Гипопитуитаризм

Мазмұны

Жалпы ақпарат

Себептері

Симптомдар

Диагностика

Емі

Болжамы

Асқынулар

Дәрігерге қашан қаралу керек?

Профилактика

 

Жалпы ақпарат

Гипопитуитаризм – гипофиздің бір немесе бірнеше гормондарының жеткіліксіз өңдірулуінен туындайтын ауру.

 

Себептері

Гипофиз – бас миының түбірінде орналасқан кішікентай анатомиялық құрылыс. Ол аяқшалар көмегімен гипоталамусқа бекінеді.

Гипофиз бөлетін гормондар және олардың функциясы:

• Адренокортикотропты гормон (АКТГ) – бүйрекүсті безінен кортизолды бөлінуін активтейді; кортизол артериальды қысмыд және қандағы қант деңгейін реттейді.
• Антидиуретикалық гормон (АДГ) – организмде судың бүйректерден шығарылуын реттейді.
• Фолликулстимульдеуші гормон (ФСГ) – ерлерде және әйелдерде сексуальды функция мен фертильдікті реттейді.
• Өсу гормоны (соматотропты гормон – СТГ) – тіндер мен сүйектің өсуін реттейді.
• Лютеиндеуші гормон (ЛГ) – ерлерде және әйелдерде сексуальды функцияны реттейді.
• Окситоцин – босану кезіңде жатыр қабырғаларының жиырылуын, сүт жолдарын қоршайтын жасушалардың жиырылуын реттейді.
• Пролактин - әйел емшектерінің дамуын және емшек сүтінің продукциясын реттейді.
• Тиреотропты гормон (ТТГ) – қалқанша безі гормондарының өңдіруін ынталандырады.

Гипопитуитаризм кезінде бір немесе бірнеше гипофиз гормондары жеткілікті түрде бөлінбейді. Қанда гормондар деңгейінің төмендеуі ағзалардың функциясының бұзылысына алып келеді. Мысалы, ТТГ деңгейінің төмендеуі қалқанша безінің функциясының бұзылысын шақырады.

Гипопитуитаризмге себепші болу мүмкін:

• Бас миына жасалған хирургиялық операция
• Бас миының қатерлі ісігі
• Бас жарақаты
• Миды қоршайтын тіндердің инфекциясы
• Радиация
• Паралич
• Субарахноидальды қан құйылу
• Гипофищ немесе гипоталумус ісігі
• Гемохроматоз
• Гистиоцитоз Х
• Лимфоцитарлы гипофизит
• Саркоидоз

Гипопитуитаризм жүктіліктің өте сирек кездесітін асқыну түрі бар. Ол Шихан синдром.

 

Симптомдар

• Іштегі ауру сезімі
• Тәбет жоғалуы
• Сексуальды қызығушылықтың төмендеуі (ерлерде)
• Сүттің шығуының бұзылуы (әйелдерде)
• Шаршағыштық
• Бас ауруы
• Бедеулік (әйелдерде)
• Жыныстық қатынасқа қызығушылықтың жоқ болуы (әйелдерде)
• Қолтықта немесе қасағада түктердің түсуі
• Денеде немесе бетте шаштардың түсуі (ерлерде)
• Төмеңгі артериальды қысым
• Суыққа сезімталдық
• Ересектерде бойдың төмен болуы (152 см кіші)
• Жыныстық дамудың тежелуі (балаларда)
• Менструацияның болмауы (әйелдерде)
• Көру нашарлауы
• Әлсіздік
• Салмақ жоғалту

Симптомдар баяу даму мүмкін, ол байланысты:

• Қай гормондардың санының азаюы, және қай мүшеге әсер етуі
• Ауру ауырлығына

Осы ауруда болатын басқа симптомдар:

• Беттің ісінуі
• Шаштың түсуі
• Дауыстың өзгеруі
• Салмақ қосу

 

Диагностика

Гипопитуитаризм диагнозын қою үшін қандағы гипофиздың қай гормоның деңгейі төмендегенің анықтау қажет. Және сол гормон әсер ететін ағзаның ауруларын жоққа шығару керек.

