Жануарлардан жұғатын ауруларды - зоонозды инфекциялар деп атайды. Жануарлардан немесе жануарлардан алатын өнімдерден адамдарға жұққан көптеген аурулар өте қауіпті болып келеді. Сіз тікелей жануардан немесе жанама, яғни қоршаған орта арқылы жұқтырып алуыңыз мүмкін.
Ауыл шаруашылық жануарлар да аурулардың көзі болу мүмкін. Егер сіз оларды немесе олар ұстаған нәрсені, мысалы қоршауды, шелекті ұстасаңыз, онда міндетті түрде жақсылап қолыңызды жуыңыз. Ересек адамдар өздерінің балалары ферма немесе хайауанатқа барған соң қолдарының жууын бақылаңыз.
Жануарлар қаншалықты сүйкімді болғанымен де, олар микробтар, вирустар және паразиттердің көзі болып табылады. Бұғы және тышқандар кенені тасымалдайды, ал олар Лайм ауруын шақырады. Кейбір жабайы жануарлар құтыру ауруын тасымалдаушылар болып табылады. Жабайы табиғатпен қашықтықтан рахаттаныңыз.
Профилактика амалдары
Үй жануарлары да сізді жұқтыру мүмкін. Өте үлкен қауіпті рептилиялар төндіреді. Тасбақалар, жыланда және игуаналар өздерінің қожайындарын сальмонелла бактериясымен жұқтыру мүмкін. Сіз инфицирленген иттен құтыруды, ал мысық дәретханасын тазалағанда токсоплазмозды жұқтырып алуыңыз мүмкін. Сіздің итіңіз немесе мысығыңыз сізді жұқтырады деген қауіп, өте төмен. Егер сіз гигена ережелерін сақтап жүрсеңіз, онда инфицирлену қаупі төмендейді.
Бруцеллез гриппке ұқсас симптомдармен басталатын ауру. Оның асқынулары: артрит, жүрек аурулары және ми зақымдалуы.
Аударған: Қартанбаев Бақберген Батырбекұлы
Бруцеллёз (Син. Банг ауруы, Брюс ауруы, мелитококкоз) – инфекциялық ауру, ұзақ өтуімен, жүйке және жүрек-қантамыр жүйелерін, сондай-ақ, сүйек-буын аппаратын зақымдаумен сипатталады.
Бруцеллёздың қоздырғыштары — бруцелла тектес бактериялар — төмен температураны және мұздатуды жақсы көтереді, суда 5 айға дейін, топырақта — 3 ай және одан жоғары, сиыр сүтінде — 45 күнге дейін, жұмсақ сүзбеде (брынза) — 60 күнге дейін, майда, кілегейде, простоквашада, балғын сырда — олардың тағамдық құндылығы бойы сақталады; мұздатылған етте — 5 айдан артық, тұздалған теріде — 2 ай, жүнде — 3—4 айға дейін сақталады. Сүтті қайнатқанда, пастерлегенде бруцеллалар жойылады. Зарарсыздандыратын құралдар бактерияларды бірнеше минут ішінде жояды.
Бруцеллёзбен көбінесе, үй жануарлары ауырады (ешкі, қой, сиыр, шошқа), бұл кезде жануарларда түсіктер немесе өлі туу байқалады. Бруцеллалар қоршаған ортаға ауыратын жануарлардың сүтімен, несебімен және түсік кезінде жатырдан бөліндімен түседі. Бруцеллёздың қоздырғыштары сондай-ақ, ауыратын жануарлардың етінде болады.
· Б. ешкі-қой түрі – этиологиялық Б. нұсқасы, адамда Brucella melitensis арқылы туындайды ауыр өтеді, көп қайталанады, түрлі асқынуы болады.
· Б. сиыр түрі - этиологиялық Б. нұсқасы, Brucella abortus арқылы туындайды; адамда аурудың салыстырмалы түрде жеңіл өтуімен сипатталады.
