Иықтың адгезивті капсулиті - адам иығын қандай да бір бағытта ауырсынбай қозғалта алмайтын ауру. Дәрігерлер кейде бұл ауруды «иықтың қатып қалуы» деп атайды, себебі, иықтың буыны бұрылу икемділігін жоғалтады, оны қозғалту қиынға түседі.
Иықтың адгезивті капсулитінің симптомдары қандай?
Қалыпты жағдайда иық кез келген бағытта, ауырсынбай қозғалуы тиіс. Иықтың қозғалғыштығын тексеру үшін келесі жаттығуларды жасаңыз:
Екі қолыңызды аспанға көтеріңіз
Екі қолыңызды алдыңызға созыңыз
Қолдарыңызды денеңіздің екі жағына қарай созыңыз
Көйлегіңіздің артқы жағын жөндеуге тырысқандай немесе шалбарыңыздың артқы қалтасынан бірдеңе алғандай қимылдаңыз.
Иықтың «қатып қалуы» қалай болады?
Адгезивті капсулит кезінде кейде адам иығын толық көлемде қозғалта алмайды. Бұл иықтың жеткіліксіз немесе дұрыс жұмыс істемеуінен болады (қозғалғанда ауырсынатын болғандықтан). Буынның маңайында дәнекер тіні ұлғайып, өсе бастайды, ол буындағы қозғалысты қиындатады. Дәнекер тінінің қалыптасуының бірнеше сатысы бар, ол кезде ауру ушығуы немесе өздігінше сауығу да орын алуы мүмкін.
Ауырсыну сатысы. Алдымен иықта ауырсыну және ширығу пайда болуы сезіледі. Біртіндеп ауырсыну күшейеді. Бұл саты 3-8 ай аралығында созылады.
Адгезивтік саты. Бұл кезде ауырсыну біртіндеп басылады, бірақ буынның қозғалмауы күшейе түседі. Бұл саты, әдетте, 4-6 ай аралығында созылады.
Сауығу сатысы. Қорытынды саты, 1-3 ай аралығында созылады, ол кезде, әдетте, ауырсыну болмайды. Иықты аздап қозғалтудың өзі қиындайды. Біраз уақыттан кейін бұл ширығу біртіндеп өтеді. Қайтадан иық қозғалтуға келеді. Иығыңызды толығымен артқа бұра алмасаңыз да, көптеген істерді өздігіңізше орындай аласыз. Кейде қимылдың көлемі артқан сайын буында ауырсыну пайда болуы мүмкін.
Иықтың адгезивті капсулитінің пайда болу себептері қандай?
Адгезивті капсулит иық буынының маңайындағы дәнекер тіні тартылып, қозғалысын шектегенде пайда болады. Бұл көбінесе, мысалы, иықтың бұралу манжетінің зақымы, қолдың сынуы немесе операциядан кейінгі қалпына келу секілді буынның жарақаттардан кейін қозғалмауының салдарынан пайда болады.
40 жастан асқан адамдарда, әсіресе, әйелдерде иықтың адгезивтік капсулитінің пайда болу қаупі жоғары болады. Қант диабеті секілді кейбір аурулар кезінде қауіп артады.
Иықтың адгезивті капсулиті қалай анықталады?
Дәрігер Сіздегі симптомдардың негізінде және буынның қозғалуының шектелуіне сай Сізде иықтың адгезивті капсулиті бар екендігін анықтайды. Ауырсынудың себебін анықтау үшін дәрігер буынның түрлі бөліктерін басып көреді. Сондай-ақ, басқа мәселелердің болуын анықтау үшін дәрігер Сізге буынның рентгенографиясын немесе магниттік-резонанстық томографиясын (МРТ) өткізуді ұсынуы мүмкін.
Иықтың адгезивті капсулиті қалай емделеді?
Дәрігер Сізге буындағы дәнекер тіннің бұзылуына ықпал ететін жаттығулар туралы айтады. Бұл жаттығуларды орындау үшін физиотерапевттің кеңесі қажет болуы мүмкін. Сіз бұл жаттығуларды үйде орындай аласыз, бірақ, үнемі дәрігердің нұсқауларын қадағалау қажет.