Тексеру әдістері:

• Бас миының компьютерлік томографиясы (КТ)
• Гпиоздың магнитті-резонансты томографиясы (МРТ)
• Қандағы АКТГ деңгейі
• Қандағы кортизол деңгейі
• Қандағы фолликулстимульдеуші гормонның (ФСГ) деңгейі
• Қандағы эстрадиол (эстроген) деңгейі
• Қандағы инсулинтәрізді өсу фактор 1 (ИФР-1) деңгейі
• Қандағы лютиндеуші гормон деңгейі
• Қандағы тестостерон деңгейі
• Қандағы тиреотропты гормон (ТТГ) деңгейі
• Қандағы қалқанша без гормон (Т4) деңгейі

Гипофиздің ісігі кезіңде, оның гормон синтездеуіне байланысты, қандағы сол гормон деңгейі жоғарлайды. Ісік гипофиздің басқа жасушаларын зақымдайды, сол себептен басқа гормондар синтезі бұзылады.

 

Емі

Егер гипопитуитаризм ісіктен дамыса, онда оперативті ем ,сәулелік терапиямен немесе сәулелік терапиясыз, қажет болады

Кейін сізге өмір бойы гормон алмастырушы терапия қажет болады. Оған жатады:

• Кортикостероидтар (кортизол)
• Өсу гормоны
• Жыныс гормондары (тестостерон ерлерге және эстроген әйелдерге)
• Қалқанша без гормондары
• Әйелдер мен ерлердегі бедеулікті емдеуде қолданылатын препараттар.

 

Болжамы

Гипопитуитариз өмір бойы емі қажет етеді. Алайда, оған қарамастан сіз қарапайым өмір сүре аласыз.

 

Асқынулар

Дәрілік терапиядан жанама әсерлер даму мүмкін. Аурудың ауыр ағымы кезіңде кортикостероидтардың қосымша дозасын қолдана алмаушылық, өмірге қауіп төңдіру мүмкін.

 

Дәрігерге қашан қаралу керек?

Егер сізде гипопитуитаризм симптомдары бар болса дәрігерге қаралыңыз.

 

Профилактика

Көп жағдайда бұл ауруды алдын-алу мүмкін емес. Бұл аурудың пайда болу қаупін ерте диагностикалау және ем көмектесе алады.

 

Аударған: Қартанбаев Бақберген Батырбекұлы

Contents

Causes

Symptoms

Exams and Tests

Treatment

Outlook (Prognosis)

Possible Complications

When to Contact a Medical Professional

Prevention

 

Hypopituitarism is a condition in which the pituitary gland does not produce normal amounts of some or all of its hormones.

Causes

The pituitary gland is a small structure that is located just below the brain. It is attached by a stalk to the hypothalamus. The hypothalamus is the area of the brain that controls the pituitary gland's function.

The hormones released by the pituitary gland (and their functions) are:

·         Adrenocorticotropic hormone (ACTH) -- stimulates the adrenal gland to release cortisol; cortisol helps to maintain blood pressure and blood sugar

·         Antidiuretic hormone (ADH) -- controls water loss by the kidneys

·         Follicle-stimulating hormone (FSH) -- controls sexual function and fertility in males and females

·         Growth hormone (GH) -- stimulates growth of tissues and bone

·         Luteinizing hormone (LH) -- controls sexual function and fertility in males and females

·         Oxytocin -- stimulates the uterus to contract during labor and the breasts to release milk

·         Prolactin -- stimulates female breast development and milk production

·         Thyroid-stimulating hormone (TSH) -- stimulates the thyroid gland to release hormones that affect the body's metabolism

In hypopituitarism, there is a lack of 1 or more pituitary hormones. Lack of a hormone leads to loss of function in the gland or organ the hormone controls. For example, lack of TSH leads to loss of normal function of the thyroid gland.

Hypopituitarism may be caused by:

·         Brain surgery

·         Brain tumor

·         Head trauma (traumatic brain injury)

·         Infections or inflammation of the brain and the tissues that support the brain

·         Death of an area of tissue in the pituitary gland (pituitary apoplexy)

·         Radiation therapy to the brain

·         Stroke

·         Subarachnoid hemorrhage (from a burst aneurysm)

·         Tumors of the pituitary gland or hypothalamus

Sometimes, hypopituitarism is due to uncommon immune system or metabolic diseases, such as:

·         Too much iron in the body (hemochromatosis)

·         Abnormal increase in immune cells called histiocytes (histiocytosis X)

·         Autoimmune condition that causes inflammation of the pituitary (lymphocytic hypophysitis)

·         Inflammation of various tissues and organs (sarcoidosis)

Hypopituitarism is also a rare complication after pregnancy of a condition called Sheehan syndrome.