· Б. жіті түрі - клиникалық Б. түрі, қызбамен, қалтыраумен, күшті терлеумен, уыттанумен, полиаденитпен, артритпен, бауыр мен көк бауырдың ұлғаюымен, лейкопениямен, жүйке-вегетативтік бұзылыстармен сипаттамалады.
· Б. көк түрі - этиологиялық Б. нұсқасы, Brucella suis туындайды; адамда сирек кездеседі, салыстырмалы түрде жеңіл өтуімен сипатталады.
· Б. созылмалы түрі - клиникалық Б. түрі, ұзақ өтуімен, организмнің аллергиялық серпіні кезінде қандай да бір ағзалар мен жүйелердің зақымдануына сәйкес дамитын көптеген түрлі симптомдармен сипатталады.
Адам организміне бруцеллалар тыныс алу және ас қорыту жолдарының сілемей қабаты арқылы, сондай-ақ, зақымданған тері арқылы (сызаттар, т.б.) өтеді. Адам бруцеллёзбен ауыратын жануарлардың шикі сүтін және одан дайындалған өнімдерді (сыр, май, сүзбе, брынза) және дұрыс піспеген немесе дұрыс қуырылмаған етті тұтынғанда жұқпаланады. Жұқпалану тері мен жүнді өңдейтін өндірісте, ауыратын жануарларды баққанда олардың бөліндісімен жұқпаланған заттар арқылы орын алуы мүмкін. Сауыншылар, бұзау бағушылар, қойшылар, мал дәрігерлік мамандар, зоотехниктер жиі шалдығады.
Инкубациялық (жасырын) кезеңі бір аптадан бірнеше айға дейін созылады, көбінесе, 1-3 апта. Бруцеллёз көптеген клиникалық симптомдармен сипатталады, оның барысы түрлі ауырлықты дәрежеде өтеді. Ауру біртіндеп басталады: аздап әлсіздену, ұйқысыздық, кейде ашушаңдық, бас ауыруы, буын мен бұлшық еттегі ауырсыну, тәбеттің төмендеуі, дене температурасының 37,1—37,3°С артуы байқалады. Бруцеллёз жиі жіті түрде келесідей басталады: температура 39— 40°С дейін артады, қалтырау, әлсіздік, көп терлеу, бұлшық еттегі күрт ауырсыну, буынның құрысуы және ауырсыну болады. қантамырлардың, жүйке жүйесінің, сүйек-буын аппаратының зақымдануы тән, кейде психикалық бұзылыстар болады. Ауру орташа шамамен, 3 айға созылады, бірақ, 1-2 жыл немесе одан ұзаққа созылуы мүмкін. Бруцеллёздың тұрақты қалған көріністері мүгедектікке апаруы мүмкін. Жүкті әйелдерде өздігінше түсік тастау орын алуы мүмкін.
Емдеу. Жіті септикалық түрінде негізгісі - этиотроптық емдеу, ол 3-4 апта бойы жалғасады. Тетрациклин тобының антибиотиктері, стрептомицин, левомицетин, рифампицин тағайындалады. Созылмалы түрінде вакциналық емдеумен қоса жалпы нығайту шаралары өткізіледі. Санаторлық-курорттық емдеу бруцеллездің клиникалық симптомдары жойылғаннан кейін 6 айдан кейін ұсынылады. Өмірге болжамы – оң, алайда, ауру еңбекке қабілетті ішінара жоғалтуға апарады.
Алдын алу. Ауыл шаруашылығы жануарларының бруцеллезімен күрес. Бруцеллезге қарсы вакцинация – қауіп тобындағы адамдар арасында.
Brucella can infect cattle, goats, camels, dogs, and pigs. The bacteria can spread to humans if you come in contact with infected meat or the placenta of infected animals, or if you eat or drink unpasteurized milk or cheese.
Brucellosis is rare in the United States. About 100 to 200 cases occur each year. Most cases are caused by the Brucellosis melitensis bacteria.
People working in jobs where they often come in contact with animals or meat -- such as slaughterhouse workers, farmers, and veterinarians -- are at higher risk.