Кейде жаттығуларды орындау кезінде ауырсыну пайда болады, сондықтан, дәрігер сіздерге ауырсынуды басатын немесе бұлшық еттің босаңсуына ықпал ететін препараттарды тағайындауы мүмкін. Иыққа жаттығуға дейін бірнеше минут бұрын жылытқы немесе мұзы бар пакетті қою да ауырсынуды азайтуға көмектеседі. Әрдайым жаттығуды бастар алдында 5-10 минут дайындық жасау қажет, ол үшін иықты аздап қимылдату немесе бірқалыпты жаттығулар жасау қажет. Денеңіздің басқа бөліктерін де (мойын, арқа, қол, шынтақ) дайындау және созу қажеттігін есте ұстаңыз.
Жаттығудың 3 түрі
Қабырғаға өрмелеу: Қолыңызды алдыңызға қабырғаға қойыңыз. Саусақтың көмегімен қабырғаның бойымен жоғары қарай «өрмелеңіз». Бірнеше сантиметр өткеннен кейін тоқтаңыз және осы жағдайда 30 секунд бойы қалыңыз. Қабырғаның бойымен жоғары қарай үнемі «өрмелеуге» тырысыңыз.
Кодман жаттығуы: Орындыққа бір бүйіріңізбен отырыңыз. Қолтығыңызбен орындықтың қабырғасына тіреліңіз, қолыңызды бос, ілінгендей етіп ұстаңыз. Қолыңызды баяу түрде айналдыра бастаңыз. Алдымен қолыңызды кіші, одан кейін үлкен шеңбер жасап айналдырыңыз. Бұл жаттығуды екі бағытта да жасаңыз.
Заттарға қол жеткізу: Күнделікті қолданатын заттарыңызды (аяқ киім, шыныаяқ, тіс щеткасы сияқты) жоғарыдағы сөреге қойыңыз. Осылайша, оларды алу үшін жиі қолыңызды созатын боласыз. Бұл иық үшін жақсы созылу жаттығуы болады.
Бұл жаттығуларды күніне бір немесе екі рет орындаңыз, өзіңізді жақсы сезінгеннен кейін де жалғастырыңыз. Қимылдау көлемі азаймас үшін сау иығыңызды да жаттықтыруды ұмытпаңыз.
Адгезивті капсулитке шалдыққан кейбір науқастарда буынның қызметі толығымен қалпына келеді. Басқалар буында ұдайы әлсіз ауырсынуды немесе ширығуды сезінуі мүмкін. Адгезивті капсулитке дейін айналысқан күнделікті қызмет түрлерін орындай беруіңіз қажет.
Дәрігерге қоя алатын сұрақтарыңыз
Адгезивті капсулиттің пайда болу себебі қандай?
Емдеудің қандай нұсқасын таңдау қажет?
Симптомдар қашан жақсарады?
Симптомдар қайталануы мүмкін бе?
Жаттығуларды орындау қауіпсіз бе? Қандай жаттығуларды жасау қажет?
Адгезивный капсулит плеча (Плечелопаточный периартериит)– это заболевание, при котором человек не может двигать плечом в каком-либо направлении без возникновения боли. Врачи иногда называют это заболевание «замороженным плечом», так как плечевой сустав теряет гибкость и им очень трудно пошевелить.
В норме вы должны двигать плечом во всех направлениях без появления при этом боли и напряжения. Для проверки подвижности вашего плеча проделайте следующие упражнения:
Вытяните обе руки к небу
Вытяните руки прямо перед собой
Разведите руки по обе стороны тела
Представьте, что вы пытаетесь поправить заднюю часть платья или достать бумажник из заднего кармана брюк
Нет, но иногда при адгезивном капсулите человек не может двигать плечом в полном объеме. Это происходит при недостаточной или неправильной работе плечом (так как оно болит при движении). При этом вокруг сустава начинает разрастаться соединительная ткань, которая затрудняет движения в суставе. Существует насколько стадий формирования соединительной ткани, во время которых заболевание может прогрессировать, или может наступить самостоятельное выздоровление.
