Гипергидроз – терінің көп бөлінуімен сипатталатын ауру. Суық ауа райында немесе демалыс кезінде гипердирозы бар адамдарда тер бөлінуі байқалады.
Себептері
Тер бөліну организмді суытуға көмектеседі. Бұл қалыпты процесс. Адамдар қалыптыда ыстық температура әсерінен, физикалық жүктеме кезінде, қобалжығанда, ашуланған, уялғанда немесе қорыққанда терлей бастайды.
Алайда артық тер бөліну белгілі себепсіз да болу мүмкін. Гипергидрозы бар адамдарда тер бездері гиперактивті (функциясы жоғарылаған). Бақыланбайтын тер бөліну физикалық және эмоционалдық дискомфортқа алып келеді.
Егер қол, аяқ және қолтықтар қатты терлесе, онда бұл құбылыс біріншілік немесе фокальды гипергидроз деп аталады. Біріншілік гипергидроз халықтың 2-3% кездеседі, бұл ауруы бар 40%-дан кем емес пациенттер медициналық көмекке жүгінеді. Көп жағдайда біріншілік гипергидроз себебі белгісіз болып қалады. Мүмкін, бұл ауру ұрпақтан ұрпаққа беріледі.
Егер артық тер бөліну басқа ауру салдарынан болса, онда бұл екіншілік гипергидроз болып табылады. Артық тер бөліну бүткіл денеде немесе белгілі бір аймақтарда ғана болу мүмкін. Екіншілік гипергидроз себептері:
Акромегалия
Үрей жағдайы
Ісік
Карциноидты синдром
Білгілі бір топ препараттары және оларды артық қолдану
Қанда глюкоза деңгейінің түсуі
Жүрек аурулары
Гипертиреоз
Өкпе аурулары
Менопауза
Паркинсон ауруы
Феохромацитома
Омыртқа жарақаттары
Инсульт
Туберкулез немесе басқа инфекциялар
Симптомдар
Басты негізгі синдром – тершеңдік.
Диагностика
Тексеріс кезіңде дәрігер айқы тершеңдік белгілерін байқайды. Артық тер бөлінуді диагностикалайтын көптеген тесттер бар.
Сол тесттердің кейбір түрлері:
Йод-крахмальды тест (Минор пробасы). Йод ерітіндісі тер көп бөлінетін аймаққа жағылады. Кепкеннен кейін сол аймаққа крахмал себеді. Крахмал мен йод қосындысы тер көп бөлінген аймақта қосылып қара-көкшіл түске боялады.
Қағаздық тест. Тер көп бөлінетін аймаққа арнайы қағаз қойылады, тер сіңірлгеннен кейін, қағаздын салмағын өлшейді. Неғұрлым салмағы көп болса, соншалық тер бөлінгенін білдіреді.
Тершеңдікке байланысты дәрігер сізге мынадай сұрақтар қою мүмкін:
Локализация (аймақ)
Тер көп бөлінеді бетте, алақандарда, қолтықтарда немесе бүткіл денеде?
Уақыт аралығын анықтау
түнде бола ма?
аяқасты пайда бола ма?
Объективті себептер
Сізге бірңәрсе есіңізге түсіретін (ауыр оқиға жайлы) жайт тұралы айтқанда, сізде тершеңдік бола ма?
Басқа симптомдар бола ма, мысалы:
Салмақ жоғалту
Жүрек соғу жиілігінің жиілеуі
Қызба
Тәбеттің жоқтығы
Емі
Антиперспиранттарды қолдану. Тершеңділік антиперспиранттармен бақылану мүмкін, олар тер бездерін бітейді, солай тершеңділікті басады. Қолтық тершеңділігі кезінді бірінші топ препарата - 10-20% аллюминий хлоридінің гексагидраты болып табылды. Кейбір пациенттерге дозасы жоғары препараттар тағайындалу мүмкін. Дезодоранттар тердің тітіркендіріп, ал аллюминий хлоридінің жоғары дозалары киімді құрту мүмкін.