Acute brucellosis may begin with mild flu-like symptoms, or symptoms such as:
Abdominal pain
Back pain
Chills
Excessive sweating
Fatigue
Fever
Headache
Joint and muscle pain
Loss of appetite
Swollen glands
Weakness
Weight loss
High fever spikes often occur every afternoon. The name undulant fever is often used to describe this disease because the fever rises and falls in waves.
The health care provider will examine you and ask about your symptoms. You'll also be asked if you've been in contact with animals or possibly eaten dairy products that were not pasteurized.
Tests that may be done include:
Blood culture
Bone marrow culture
Urine culture
CSF (spinal fluid) culture
Serology (blood test) for brucellosis antigen
Biopsy and culture of specimen from affected organ
Antibiotics, such as doxycycline, streptomycin, gentamicin, and rifampin, are used to treat the infection and prevent it from coming back. Often, you need to take the drugs for 6 weeks. If there are complications from brucellosis, you will likely need to take the drugs for a longer period.
Drinking and eating only pasteurized dairy products, such as milk and cheeses, is the most important way to reduce the risk of brucellosis. People who handle meat should wear protective eyewear and clothing, and protect skin breaks from infection.
Detecting infected animals controls the infection at its source. Vaccination is available for cattle, but not humans.
Animal diseases that people can catch are called zoonoses. Many diseases affecting humans can be traced to animals or animal products. You can get a disease directly from an animal, or indirectly, through the environment.
Farm animals can carry diseases. If you touch them or things they have touched, like fencing or buckets, wash your hands thoroughly. Adults should make sure children who visit farms or petting zoos wash up as well.
Though they may be cute and cuddly, wild animals may carry germs, viruses, and parasites. Deer and deer mice carry ticks that cause Lyme disease. Some wild animals may carry rabies. Enjoy wildlife from a distance.
Pets can also make you sick. Reptiles pose a particular risk. Turtles, snakes and iguanas can transmit Salmonella bacteria to their owners. You can get rabies from an infected dog or toxoplasmosis from handling kitty litter of an infected cat. The chance that your dog or cat will make you sick is small. You can reduce the risk by practicing good hygiene, keeping pet areas clean and keeping your pets' shots up-to-date.
Заболевания, которыми люди могут заразиться от животных, называются зоонозными инфекциями. Многими заболеваниями, опасными для людей, можно заразиться от животных или продуктов животного происхождения. Вы можете заразиться заболеванием непосредственно от животного или косвенно, через окружающую среду.
Сельскохозяйственные животные могут быть источниками болезней. Если вы касаетесь их или того, чего коснулись они, например, ограждений или ведер, тщательно помойте руки. Взрослые должны убедиться, что дети, которые посещают фермы или зоопарки, тоже хорошо моют руки.
Несмотря на то, что животные могут быть милыми и приятными, они являются источником микробов, вирусов и паразитов. Олени и мыши переносят клещей, которые вызывают болезнь Лайма. Некоторые дикие животные могут переносчиками бешенства. Наслаждайтесь дикой природой на расстоянии.
Домашние животные также могут вас заразить. Особую опасность представляют рептилии. Черепахи, змеи и игуаны могут заразить своих владельцев бактериями сальмонеллы. Вы можете заразиться бешенством от инфицированной собаки, токсоплазмозом при уборке кошачьего туалета. Вероятность того, что ваша собака или кошка заразят вас, мала. Вы можете снизить риск инфицирования, соблюдая правила гигиены.
Бруцеллез является заболеванием, которое начинается с гриппоподобных симптомов. К осложнениям заболевания относятся артрит, болезни сердца и повреждение мозга.
Бруцеллёз (син. Банга болезнь, Брюса болезнь, мелитококкоз) - инфекционная болезнь, характеризующаяся длительным течением, поражением нервной и сердечно-сосудистой систем, а также костно-суставного аппарата.
