traveling to places such as parts of Asia, where Japanese encephalitis is found.
Vaccinate animals to prevent encephalitis caused by the rabies virus.
Death is possible in people with a severe pulmonary embolism.
Blood thinners may be prescribed to help prevent DVT in people at high risk, or those who are undergoing high-risk surgery.
If you had a DVT, your provider will prescribe pressure stockings. Wear them as instructed. They will improve blood flow in your legs and reduce your risk of blood clots.
Moving your legs often during long plane trips, car trips, and other situations in which you are sitting or lying down for long periods can also help prevent DVT. People at very high risk for blood clots may need shots of a blood thinner called heparin when they take a flight that lasts longer than 4 hours.
Do not smoke. If you smoke, quit. Women who are taking estrogen must stop smoking. Smoking increases your risk of developing blood clots.
For patients in the hospital, common sites of infection include intravenous lines, surgical wounds, surgical drains, and sites of skin breakdown, known as bedsores or pressure ulcers.
In sepsis, blood pressure drops, resulting in shock. Major organs and body systems, including the kidneys, liver, lungs, and central nervous system stop working properly because of poor blood flow.
The health care provider will examine the person and ask about the person's medical history.
The infection is often confirmed by a blood test. But a blood test may not reveal infection in people who have been receiving antibiotics. Some infections that can cause sepsis cannot be diagnosed by a blood test.
A person with sepsis will be admitted to a hospital, usually in the intensive care unit (ICU). Antibiotics are usually given through a vein (intravenously).
Oxygen is given to the person. Large amounts of fluids are given through a vein. Other medical treatments include:
Sepsis is often life threatening, especially in people with a weakened immune system or a long-term (chronic) illness.
Damage caused by a drop in blood flow to vital organs such as the brain, heart, and kidneys may take time to improve. There may be long-term problems with these organs.
The risk of sepsis can be reduced by getting all recommended vaccines.
In the hospital, careful hand washing can help prevent infections that lead to sepsis. Prompt removal of urinary catheters and IV lines when they are no longer needed can also help prevent infections that lead to sepsis.
Your doctor will talk to you about a treatment plan to help you resume your normal activity.
Tips to relieve bursitis pain:
· Use ice 3 to 4 times a day for the first 2 or 3 days.
· Cover the painful area with a towel, and place the ice on it for 15 minutes. Do not fall asleep while applying the ice. You can get frostbite if you leave it on too long.
· When sleeping, do not lie on the side that has bursitis.
For bursitis around the hips, knees, or ankle:
· Try not to stand for long periods.
· Stand on a soft, cushioned surface, with equal weight on each leg.
· Placing a pillow between your knees when lying on your side can help decrease pain.
· Flat shoes that are cushioned and comfortable often help.
· If you are overweight, losing weight may also be helpful.
You should avoid activities that involve repetitive movements of any body part when possible.
Other treatments include:
· Nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), such as ibuprofen
· Physical therapy
· Exercises you do at home to build strength and keep the joint mobile as pain goes away
· Removing fluid from the bursa and getting a shot of corticosteroid
As the pain goes away, your doctor or nurse may suggest exercises to build strength and keep movement in the painful area.
The H1N1 virus (swine flu) is an infection of the nose, throat, and lungs. It is caused by the H1N1 influenza virus.
Causes
Earlier forms of the H1N1 virus were found in pigs (swine). Over time, the virus changed (mutated) and infected humans. H1N1 is a new virus first detected in humans in 2009. It spread quickly around the world.
The H1N1 virus is one of the three viruses included in the regular (seasonal) flu vaccine.
You cannot get H1N1 flu virus from eating pork or any other food, drinking water, swimming in pools, or using hot tubs or saunas.
Any flu virus can spread from person to person when:
· Someone with the flu coughs or sneezes into air that others breathe in.
· Someone touches a doorknob, desk, computer, or counter with the flu virus on it and then touches their mouth, eyes, or nose.
· Someone touches mucus while taking care of a child or adult who is ill with the flu.
Viral hemorrhagic fevers (VHFs) are a group of illnesses caused by four families of viruses. These include the Ebola and Marburg, Lassa fever, and yellow fever viruses. VHFs have common features: they affect many organs, they damage the blood vessels, and they affect the body's ability to regulate itself. Some VHFs cause mild disease, but some, like Ebola or Marburg, cause severe disease and death.
