Менингиттің жиі себебі әдетте, емдеусіз өтетін вирустық инфекциялар. Бірақ, бактериалдық инфекциядан болған менингит – аса күрделі ауру және сәйкес емдегеннің өзінде өлім-жітімге немесе мидың зақымдануына апаруы мүмкін.
Сондай-ақ, менингитің себептері:
Химиялық заттектер
дәрілік аллергия
зеңдер
Паразиттер
Ісіктер.
вирустық менингиттің көпшілігі энтеровирустан болады, бұл ішектің зақымдану себебі де болуы мүмкін.
Менингиттің пайда болуы себебі басқа да вирустар болуы мүмкін.
Менингит герпес вирусынан болуы мүмкін. Бірақ, герпес ойық жарасы немесе гениталдық герпесі бар адамдар менингиттің даму қаупі бар топқа жатпайды.
Борықтану (свинка) немесе АИТ (ВИЧ) қоздыратын вирустар - асептикалық менингиттің пайда болуы себебін құрауы мүмкін.
Вирустық менингит бактериалдықтан жиі кездеседі және жеңіл өтеді. Әдетте, ол жаздың соңында және күздің басында кездеседі. Көбінесе, балалар және 30 жасқа дейінгі ересектер шалдығады.
Бактериалдық менингит – шұғыл медициналық жәрдемді қажет ететін ауру. Бұл жағдайда науқасты дереу ауруханаға жатқызу қажет. Аурудың симптомдары тез дамуы мүмкін және оған кіретіндер:
Қызба және қалтырау
Психикалық жағдайдың өзгеруі
Жүрек айнуы және құсу
Жарыққа сезімталдық
Күшті бас ауыруы
Бұлшық еттің сіресуі (менингизм)
Осы ауру кезінде кездесетін басқа симптомдар:
Жүйкелік қозу
Балалардың еңбегінің (балалардың қатпаған еңбегі) ісінуі
Назар қоюдың төмендеуі
Баланың емшекті нашар емуі немесе тітіркенгіштігі
Тыныс алудың жиілеуі
Әдеттегідей емес орналасу, бұл кезде басы мен мойны артқа шалқайған (опистотонус)
Менингит жаңа туған сәбилер мен балаларда қызбаның себебі болуы мүмкін.
Өзін сезіну жағдайы бойынша балада бактериалдық немесе вирустық менингит болуын анықтауға болады. Бұл емдеуші дәрігердің міндеті. Менингиттің симптомдарына тиісті назар аударыңыз.
Дәрігер немесе медбике науқасты қарап, тексеріс өткізеді. Тексеру барысында байқалуы мүмкін:
Жүрек ырғағының жиілеуі (тахикардия)
Қызба
Психикалық жағдайдың өзгеруі
Мойын бұлшық етінің сіресуі
Менингиттің көрнекі симптомдарының бірі - Брудзинский симптомы. Мойын бұлшық етінің айқындалған сіресуінен басты төмен еңкейткенде тізе және жамбас буындары бүгіледі.
Менингиттің көрнекі симптомдарының бірі - Керниг симптомы. Тізе астылық сіңірдің ширығуы салдарынан науқас 90 градусқа бүгілген аяғын тікейтіп, жаза алмайды.
Егер дәрігер Сізде немесе балаңызда менигит бар деп санаса, әрі қарай зерттеу үшін жұлын сарысуының (ликвордың) үлгісін алу үшін жұлын пункциясын өткізу қажет.
Менингитке күмән болса, сондай-ақ, келесі зерттеу әдістері де жүргізіледі:
Бактериалдық менингитті емдеу үшін антибиотиктер тағайындалады. Нақты бактерияға қарсы препаратты таңдау инфекцияны туындатқан бактерияның түріне байланысты. Антибиотиктер вирустық менингитті емдемейді.
Герпестік менингиті бар науқастарға вирусқа қарсы препараттар тағайындалады.
Емдеудің басқа түрлері:
Сұйықтықтарды тамыр арқылы енгізу
Мидың ісінуі, шок немесе құрысу секілді симптомдарды емдеу үшін дәрілік препараттарды қабылдау.
Неврологиялық асқынулардың алдын алу үшін бактериалдық менингитті ерте анықтау және сәйкес емдеу қажет. Вирустық менингит әдетте, жеңіл түрде өтеді. Ал симптомдары 2 аптадан кейін қандай да бір асқынуы болмастан жойылуы мүмкін.