Symptoms

Symptoms of hypopituitarism include any of the following:

·         Abdominal pain

·         Decreased appetite

·         Lack of sex drive (in men or women)

·         Dizziness or fainting

·         Excessive urination and thirst

·         Failure to release milk (in women)

·         Fatigue, weakness

·         Headache

·         Infertility (in women) or stopping of menstrual periods

·         Loss of armpit or pubic hair

·         Loss of body or facial hair (in men)

·         Low blood pressure

·         Low blood sugar

·         Sensitivity to cold

·         Short height (less than 5 feet or 1.5 meters) if onset is during a growth period

·         Slowed growth and sexual development (in children)

·         Vision problems

·         Weight loss

Symptoms may develop slowly and may vary greatly, depending upon:

·         The number of hormones that are missing and the organs they affect

·         The severity of the disorder

Other symptoms that may occur with this disease:

·         Face swelling

·         Hair loss

·         Hoarseness or changing voice

·         Joint stiffness

·         Weight gain (unintentional)

Exams and Tests

To diagnose hypopituitarism, there must be low hormone levels due to a problem with the pituitary gland. The diagnosis must also rule out diseases of the organ that is affected by this hormone.

Tests may include:

·         Brain CT scan

·         Pituitary MRI

·         Serum ACTH

·         Serum cortisol

·         Serum estradiol (estrogen)

·         Serum follicle-stimulating hormone (FSH)

·         Serum insulin-like growth factor 1 (IGF-1)

·         Serum luteinizing hormone (LH)

·         Serum testosterone level

·         Serum thyroid-stimulating hormone (TSH)

·         Thyroid hormone (T4)

Levels of a pituitary hormone may be high in the bloodstream if you have a pituitary tumor that is producing too much of that hormone. The tumor may crush other cells of the pituitary, leading to low levels of other hormones.

Treatment

If hypopituitarism is caused by a tumor, you may need surgery to remove the tumor. Radiation therapy may also be needed.

You will need lifelong hormone medicines to replace hormones that are no longer made by organs under the control of the pituitary gland. These may include:

·         Corticosteroids (cortisol)

·         Growth hormone

·         Sex hormones (testosterone for men and estrogen for women)

·         Thyroid hormone

Drugs are also available to treat related infertility in men and women.

Outlook (Prognosis)

Hypopituitarism is usually permanent. It requires lifelong treatment with 1 or more medicines. But you can expect a normal life span.

Possible Complications

Side effects of medicines can develop. Stopping corticosteroid and thyroid supplementation can be life threatening.

When to Contact a Medical Professional

Call your health care provider if you develop symptoms of hypopituitarism.

Prevention

In most cases, the disorder is not preventable. Awareness of risk may allow early diagnosis and treatment.

 

Source: https://medlineplus.gov/ency/article/000343.htm

Содержание

Общая информация

Причины

Симптомы

Диагностика

Лечение

Прогноз

Возможные осложнения

Когда необходимо обратиться к врачу

Профилактика

 

Общая информация

Гипопитуитаризм – это заболевание, при котором один или несколько гормонов гипофиза не вырабатываются в необходимом количестве.

 

Причины

Гипофиз - небольшая анатомическая структура, которая располагается в основании головного мозга. При помощи ножек он крепится к гипоталамусу - области мозга, которая контролирует его функции.

Гормоны, синтезируемые гипофизом, и их функции:

·         Адренокортикотропный гормон (АКТГ) - стимулирует высвобождение кортизола надпочечниками; кортизол участвует в поддержании артериального давления и уровня сахара в крови.

·         Антидиуретический гормон (АДГ) - контролирует выведение воды из организма через почки

·         Фолликулостимулирующий гормон (ФСГ) – контролирует сексуальную функцию и фертильность у мужчин и женщин

·         Гормон роста (соматотропный гормон - СТГ) - стимулирует рост тканей и костей

·         Лютеинизирующий гормон (ЛГ) - контролирует сексуальную функцию и фертильность у мужчин и женщин

·         Окситоцин - стимулирует сокращение стенок матки во время родов, а также сокращение клеток, окружающих молочные протоки,  для высвобождения грудного молока.

·         Пролактин - стимулирует развитие женской груди и продукцию грудного молока

·         Тиреотропный гормон (ТТГ) – стимулирует выработку гормонов щитовидной железы, влияющих на обмен веществ в организме

 

 

Гипофиз является железой, расположенной в основании мозга, которая вырабатывает гормоны, регулирующие наступление половой зрелости, половое развитие и репродуктивную функцию.