VHFs are found around the world. Specific diseases are usually limited to areas where the animals that carry them live. For example, Lassa fever is limited to rural areas of West Africa where rats and mice carry the virus.
The risk for travelers is low, but you should avoid visiting areas where there are disease outbreaks. Because there are no effective treatments for some of these viral infections, there is concern about their use in bioterrorism.
Абсцесс (іріңқалта) – бұл тері астында іріңнің жиналуымен сипатталатын инфекция. Абсцесс әдетте алтын түсті стафилококк және стрептококк секілді бактериялармен байланысты. Бұл бактериялар терідегі сызаттар мен жаралар арқылы енеді. Бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін зақымданған тұста қызару, ауырсыну, температураның артуы және ісінуі пайда болады, дене температурасы артуы мүмкін. Абсцесс тері бетінің инфекциясын заманауи және сәйкес емдемеген жағдайда орын алуы мүмкін. Сәйкес емдеу болған жағдайда бұл аурудың болжамы сәтті.
Метициллин-резистентті стафилококк (МРЗС) - пенициллин қатарындағы антибиотиктерге тұрақтылығы бар бактериялар тобы, бұл көптеген онжылдықтар бойы стафилококты және тері инфекцияларын антибиотикпен емдеудегі күрделі мәселе болды. Бұрынырақта МРЗС халықтың аз тобында, денсаулық сақтау саласының қызметкерлерінде және егілетін наркотиктерді қолданатын адамдар арасында таралған болатын. Бүгінде МРЗС жалпы халықтың тері инфекциясының жиі себебі болуда. МРЗС қазір «пенициллин қатарынан емес» антибиотиктермен және зақымданған теріге жергілікті күтім жасау арқылы табысты емделеді. Сирек жағдайда МРЗС терінің және жұмсақ тіндердің күрделі (терең) инфекцияларын туындатуы мүмкін. Стафилококты инфекция, әдетте, ұсақ қызыл түйіндерден немесе ірің толған түйіндерден басталады, олар қысқа уақыттың ішінде терең, ауырсынатын ойық жараға айналуы мүмкін. Егер теріңізде қызыл түйінді немесе ірің толған түйінді байқасаңыз және инфекцияның белгілері болса (зақымданған тұстың ауырсынуы, қызаруы және ісінуі) шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз. Көптеген науқастар түйіндерді өрмекшінің шағуы деп санап, қателеседі. Антибиотикпен емдеуді өткізудің алдында дәрігер терінің зақымданған тұсынан қырынды алып, зерттеу тағайындауы мүмкін. МРЗС жұқпалану симптомдарына ұқсайтын белгілер болуында, және МРЗС талдауының нәтижесі оң болса, дәрігер таблетка түріндегі антибиотик қабылдауды және зақымданған теріге жергілікті емдеу тағайындайды. Инфекцияның сау жерге таралмауы үшін қолды және дененің басқа ашық тұстарын таза ұстау қажет, ал жаралар емдеу кезінде зарарсыз дәкемен таңылуы тиіс.
1-2 аптаның ішінде ауырсынуы, қызаруы және ісінуі пайда болады. Терінің астында іріңнің болуы әдетте, көрінбейді. Дене температурасының артуы және жалпы дімкәстік байқалуы мүмкін.
Абсцесті өздігінше емдеу дұрыс емес. Дәрігерге барғанға дейін зақымданған бөлікке жылы компресс қойып, және ісіну мен ауырсынуды жою үшін негізінде ибупрофен бар қабынуға қарсы дәрі қабылдау қажет.
Зақымданған бөліктің ауырсынуы, қызаруы және ісінуі пайда болса, медициналық көмекке жүгініңіз. Егер абсцесс бетте болса және тез таралса немесе қозғалуды шектейтін жерде орналасатын болса, шұғыл медициналық көмекке жүгіну қажет.
Алдын ала ауырсынуды басу шарасынан кейін дәрігер зақымданған тұсты аздап тіледі, және абсцестегі сұйықтықты немесе іріңді шығарады. Бұл бактериялардың көпшілігін жойып, организмге қалған аз мөлшерімен күресуге көмектеседі. Кейбір жағдайда, бөлінген ірің бактериологиялық зерттеу өткізу үшін зертханаға жіберіледі. Қоздырғышын анықтау тиімді антибиотикті таңдау үшін қажет. Зерттеу 2-3 күнде өтеді. Талдаудың нәтижелерін алғанға дейін дәрігер Сізге кең ауқымды әрекет ететін антибиотик тағайындауы мүмкін. Ауыр инфекция болмаса, антибиотикпен емдеу тағайындалмайды.
