Ұйқыдағы апноэ – ұйқының күрделі бұзылысы. Бұл дертке шалдыққан науқастарда ұйқы кезінде 10-30 секундқа тыныс алу тоқтап қалуы мүмкін. Түн ішінде 400 рет тыныс алудың осындай қысқа тоқтауы болуы мүмкін. Егер Сізде ұйқыдағы апноэ болса, тыныс алудың тоқтау кезеңдері ұйқыңызды бұзуы мүмкін (олардың салдарынан оянбайтын болсаңыз да).
Ұйқыдағы апноэ жиі кездеседі ме?
Зерттеулерге сай адамдардың 3 пайызында ұйқыдағы апноэ кездеседі. Ерлердің, артық салмағы бар және 40 жастан асқан адамдардың аурудың пайда болуына бейімділігі бар. Дегенмен, ұйқыдағы апноэ әркімде және кез келген жаста пайда болуы мүмкін.
Бұл мәселе өмір салтын өзгертеді ме?
Шынында, ұйқыдағы апноэ Сіз ойлағанға қарағанда көбірек әсер еткен болуы мүмкін. Ауруды анықтап, емдеу басталғаннан кейін жағдайдың жақсарғандығын байқайсыз. Емдеу және оның нәтижесі қандай болғандығына қарамастан, Өзіңізді жалғыз сезінбеңіз және көмек қол жетімді екендігін біліңіз.
Ұйқыдағы апноэ болуын қалай білуге болады?
Ұйқыдағы апноэ Сіз ұйқтап жатқанда пайда болатындықтан, жұбайыңыз немесе төсектегі көршіңіз оны бірінші болып байқайды. Өзіңіз немесе жұбайыңыз күшті қорылдауды немесе тыныс алу кезіндегі ұзақ үзілістерді байқауы мүмкін. Түнде оянғаныңыз есіңізде болмаса да, Сіз күндізгі ұйқы басуын (мысалы, Сіз көлік жүргізгенде немесе сөйлеу кезінде ұйқтап кетесіз), ашушаңдықты немесе шаршауды байқауыңыз мүмкін. Таңертеңгі бас ауыруы, көңіл-күйдің өзгерісі және жыныстық өмірге қызығушылықтың төмендеуі байқалуы мүмкін.
Аурудың себептері қандай?
Ұйқыдағы апноэнің 2 түрі болады: обструктивтік және орталық апноэ. Обструктивтік апноэ синдромы кең таралған түрі, осы дертке шалдыққан 10 адамның 9-да кездеседі. Обструктивтік апноэ кезінде организмге ауа баратын тыныс алу жолдары бітеледі (кеңірдектің бітелуі). Бітелу салдарынан деміңізді алуға тырысқанда ауа жеткілікті мөлшерде бармайды. Тыныс алу жолдары тілмен, бадамшабезбен немесе тілмен (жұмсақ таңдайдың шағын өсіндісі) жабылуы мүмкін. Сондай-ақ, олар көмейдің қабырғасының майлық тінімен немесе көмейдің босаңсыған бұлшық етімен жабылуы мүмкін.
Ұйқыдағы апноэнің орталық түрі сиректеу кездеседі. Апноэнің бұл түрі орталық жүйке жүйесінің жұмысымен байланысты. Дерттің бұл түрінде тыныс алу кезіндегі бұлшық еті әрекет ету үшін мидан сигнал алмайды. Ми сигналды жібермейді немесе сигнал үзіледі.
Ұйқыдағы апноэ қалай анықталады?
Дәрігер ұйқыдағы апноэні анықтай алады. Ол Сізден күні бойы шаршауды немесе ұйқы басуын сезінетіндігіңізді, қалай ұйқтауға үйренгендігіңізді, ұйқыңыздың сапасы туралы сұрайды. Ұйқыға байланысты ауруларға маманданған орталыққа барып тексеруден өтуіңізді ұсынуы мүмкін. Ұйқы бұзылыстарының орталығында өткізілетін тексерулар Сіздегі апноэнің түрін анықтауға көмектеседі. Сондай-ақ, үй жағдайында зерттеу жүргізу үшін Сізге құрал-жабдықты өзіңізбен бірге алып кету ұсынылады.
Жағдайын жақсарту үшін адам өзі не істей алады?
Келесі ұсыныстар ұйқыдағы апноэге шалдыққан адамдарға көмектесе алады:
· Алкогольді немесе ұйқы шақыратын препараттарды қабылдауды тоқтатыңыз. Олар көмейдің артқы қабырғасын босаңсытады, бұл тыныс алудың қиындауына ықпал етеді.