При гипопитуитаризме один или несколько гормонов гипофиза вырабатываются в недостаточном количестве. Сниженное содержание гормонов в крови приводит к нарушению функций органов, работой которых они управляют. Например, снижение выработки ТТГ приводит к нарушению функций щитовидной железы.

Гипопитуитаризм может быть обусловлен:

·         Хирургическими вмешательствами на головном мозге

·         Опухолью головного мозга

·         Травмой головы

·         Инфекциями мозга и тканей, окружающих мозг

·         Радиацией

·         Параличом

·         Субарахноидальным кровоизлиянием (от разрыва аневризмы)

·         Опухолью гипофиза или гипоталамуса

Иногда гипопитуитаризм связан с нарушениями в иммунной системе или метаболическими заболеваниями, такими как:

·         Гемохроматоз

·         Гистиоцитоз  Х

·         Лимфоцитарный гипофизит

·         Саркоидоз

Также гипопитуитаризм является редким осложнением  беременности, называемым синдромом Шихана.

 

Симптомы

·         Боль в животе

·         Потеря аппетита

·         Снижение сексуального интереса (у мужчин)

·         Нарушение оттока молока (у женщин)

·         Усталость

·         Головная боль

·         Бесплодие (у женщин)

·         Отсутствие полового влечения (у женщин)

·         Выпадение волос в подмышечных впадинах или на лобке

·         Выпадение волос на теле или на лице (у мужчин)

·         Низкое артериальное давление

·         Чувствительность к холоду

·         Низкий рост у взрослых (менее 152 сантиметров), если заболевание развивается в период роста

·         Замедление роста и полового развития (у детей)

·         Прекращение менструаций (у женщин)

·         Проблемы со зрением

·         Слабость

·         Потеря веса

Примечание: Симптомы могут развиваться медленно и значительно меняться в зависимости от:

·         Количества гормонов, которые не синтезируются, и органов, на которые они влияют.

·         Тяжести заболевания

Другие симптомы, которые могут встречаться при данном заболевании:

·         Отекание лица

·         Выпадение волос

·         Охриплость или изменение голоса

·         Оцепенение

·         Прибавка в весе (непреднамеренная)

 

Диагностика

Для постановки диагноза гипопитуитаризма в крови должен определяться низкий уровень гормонов, связанный с проблемами с гипофизом. Также необходимо исключать заболевания того или иного органа, функции которого регулирует данный гормон.

Методы диагностики заболевания:

·         Компьютерная томография головного мозга (КТ)

·         Магнитно-резонансная томография гипофиза (МРТ)

·         Определение содержания АКТГ в крови

·         Уровень  кортизола в крови

·         Уровень эстрадиола (эстрогена) в крови

·         Уровень фолликулостимулирующего гормона (ФСГ) в крови

·         Уровень инсулиноподобного фактора роста 1 (ИФР-1) в крови

·         Уровень лютеинизирующего гормона (ЛГ) в крови

·         Уровень тестостерона в крови

·         Уровень тиреотропного гормона (ТТГ) в крови

·         Уровень гормона щитовидной железы (Т4) в крови

При наличии опухоли гипофиза, синтезирующей тот или иной гормон в избыточном количестве, его уровень в крови может быть высоким. Опухоль может разрушать другие клетки гипофиза, что приводит к снижению уровня других гормонов.

 

Лечение

Если гипопитуитаризм вызван опухолью, возможно, потребуется оперативное лечение по ее удалению с дальнейшим проведением лучевой терапии или без нее.

В дальнейшем вам понадобится пожизненная замещающая терапия гормонами, которые больше не выделяются гипофизом. К ним относятся:

·         Кортикостероиды (кортизол)

·         Гормон роста

·         Половые гормоны (тестостерон для мужчин и эстроген для женщин)

·         Гормоны щитовидной железы

·         Препараты, применяемые для лечения бесплодия у мужчин и женщин.

 

Прогноз

Гипопитуитаризм обычно требует пожизненного лечения. Тем не менее, вы можете рассчитывать на нормальную продолжительность жизни.

 

Возможные осложнения

Могут развиться побочные эффекты от лекарственной терапии. При тяжелом течении заболевания невозможность приема дополнительных доз кортикостероидов может быть опасной для жизни.

 

Когда необходимо обратиться к врачу

Обратитесь к врачу при наличии у вас симптомов гипопитуитаризма.

 

Профилактика

В большинстве случаев развитие заболевания невозможно предотвратить. Осознание риска его возникновения может способствовать ранней диагностике и лечению.