Дәрілік препараттар. Тер бездерінің стимуляциясын тоқтату үшін, антихолинергиялық препараттар қолданылады, мысалы гликопирролат. Эффектіне қарамастан, бұл препараттар толығымен зерттелінген жоқ. Осы дәрі-дәрмектерді қолдану кезіңде жанама әсерлер болуы мүмкін: ауыздың кебуі, бас айналу, зәр шығару қиындықтары. Бета-блокаторлар немесе бензодиазепиндер стресске байланысты тершеңдікті басуға көмектеседі.
Ионофорез (гальванизация). Электрлік ток күшімен тер бездерінің жұмысын бәсеңдетеді. Қол мен аяқ тершеңдігінде барынша эффективті әсер көрсетеді. Қол немесе аяқтарды суға салып, сол су арқылы әлсіз электр тогы жіберіледі. Ток күші бірте-бірте күшейеді, пациент кішкене тітіркенуді сезгенше дейін. Терапия уақыты 10-20 минут және бірнеше сеанс қажет етеді. Өте сирек жағдайда жанама әсері ретінде терінің сынғыштығы немесе көпіршіктер пайда болу мүмкін.
Ботокс. Өте күшті қолтық тершеңдігінде қолданылады. Аз дозада тазаланған ботулин токсинің қолтыққа салады, препарат уақытша тер бездерін белсендіретін нервтерді бұғаттайды. Жанама әсері ретінде инъекция орында ауру сезімі және грипптәріздес симптомдар.
Эндоскопиялық торокальды симпатэктомия (ЭТС). Егер жоғарыда көрсетілген емдік тәсілдер көмектеспесе, онда ауыр жағдай кезінде минимальды-инвазивті хирургиялық ем тағайындалады, яғни симпатэктомия. Бұл процедура тер бездеріне импульс беруді тоқтату болып табыла. Бұл операцияны, көбінесе, алақандары қаттырақ терлейтін науқастарға тағайындалады. Және бұл әдіс бет аймағында тершеңдік болатын адамдарда да қолдану мүмкін. Эндоскопиялық торокальды симпатэктомия (ЭТС) аксиллярлы гипергидроз (қолтықтың тершеңдігі) кезіңде өте сирек жасалынады.
Ауру болжамы
Аллюминий хлориді: Бастапқа сатыда пациенттер бұл препаратты аптасына үштен бастап жетіге дейін қолдана алады. Тер бөлінудін қалпына келгеннен кейін үш аптада 1 рет тағайындалады. Терінің қабынуы кезінде дәрігер стероидты кремдер тағайындайды.
Ботокс: Ісіну бірнеше апта ішінде қайтады. Бір инъекцияның әсері бірнеше айға дейін сақталу мүмкін. Кейбір пациенттер қосымша инъекцияларды қажет етеді.
Ионофорез: тер бөлінудің азаюы 6-10 сеанстан кейін байқалады. Содан кейін сеанс саны сирейді, 4 аптада 1 рет.
Асқынулар
Гипергидроз пайда болу себептері өте ауыр болу мүмкін. Егер сізде қатты тершеңділік болса, міндетті түрде дәрігерге хабарласыңыз.
Дәрігерге қашан қаралу керек?
Мынадай симптомдар болса, міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз:
Ұзақ, себепсіз, көп тер бөліну
Тершеңділік кеуде тұсындағы ауру сезіммен және артериальды қысымның көтерілуімен бірге жүреді
Тершеңділік пен қатар сізде салмақ жоғалту байқалады
Тершеңділік көбінесе түнде, ұйқы кезіңде болады
Тершеңділік қызбамен, салмақ жоғалтумен, кеуде тұсындағы ауру сезімімен, ентігу немесе тахикардия (жиілеген жүрек ырғағы) бірге жүрсе, онда ол басқа ауру симптомдары болу мүмкін. Мысалы, гипертиреоз.