Возбудители бруцеллёза — бактерии рода бруцелла — хорошо переносят низкие температуры и замораживание, в воде сохраняются до 5 мес., в почве — 3 мес. и более, в коровьем молоке — до 45 дней, в брынзе — до 60 дней, в масле, сливках, простокваше и свежих сырах — в течение всего периода их пищевой ценности; в замороженном мясе — свыше 5 мес., в засоленных шкурах — 2 мес., в шерсти — до 3—4 мес. При кипячении и пастеризации молока бруцеллы погибают. Дезинфицирующие средства убивают бактерии в течение нескольких минут.
Наиболее часто бруцеллёзом болеют домашние животные (козы, овцы, коровы, свиньи), при этом у животных наблюдаются аборты и рождение мертвого плода. Бруцеллы выделяются в окружающую среду с молоком, мочой больных животных и отделяемым матки (во время аборта). Возбудители бруцеллёза также содержатся в мясе больных животных.
Б. КОЗЬЕ-ОВЕЧЕГО ТИПА - этиологический вариант Б., вызываемый Brucella melitensis у человека характеризуется тяжелым течением с многократными рецидивами и разнообразными осложнениями.
Б. КОРОВЬЕГО ТИПА - этиологический вариант Б., вызываемый Brucella abortus; у человека характеризуется относительно легким течением болезни.
Б. ОСТРЫЙ - клиническая форма Б., характеризующаяся лихорадкой, ознобами, обильным потоотделением, интоксикацией, полиаденитом, артритами, увеличением печени и селезенки, лейкопенией и нервно-вегетативными расстройствами.
Б. СИНОГО ТИПА - этиологический ариант Б., вызываемый Brucella suis; у человека встречается редко, характеризуется относительно легким течением.
Б. ХРОНИЧЕСКИЙ - клиническая форма Б., характеризующаяся длительным течениеми многообразием симптомов, развивающихся соответственно преимущественному поражению тех или иных органов и систем на фоне аллергизации организма.
В организм человека бруцеллы проникают через слизистые оболочки пищеварительного и дыхательного тракта, а также через поврежденную кожу (ссадины, царапины). Человек заражается бруцеллёзом при употреблении сырого молока от больных животных и приготовленных из него молочных продуктов (сыр, масло, творог, брынза), а также недостаточно проваренного и прожаренного мяса. Заражение может произойти и на производстве, связанном с обработкой кожи и шерсти, а также при уходе за больными животными и через предметы, зараженные их выделениями. Наиболее часто болеют доярки, телятницы, пастухи, чабаны, ветеринарные работники, зоотехники.
Инкубационный период (скрытый) продолжается от одной недели до нескольких месяцев, чаще 1—3 нед. бруцеллёз характеризуется многообразием клинических симптомов; течение его может быть различной степени тяжести. Заболевание начинается постепенно: появляются недомогание, бессонница, иногда раздражительность, головная боль, боли в мышцах и суставах, снижается аппетит, температура повышается до 37,1—37,3°С. Чаще бруцеллёз начинается остро: температура повышается до 39— 40°С, появляются озноб, слабость, обильное потоотделение, резкие боли в мышцах, тугоподвижность и боли в суставах. Характерно поражение кровеносных сосудов, нервной системы и костно-суставного аппарата, иногда могут быть психические расстройства. Болезнь длится в среднем 3 мес., но может затягиваться до 1—2 лет и более. Стойкие остаточные явления после перенесенного бруцеллёза могут привести к инвалидности. У беременных женщин при бруцеллёзе возможен самопроизвольный выкидыш.
Лечение. При остросептической форме основной является этиотропная терапия, которая продолжается до 3-4 нед. Назначают антибиотики тетрациклиновой группы, стрептомицин, левомицетин, рифампицин. При хронических формах проводят комплекс общеукрепляющих терапевтических мероприятий в сочетании с вакцинотерапией. Санаторно-курортное лечение возможно не ранее 6 мес. после исчезновения клинических симптомов бруцеллеза. Прогноз для жизни благоприятный, однако, болезнь часто приводит к частичной потере трудоспособности.
Профилактика. Борьба с бруцеллезом сельскохозяйственных животных. Противобруцеллезная вакцинация лиц из группы риска.