Кейбір вакциналар менингиттің түрлерінің алдын алуға көмектеседі.
Антигемофильдік вакцина (вакцина ХИБ) балалардағы бактериалдық менингиттің сәйкес түрінің алдын алуға көмектеседі.
Пневмококтық конъюгирленген вакцина қазір балаларды міндетті түрде иммунизациялау бағдарламасына кіреді. Пневмококкты менингиттің алдын алуда аса тиімді.
Менингококты менингитке шалдыққан науқаспен тығыз қарым-қатынаста болған адамдарға жұқпаланудың алдын алу үшін антибиотиктер тағайындалады.
Менингококты вакцинация ұсынылады:
11 – 12 жастағы жасөспірімдерге және вакцинациядан өтпеген жоғары сыныпты бітірушілерге (15-18 жастағы).
Вакцинациядан өтпеген және жатақханада тұратын колледждің бірінші курс студенттеріне.
Көкбауыры жоқ немесе иммундық жүйесінде басқа мәселелер бар 2 жастағы немесе одан асқан балаларға.
Менингококқа байланысты аурулар кең таралған елге шығатын адамдарға (дәрігермен кеңесіңіз).
The most common causes of meningitis are viral infections that usually get better without treatment. However, bacterial meningitis infections are extremely serious, and may result in death or brain damage, even if treated.
Meningitis may also be caused by:
Chemical irritation
Drug allergies
Fungi
Parasites
Tumors
Most viral meningitis is due to enteroviruses, which are viruses that also can cause intestinal illness.
Many other types of viruses can cause meningitis.
Viral meningitis can be caused by herpes viruses, the same virus that can cause cold sores and genital herpes . However, people with cold sores or genital herpes are not at a greater risk of developing herpes meningitis.
Viruses that cause mumps and HIV can cause aseptic meningitis.
Viral meningitis occurs more often than bacterial meningitis, and is milder. It usually occurs in the late summer and early fall. It most often affects children and adults under age 30.
Bacteria meningitis is an emergency. You will need immediate treatment in a hospital. Symptoms usually come on quickly, and may include:
Unusual posture, with the head and neck arched backwards (opisthotonos)
Meningitis is an important cause of fever in children and newborns.
You cannot tell if you have bacterial or viral meningitis by how they feel. Your health care provider must do this. Seek prompt attention if you have symptoms of meningitis.
One of the physically demonstrable symptoms of meningitis is Brudzinski's sign. Severe neck stiffness causes a patient's hips and knees to flex when the neck is flexed.
One of the physically demonstrable symptoms of meningitis is Kernig's sign. Severe stiffness of the hamstrings causes an inability to straighten the leg when the hip is flexed to 90 degrees.
If the health care provider thinks you have meningitis, a lumbar puncture (spinal tap) should be done to remove a sample of spinal fluid (cerebrospinal fluid, or CSF) for testing.
Antibiotics are used to treat bacterial meningitis. The specific type depends on which bacteria is causing the infection. Antibiotics do not treat viral meningitis.
Antiviral medicine may be given to those with herpes meningitis.
Other treatments will include:
Fluids through a vein (IV)
Medicines to treat symptoms such as brain swelling, shock, and seizures
Early diagnosis and treatment of bacterial meningitis is essential to prevent permanent neurological damage. Viral meningitis is usually not serious, and symptoms should disappear within 2 weeks with no lasting complications.
Certain vaccines can help prevent some types of meningitis.
Haemophilus vaccine (HiB vaccine) in children helps prevent one type of bacterial meningitis.
The pneumococcal conjugate vaccine is now a routine childhood immunization. It is very effective at preventing pneumococcal meningitis.
Household members and others in close contact with people who have meningococcal meningitis should receive antibiotics to prevent becoming infected.
The meningococcal vaccination is recommended for:
Adolescents ages 11 - 12 and adolescents entering high school (about age 15) who have not already received the vaccination. A booster shot is given between age 16-18.
All college freshmen who have not been vaccinated and are living in dorms.
Children age 2 and older who do not have their spleen or who have other problems with their immune system.
Those traveling to countries where diseases caused by meningococcus are very common (ask your doctor).
Наиболее частыми причинами менингита являются вирусные инфекции, которые обычно проходят без лечения. Однако, менингит, обусловленный бактериальной инфекцией, является крайне серьезным заболеванием и может привести к смерти или повреждению головного мозга даже при адекватном лечении.