Hyperhidrosis is a medical condition in which a person sweats excessively and unpredictably. People with hyperhidrosis may sweat even when the temperature is cool or when they are at rest.
Causes
Sweating helps the body stay cool. In most cases, it is perfectly natural. People sweat more in warm temperatures, when they exercise, or in response to situations that make them nervous, angry, embarrassed, or afraid.
However, excessive sweating occurs without such triggers. Those with hyperhidrosis appear to have overactive sweat glands. The uncontrollable sweating can lead to significant discomfort, both physical and emotional.
When excessive sweating affects the hands, feet, and armpits, it's called primary or focal hyperhidrosis. Primary hyperhidrosis affects 2 - 3% of the population, yet less than 40% of patients with this condition seek medical advice. In the majority of primary hyperhidrosis cases, no cause can be found. It seems to run in families.
If the sweating occurs as a result of another medical condition, it is called secondary hyperhidrosis. The sweating may be all over the body, or it may be in one area. Conditions that cause second hyperhidrosis include:
Acromegaly
Anxiety conditions
Cancer
Carcinoid syndrome
Certain medications and substances of abuse
Glucose control disorders
Heart disease
Hyperthyroidism
Lung disease
Menopause
Parkinson’s disease
Pheochromocytoma
Spinal cord injury
Stroke
Tuberculosis or other infections
Symptoms
The primary symptom of hyperhidrosis is wetness.
Exams and Tests
Visible signs of sweating may be noted during a doctor's visit. A number of tests may also be used to diagnose excessive sweating. Tests include:
Tests include:
Starch-iodine test. An iodine solution is applied to the sweaty area. After it dries, starch is sprinkled on the area. The starch-iodine combination turns a dark blue color wherever there is excess sweat.
Paper test. Special paper is placed on the affected area to absorb the sweat, and then weighed. The heavier it weights, the more sweat has accumulated.
You may be also be asked details about your sweating, such as:
Location
Does it occur your face, palms, or armpits, or all over the body?
Time pattern
Does it occur at night?
Did it begin suddenly?
Does the sweating occur when you are reminded of something that upset you (such as traumatic event)?
Weight loss
Pounding heartbeat
Cold or clammy hands
Fever
Lack of appetite
Triggers
What other symptoms do you have, for example:
Treatment
Treatments may include:
Antiperspirants. Excessive sweating may be controlled with strong anti-perspirants, which plug the sweat ducts. Products containing 10% to 20% aluminum chloride hexahydrate are the first line of treatment for underarm sweating. Some patients may be be prescribed a product containing a higher dose of aluminum chloride, which is applied nightly onto the affected areas. Antiperspirants can cause skin irritation, and large doses of aluminum chloride can damage clothing. Note: Deodorants do not prevent sweating, but are helpful in reducing body odor.
Medication. Anticholinergics drugs, such as glycopyrrolate (Robinul, Robinul-Forte), help to prevent the stimulation of sweat glands. Although effective for some patients, these drugs have not been studied as well as other treatments. Side effects include dry mouth, dizziness, and problems with urination. Beta-blockers or benzodiazepines may help reduce stress-related sweating.
Iontophoresis. This FDA-approved procedure uses electricity to temporarily turn off the sweat gland. It is most effective for sweating of the hands and feet. The hands or feet are placed into water, and then a gentle current of electricity is passed through it. The electricity is gradually increased until the patient feels a light tingling sensation. The therapy lasts about 10-20 minutes and requires several sessions. Side effects include skin cracking and blisters, although rare.
Botox. Botulinum toxin type A (Botox) is FDA approved for the treatment of severe underarm sweating, a condition called primary axillary hyperhidrosis. Small doses of purified botulinum toxin injected into the underarm temporarily block the nerves that stimulate sweating. Side effects include injection-site pain and flu-like symptoms. If you are considering Botox for other areas of excessive sweating talk to your doctor in detail. Botox used for sweating of the palms can cause mild, but temporary weakness and intense pain.