· Темекі шегуді қойыңыз.
· Артық салмағыңыз болса, емдәм (диета) ұстаныңыз.
· Арқаңызда емес, бір бүйіріңізде ұйқтаңыз.
Ауру қалай емделеді?
Ұйқының обструктивтік апноэ синдромының жеңіл жағдайларын емдеу үшін кейбір стоматологиялық жабдықтар қолданылады. Бұл жабдықтар иекті алға шығарып, тыныс алуды жеңілдетуге ықпал етеді.
Апноэні емдеудің кең таралған әдісі – «тыныс алу жолдарындағы тұрақты оң қысым» - CPAP-терапия. Бұл үшін ұйқы кезінде мұрынға және ауызға арнайы маска киесіз. Маска тыныс алу жолдарын ашық ұстайды, осылайша Сіз тыныс алатын ауаның қысымы күшейеді. Бұл ұйқыдағы апноэге шалдыққан адамдардың көпшілігіне көмектеседі.
Өте сирек жағдайда бадамшабезді немесе көмейдің қосымша тінін алып тастау бойынша операциялар жасау қажет болады.
Ұйқыдағы апноэ қауіпті ме?
Емделмеген жағдайда ұйқыдағы апноэ күрделі мәселелерге апрауы мүмкін. Егер Сіз ауыр апноэні емдемейтін болсаңыз, артериалдық қысымның жоғарылауы, жүрек жеткіліксіздігінің және инсульттің пайда болу қаупі артады. Автокөлікті жүргізуде ұйқтап кетсеңіз, жол-көлік оқиғаларына ұшырау қаупі пайда болады. Ұйқының апноэсі кезінде емделу аса маңызды.
Sleep apnea is a serious sleep disorder. People who have sleep apnea stop breathing for 10 seconds to 30 seconds at a time while they are sleeping. These short stops in breathing can happen up to 400 times every night. If you have sleep apnea, periods of not breathing can disturb your sleep (even if they don't fully wake you up).
It is estimated that more than 3 percent of people have sleep apnea. Men, people who are overweight, and people who are older than 40 years of age are more likely to have sleep apnea. However, it can affect anyone at any age.
Actually, sleep apnea may already have affected you more than you know. Chances are things will improve for you once the diagnosis is made and you start treatment. Whatever your treatment, remember that you are not alone and help is available.
Because some of the symptoms of sleep apnea occur while you're sleeping, your bed partner may notice it first. You, or that person, may notice heavy snoring or long pauses in your breathing during sleep. Even if you don't remember waking up during the night, you may notice daytime sleepiness (such as falling asleep at work, while driving or when talking), irritability or fatigue. You may also experience morning headaches, forgetfulness, mood changes and a decreased interest in sex.
There are 2 kinds of sleep apnea: obstructive apnea and central apnea. Obstructive sleep apnea is the most common type. Nine out of 10 people who have sleep apnea have this type of apnea. If you have obstructive apnea, something is blocking the airway that brings air into your body (also called the trachea). When you try to breathe, you can't get enough air because of the blockage. Your airway might be blocked by your tongue, tonsils or uvula (the little piece of flesh that hangs down in the back of your throat). It might also be blocked by a large amount of fatty tissue in the throat or by relaxed throat muscles.
Central sleep apnea is less common. This type of sleep apnea is related to the function of the central nervous system. If you have this type of apnea, the muscles you use to breathe don't get the "go-ahead" signal from your brain. Either the brain doesn't send the signal, or the signal gets interrupted.
Your doctor can diagnose sleep apnea. He or she may ask you if you feel tired or sleepy during the day. Your doctor may also want to know about your bedtime habits and how well you sleep. Your doctor may ask you to go to a sleep disorder center for a sleep study. Tests done at the sleep disorder center may reveal which kind of sleep apnea you have. You may also need to take some equipment home with you to do a sleep study there.
Is there anything I can do to help my sleep apnea?
Yes. The following steps help many people who have sleep apnea:
Stop all use of alcohol or sleep medicines. These relax the muscles in the back of your throat, making it harder for you to breathe.
Certain dental devices can be used to treat mild cases of obstructive sleep apnea. These devices move your jaw forward to make breathing easier.
A common treatment for sleep apnea is called "continuous positive airway pressure," or CPAP. In this treatment, you wear a special mask over your nose and mouth while you are sleeping. The mask will keep your airway open by adding pressure to the air you breathe. It helps most people who have sleep apnea.