Егер жағдай жақсармаса, немесе инфекцияның қоздырғышы кең таралмаған болса, дәрігер антибиотиктердің әр түрін тағайындауы мүмкін. Антибиотиктер тағайындалған жағдайда, жағдай жақсарып, сауығу байқалғанына қарамастан, емдеудің толық курсын өту қажет. Егер емдеу басталғаннан кейін 2-3 күн ішінде жағдай жақсармаса, дәрігерге хабарлау қажет.
Парагрипп вирусы жоғарғы және төменгі тыныс алу жолдарын зақымдайтын вирустар тобына жатады.
Себептері
Парагрипп вирусының төрт түрі бар, олардың бәрі ересектер мен балалардың жоғарғы, төмен тыныс алу жолдарының инфекциясын (пневмония) туындатуы мүмкін. Вирус қыспақты қабынуды, бронхиолитті, бронхитті туындатуы мүмкін.
Парагриппке жыл сайын шалдығатын адамдардың нақты саны белгісіз, жоғары екендігі белгілі. Кейде вирус мұрынның бітуімен немесе басқа симптомдармен көрініс береді, олар парагрипп емес, суық тию секілді анықталады.
Вирус күз-қыс кезеңінде кең таралады. Парагрипп жас сәбилерде ауыр түрде болады, жас өскен сайын қауіптілігі азаяды. Мектеп жасындағы балалардың көпшілігі парагрипп вирусына бейім. Ересектердің көпшілігінде вирусқа антиденелер болады, яғни, оларда иммунитет бар, бірақ, қайтадан жұқпаланудан сақтамайды.
Симптомдары
Парагрипптің симптомдары инфекция түріне қарай ерекшеленеді. Суық тиген кездегідей, жиі симптомдары – мұрынның бітелуі және жеңіл жөтел. Бронхиолит секілді өмірге қауіпті симптомдары жас сәбилерде және иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда болады.
Жалпы симптомдары:
Кеудедегі ауырсыну
Қыспақ (дауыстың қарлығуы, шулы тыныс алу, қарлықпа жөтел)
Қызба
Мұрынның бітелуі
Ентігу
Көмейдегі ауырсыну
Мұрынның ағуы
Диагностика
Көмейді қарағанда ауырсынуын, бездердің ісінуін және қызаруын байқауға болады. Тыныс алу фонендоскоппен тыңдауда дәрігер өкпедегі сырылды және крепитацияны (сықырды) анықтайды.
Зерттеулердің түрлері:
Қанның жалпы талдауы
Кеуде қуысы ағзаларының рентгенографиясы
Кеуде қуысының компьютерлік томографиясы
Мұрын сілемейінен жұғынды алу
Емдеу
Вирустық инфекцияның телімді емдеу түрі болмайды. Қыспақ пен бронхиолит белгілерінде тыныс алуды жақсарту үшін емдеу тағайындалады.
Аурудың болжамы
Үлкен жастағы балалар мен ересектердің көпшілігі, егде жастағы адамдар мен иммундық жүйесі әлсіз адамдардан басқасы емдеусіз де жазылады, медициналық араласу тыныс алу жеткіліксіздігі дамығанда қажет болуы мүмкін.
Мүмкін асқынулары
Қосалқы бактериалдық инфекциялар – кең таралған асқынулары. Қыспақ пен бронхиолит кезіндегі тыныс алу жолдарының бітелуі өмір үшін қауіпті жағдай болуы мүмкін.
Қашан дәрігерге көріну қажет
Өзіңізде немесе балаңызда сырыл, тынысы тарылу, немесе тыныс алу қиындауының басқа белгісі болса, дәрігерге көрініңіз. 18 айлық жастан кіші балада жоғарғы тыныс алу жолдарының зақымдануының симптомдары дамыса, дәрігермен хабарласыңыз.
Алдын алу
Парагриппке қарсы вакцина болмайды. Эпидемия кезінде көпшіліктің шоғырланған жерінен алшақ болу қажет.
Бала бақшаға бармайтын балалар вирустық ауруларға сирек ұшырайды.