Также причинами возникновения менингита могут быть:
Большинство вирусных менингитов обусловлены энтеровирусом, который также может быть причиной поражения кишечника.
Причиной возникновения менингита могут быть и другие вирусы.
Менингит может быть вызван вирусом герпеса. Однако, люди с герпетическими язвочками или генитальным герпесом не представляют группу риска развития менингита.
Вирусы, вызывающие свинку и ВИЧ, могут быть причиной возникновения асептического менингита.
Вирусный менингит встречается чаще и протекает легче, чем бактериальный. Обычно он встречается в конце лета и в начале осени. Чаще болеют дети и взрослые до 30 лет.
Бактериальный менингит является заболеванием, требующим оказания неотложной медицинской помощи. В этом случае требуется немедленная госпитализация в стационар. Симптомы заболевания обычно развиваются быстро и могут включать:
Лихорадку и озноб
Изменение психического состояния
Тошноту и рвоту
Чувствительность к свету (светобоязнь)
Сильную головную боль
Ригидность затылочных мышц (менингизм)
Другие симптомы, которые также могут встречаться при данном заболевании:
Возбуждение
Выбухание родничков у детей
Снижение концентрации внимания
Плохое прикладывание к груди или раздражительность у детей
Учащенное дыхание
Необычные позы, при которых голова и шея запрокидываются назад (опистотонус)
Менингит может быть причиной лихорадки у детей и новорожденных.
По состоянию самочувствия вы не можете определить, бактериальный или вирусный менингит у вас или у вашего ребенка. Это задача вашего лечащего врача. Обратите должное внимание на симптомы менингита при их наличии.
Врач или медицинская сестра осмотрят вас. В ходе осмотра могут быть выявлены:
Ускорение сердечного ритма (тахикардия)
Лихорадка
Изменения психического состояния
Ригидность затылочных мышц
Одним из наглядных симптомов менингита является симптом Брудзинского. Из-за выраженной ригидности мышц шеи при наклоне головы вперед возникает сгибание ног в коленном и тазобедренном суставе.
Одним из наглядных симптомов менингита является симптом Кернига. Из-за повышенного тонуса подколенного сухожилия пациент не может выпрямить ногу, согнутую на 90 градусов в тазобедренном суставе.
Если врач считает, что у вас или у вашего ребенка менингит, необходимо провести спинномозговую пункцию для получения образца спинномозговой жидкости (ликвора) для дальнейшего исследования.
При подозрении на менингит также могут быть проведены следующие методы обследования:
Для лечения бактериального менингита назначаются антибиотики. Выбор конкретного антибактериального препарата зависит от того, какой бактерией вызвана инфекция. Антибиотики не лечат вирусный менингит.
Пациентам с герпетическим менингитом назначаются противовирусные препараты.
Другие виды лечения:
Внутривенное введение жидкостей
Прием лекарственных препаратов для лечения таких симптомов, как отек мозга, шок или судороги
Для предупреждения неврологических осложнений важна ранняя диагностика и адекватное лечение бактериального менингита. Вирусный менингит обычно протекает легко, и симптомы должны исчезнуть в течение 2 недель без развития каких-либо осложнений.
Если вы считаете, что у вас или вашего ребенка имеются симптомы менингита, немедленно обратитесь за неотложной медицинской помощью. Раннее начало лечения является ключом к хорошему прогнозу.
Некоторые вакцины могут помочь предотвратить определенные виды менингита.
Антигемофильная вакцина (вакцина ХИБ) помогает предотвратить соответствующий тип бактериального менингита у детей.
Пневмококковая конъюгированная вакцина в настоящее время входит в обязательную программу иммунизации детей. Она очень эффективна в предупреждении пневмококкового менингита.
Для профилактики инфицирования членам семьи и другим лицам, находившимся в тесном контакте с больным менингококковым менингитом, должны быть назначены антибиотики.
Менингококковая вакцинация рекомендуется:
Подросткам в возрасте 11 - 12 лет и выпускникам старших классов (в возрасте 15-18 лет), которые еще не прошли вакцинацию.
Всем первокурсникам колледжа, которые не были вакцинированы и проживают в общежитиях.
Детям без селезенки или с другими проблемами с иммунной системой в возрасте 2 лет и старше.
Тем, кто собирается выезжать в страны, где широко распространены заболевания, вызванные менингококком (проконсультируйтесь с врачом).