In very few cases, surgery is necessary to remove tonsils or extra tissue from the throat.
Sleep apnea can cause serious problems if it isn't treated. Your risk of high blood pressure, heart failure and stroke is higher if you have serious sleep apnea that goes untreated. You are also more likely to have traffic accidents if you drive while you're sleepy. If you have sleep apnea, it is very important to get treatment.
Апноэ сна является серьезным расстройством сна. У лиц с данной патологией во время сна на 10-30 секунд может возникнуть остановка дыхания. За ночь может произойти до 400 подобных коротких остановок дыхания. Если у вас апноэ сна, периоды остановки дыхания могут нарушать ваш сон (даже если вы из-за них не просыпаетесь).
Согласно исследованиям более 3 процентов людей имеют апноэ сна. Мужчины, люди с избыточным весом и лица старше 40 лет наиболее предрасположены к возникновению заболевания. Тем не менее, апноэ сна может затронуть каждого и в любом возрасте.
На самом деле, апноэ сна, возможно, уже повлияло на вас больше, чем вы думаете. Скорее всего, вы отметите улучшение ситуации после постановки диагноза и начала лечения заболевания. Независимо от лечения и его результатов, помните, что вы не одиноки и помощь доступна.
Поскольку некоторые из симптомов апноэ сна возникают в то время, когда вы спите, ваш супруг или сосед по кровати может заметить их первым. Вы сами или ваш супруг можете заметить сильный храп или длинные паузы во время дыхания. Даже если вы не помните, просыпались ли вы ночью, вы можете отметить появление дневной сонливости (например, вы засыпаете на работе, за рулем или при разговоре), раздражительности или усталости. У вас могут появиться утренние головные боли, забывчивость, изменение настроения и снижение интереса к половой жизни.
Существует 2 типа апноэ сна: обструктивное и центральное апноэ. Синдром обструктивного апноэ сна является наиболее распространенным типом. Он встречается у 9 из 10 лиц с данной патологией. При обструктивном типе апноэ возникает блокирование дыхательных путей, через которые воздух поступает в организм (блокирование трахеи). При попытке вдохнуть из-за наличия обструкции вы не можете получить достаточное количество воздуха. Дыхательные пути могут быть перекрыты языком, миндалинами или язычком (небольшой отросток мягкого неба). Также они могут быть перекрыты большим количеством жировой ткани стенки горла или расслабленными мышцами горла.
Центральный тип апноэ сна встречается реже. Этот тип апноэ связан с работой центральной нервной системы. При данном типе патологии дыхательные мышцы не получают сигнал к действию от головного мозга. Мозг либо не посылает сигнал, либо сигнал прерывается.
Врач может диагностировать апноэ сна. Он может спросить вас, чувствуете ли вы усталость или сонливость в течение дня. Также он может узнать о том, как вы привыкли спать, и хорошо ли вы спите. Он может попросить вас пройти диагностику вашего сна в центре, специализирующемся на заболеваниях, связанных со сном. Обследования, проведенные в центре нарушений сна, могут помочь определить ваш тип апноэ. Вам также могут предложить взять оборудование с собой, чтобы вы могли провести исследование в домашних условиях.
Могу ли я что-нибудь сделать для улучшения моего состояния?
Да. Следующие рекомендации могут помочь лицам с апноэ сна:
· Прекратите прием алкоголя или снотворных препаратов. Они расслабляют мышцы задней стенки горла, что способствует затруднению дыхания.
· Если вы курите, бросить курить.
· При наличии избыточного веса рекомендуется сесть на диету.
Некоторые стоматологические приспособления могут быть использованы для лечения легких случаев синдрома обструктивного апноэ сна. Эти приспособления перемещают челюсть вперед, что способствует облегчению дыхания.
Распространенным методом лечения апноэ сна является "постоянное положительное давление в дыхательных путях" - CPAP-терапия. Для этого во время сна вы надеваете на нос и рот специальную маску. Маска будет держать дыхательные пути открытыми, усиливая давление воздуха, которым вы дышите. Это помогает большинству людей с апноэ сна.
В очень редких случаях необходимо проведение операции по удалению миндалин или дополнительной ткани горла.
При отсутствии лечения апноэ сна может привести к серьезным проблемам. Если у вас тяжелое апноэ, которое вы не лечите, повышается риск возникновения высокого артериального давления, сердечной недостаточности и инсульта. При засыпании за рулем автомобиля возникает опасность попадания в дорожно-транспортные происшествия. При апноэ сна очень важно пройти лечение.