Болевая стадия. Сначала вы можете ощущать боль и напряжение в плече. Постепенно интенсивность боли нарастает. Эта стадия может длиться от 3 до 8 месяцев.
Адгезивная стадия. Во время второй стадии заболевания боль постепенно стихает, но тугоподвижность сустава становится более выраженной. Этот этап обычно длится от 4 до 6 месяцев.
Стадия выздоровления. Заключительная стадия, которая длится от 1 до 3 месяцев, обычно протекает безболезненно. Становится очень трудно даже немного пошевелить плечом. Через некоторое время это напряжение медленно проходит. Вы снова сможете двигать плечом. Хоть вы и не сможете в полном объеме отводить плечо назад, вы будете в состоянии самостоятельно выполнять множество дел. Иногда по мере увеличения объема движений в суставе может появляться боль.
Адгезивный капсулит возникает тогда, когда соединительная ткань вокруг плечевого сустава стягивается и ограничивает движение в нем. Часто это возникает из-за иммобилизации сустава после травм, таких как, повреждение ротаторной манжеты плеча, перелом руки или восстановление после операции.
У лиц старше 40 лет, особенно у женщин, более высокий риск возникновения адгезивного капсулита плеча. При некоторых заболеваниях, таких как сахарный диабет, риск увеличивается.
Врач может диагностировать у вас адгезивный капсулит плеча на основании ваших симптомов и при обнаружении ограничения движений в суставе. Врач может надавливать на различные участки сустава, чтобы определить, что является причиной возникновения боли. Также для исключения других проблем врач может рекомендовать вам проведение рентгенографии или магнитно-резонансной томографии (МРТ) сустава.
Врач расскажет вам об упражнениях, выполнение которых способствует разрушению соединительной ткани в суставе. Возможно, для помощи с этими упражнениями вам потребуется консультация физиотерапевта. Вы можете выполнять эти упражнения дома, но при этом всегда следуйте инструкциям вашего врача.
Иногда во время выполнения упражнений возникает боль, поэтому врач может назначить вам обезболивающие или препараты, расслабляющие мышцы. Прикладывание к плечу грелки или пакета со льдом за несколько минут до выполнения упражнений также может помочь облегчить боль. Всегда помните, что необходимо размяться в течение 5 - 10 минут до начала выполнения упражнений. Разминка заключается в выполнении плавных упражнений и небольших движений плечом. Не забывайте, что также необходимо разогреть и растянуть другие части вашего тела (шею, спину, руки и локти).
Восхождение на стену: Положите руки перед собой на стену. При помощи пальцев «взбирайтесь» вверх по стене (как паук). При каждом восхождении на несколько сантиметров делайте остановки и задерживайтесь в таком положении в течение 30 секунд. Взбирайтесь вверх по стене настолько высоко, насколько это возможно. Все время пытайтесь подняться выше.
Упражнение Кодмана: Сядьте на стул боком. Упритесь подмышкой на спинку стула, свободно свесьте руку. Теперь начинайте медленно по кругу раскачивать руку. Сначала делайте маленькие круги, а затем большие. Проделывайте это упражнение в обоих направлениях.
Доставание до предмета: Положите вещи, которыми вы пользуетесь каждый день (обувь, чашка кофе, зубная щетка) на высокую полку. Таким образом, вы должны будете чаще тянуться за этими вещами. Это хорошая растяжка для вашего плеча.
Выполняйте эти упражнения один или два раза в день, даже после того как вы почувствуете себя лучше. Не забывайте тренировать и здоровое плечо, чтобы объем движений в нем не уменьшался.
У некоторых пациентов с адгезивным капсулитом плеча происходит полное восстановление функции сустава. Другие могут чувствовать постоянную слабую боль или напряжение в суставе. Вам необходимо выполнять те же виды повседневной деятельности, которыми вы занимались до возникновения адгезивного капсулита.