Endoscopic thoracic sympathectomy (ETS). In severe cases, a minimally-invasive surgical procedure called sympathectomy may be recommended when other treatments fail. The procedure turns off the signal that tells the body to sweat excessively. It is usually done on patients whose palms sweat much more heavily than normal. It may also be used to treat extreme sweating of the face. ETS does not work as well for those with excessive armpit sweating.
Outlook (Prognosis)
Aluminum chloride: Initially a patient may need to use it three to seven times a week. After sweating becomes normal, the person may need to use it only once every one to three weeks. If skin irritation is a problem, a doctor may temporarily prescribe a steroid-based cream.
Botox: Swelling goes away in a few weeks. The effect of a single injection can last up to a few months. Some patients need additional injections.
Iontophoresis: Sweating may be reduced after six to 10 sessions. After that, the person may need treatment once every one to four weeks.
Possible Complications
Some of the causes of hyperhidrosis can be serious. Always consult a doctor if you have excessive sweating.
When to Contact a Medical Professional
Call your health care provider if you have:
Prolonged, excessive, and unexplained sweating
Sweating with or followed by chest pain or pressure
Sweating with weight loss
Sweating that most often occurs during sleep
Sweating with fever, weight loss, chest pain, shortness of breath, or a rapid, pounding heartbeat - these symptoms may be a sign of an underlying disease, such as hyperthyroidism
Гипергидроз – заболевание, характеризующееся чрезмерным и неконтролируемым потоотделением. Даже в холодную погоду или во время отдыха у лиц с гипергидрозом может наблюдаться потоотделение.
Потоотделение помогает организму охлаждаться. В большинстве случаев, это совершенно естественно. Люди больше потеют при воздействии теплых температур, при физических нагрузках или в ситуациях, которые заставляют их волноваться, сердиться, стесняться (смущаться) или бояться.
Однако избыточное потоотделение может возникать и при отсутствии объективных причин. У людей с гипергидрозом потовые железы гиперактивны (их функция усилена). Неконтролируемое потоотделение приводит к значительному дискомфорту, как физическому, так и эмоциональному.
Если чрезмерно потеют руки, ноги и подмышки, это явление называется первичным или фокальным гипергидрозом. Первичный гипергидроз встречается у 2 - 3% населения, менее 40% пациентов с этим заболеванием обращаются за медицинской помощью. В большинстве случаев причина первичного гипергидроза остается неизвестной. Возможно, это заболевание передается по наследству.
Если чрезмерное потоотделение является результатом какого-либо другого заболевания, это называется вторичным гипергидрозом. Чрезмерное потоотделение может возникать по всему телу или на отдельных участках тела. Причинами вторичного гипергидроза могут быть:
Во время визита врач может отметить явные признаки потоотделения. Существует множество тестов для диагностики чрезмерного потоотделения.
Вот некоторые из них:
• Йод - крахмальный тест (проба Минора). Раствор йода наносится на область, в которой наблюдается повышенное потоотделение. После высыхания на данную область наносят крахмал. Сочетание крахмал - йод окрашивается в темно-синий цвет там, где имеется избыток пота.
• Бумажный тест. Специальная бумага накладывается на участок кожи для впитывания пота, затем она взвешивается. Чем тяжелее вес бумаги, тем больше пота выделилось.
Врач может задать вам следующие вопросы, касающиеся повышенного потоотделения:
• Локализация (область)
· Потоотделение больше выражено на лице, ладонях, подмышках или по всему телу?
• Определение временного промежутка
· это происходит ночью?
· это начинается внезапно?
• Объективные причины
· Возникает ли у вас потоотделение, когда Вам напоминают о чем-то, что Вас расстраивает (какие-либо болезненные события)?
• Использование антиперспирантов. Чрезмерная потливость может контролироваться сильными антиперспирантами, которые закупоривают (препятствуют оттоку) выводные протоки потовых желез. Препараты, содержащие гексагидрат хлорида алюминия в количестве от 10% до 20%, являются первой линией в лечении потливости подмышек. Некоторым пациентам могут быть назначены препараты, содержащие более высокую дозу хлорида алюминия, которые назначаются на ночь. Дезодоранты могут вызвать раздражение кожи, а большие дозы хлорида алюминия могут испортить одежду. Примечание: дезодоранты не могут предотвратить потоотделение, но помогают снизить неприятный запах.
• Лекарственные препараты. Антихолинергические препараты, такие как гликопирролат, помогают предотвратить стимуляцию потовых желез. Эти препараты не были изучены до конца, несмотря на их эффективность для некоторых пациентов. При приеме данных препаратов могут возникнуть такие побочные эффекты, как сухость во рту, головокружение и проблемы с мочеиспусканием. Бета-блокаторы или бензодиазепины могут помочь уменьшить потоотделение, связанное со стрессом.
• Ионофорез (гальванизация). Метод лечения, одобренный FDA (Управление по санитарному надзору за качеством пищевых продуктов и медикаментов в США), направлен на временное подавление (снижение) работы потовых желез под действием электрического тока. Является наиболее эффективным способом предотвращения повышенного потоотделения рук и ног. Руки или ноги помещают в воду, через которую проходит слабый электрический ток. Сила электрического тока постепенно увеличивается, пока пациент не почувствует легкое покалывание. Терапия длится около 10-20 минут и требует нескольких сеансов. В редких случаях могут возникнуть побочные эффекты, такие как появление трещин и волдырей на коже.
• Ботокс. Ботулинический токсин типа А (Botox), одобрен FDA (Управление по санитарному надзору за качеством пищевых продуктов и медикаментов в США) для лечения сильного потоотделения подмышек (первичный аксиллярный гипергидроз). Малые дозы очищенного ботулинического токсина вводят в подмышку, препарат временно блокирует нервы, стимулирующие потоотделение. Могут возникнуть побочные эффекты, такие как боль в месте инъекции и гриппоподобные симптомы. Проконсультируйтесь с врачом, если вы хотите ввести инъекции Ботокса на другие участки тела. Ботокс, используемый в лечении потоотделения ладоней, может вызвать легкую, но временную слабость и сильную боль.
• Эндоскопическая торакальная (грудная) симпатэктомия (ЭТС). Если вышеуказанные методы лечения не оказывают должного эффекта, то в тяжелых случаях, вам будет предложена минимально-инвазивная хирургическая процедура, называемая симпатэктомией. Процедура основана на прерывании передачи импульса, «выключая» при этом потовые железы. Обычно эту операцию назначают людям, у которых больше всего потеют ладони. Также этот метод может быть использован для лечения повышенной потливости в области лица. Эндоскопическая торакальная (грудная) симпатэктомия (ЭТС) редко применяется при аксиллярном гипергидрозе (потоотделении подмышек).
Хлорид алюминия: На начальном этапе пациент может использовать его от трех до семи раз в неделю. После нормализации потоотделения он назначается только один раз в каждые три недели. При воспалении кожи, врач может назначить стероидные крема.
Ботокс: Отек спадает в течение нескольких недель. Действие одной инъекции может длиться до нескольких месяцев. Некоторые пациенты нуждаются в дополнительных инъекциях.
Ионофорез: уменьшение потоотделения наблюдается после 6 – 10 сеансов. После этого сеансы проводятся реже, раз в четыре недели.
Причины возникновения гипергидроза могут быть очень серьезными. Если у вас наблюдается повышенное потоотделение, обязательно сообщите об этом лечащему врачу.
Обратитесь к врачу при наличии у вас следующих симптомов:
• Длительное, чрезмерное и необъясненное потоотделение
• Потоотделение сопровождается болью в груди или повышением давления
• Наряду с потоотделением вы наблюдаете снижение массы тела
• Потоотделение больше выражено ночью, во время сна
• Потоотделение, сопровождающееся лихорадкой, потерей массы тела, болью в груди, одышкой или тахикардией (учащенным сердцебиением) может быть симптомом другого заболевания, например, гипертиреоза
