Сперматоцеле, аталық бездің кистасы – ұманың маңайындағы сұйықтық толған, ауырсынбайтын, қатерсіз түзіліс, ол ұрық сұйықтығының ағуының бұзылысы нәтижесінде пайда болады. Сперматоцеле әдетте, аталық бездің жоғарғы бөлігінде немесе артында орналасады. Кистаның қабырғасы әдетте, тегіс, ақшыл, бұлыңғыр сұйықтықпен толған, және әдетте, шәует болады. Сперматоцеле тұрақты болуы мүмкін, немесе өседі. Егер оның өлшемі айқын ұлғайса, және ауырсыну пайда болса, емдеудің мүмкін нұсқаларының бірін орындау қажет. Жалпы, сперматоцеле аса күрделі ауру емес.
Сперматоцеленің пайда болуының нақты себебі белгісіз. Сперматоцеле жарақаттың немесе қабынудың нәтижесінде пайда болуы мүмкін, бірақ, бұл міндетті түрде емес. Киста шығу түтіктері мен қосалқылардың бітелуінде де пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар, мүмкін себебі ретінде диэтилстильбэстролдың (ДЭС), эстрогеннің жасанды түрінің құрсақ ішінде әсерін де қарастырады.
Сперматоцеленің даму жиілігі нақты зерттелмеген, бірақ, барлық ерлердің 30 % шағын кисталар болады деп саналады, ал үлкен сперматоцеле сирек кездеседі. Аурушаңдық жасқа байланысты артады, сперматоцеле 40-50 жаста көп анықталады. Ауруға нәсілдік немесе этникалық бейімділік жоқ.
Сперматоцеле әдетте, ұманың аумағын науқастың өзі немесе дәрігер қарағанда анықталады. Диафаноскопия (жарық сәулесін өткізіп, қарау) кезінде сәуле сперматоцеле арқылы өтеді, бұл түзілістің күрделі іс еместігін, қатерсіз киста екендігін көрсетеді. Ультрадыбыстық зерттеу ауруды анықтаудың сенімді, араласуы аз және қымбат емес әдісі.
Көпшілік жағдайларда сперматоцеле жайсыздық туындатпайды және науқастар оны көбінесе, байқамайды. Ауырсыну болмаса, науқасты жай бақылау ұсынылады. Дегенмен, кейбір науқастар кистаның өлшеміне байланысты жайсыздық, ауырсынуды сезінеді. Мұндай жағдайларда емдеудің келесі нұсқалары ұсынылады:
Дәрімен емдеу: сперматоцелеге байланысты ауырсынуды жеңілдету үшін анальгетиктер немесе қабынуға қарсы құралдар тағайындалады. Сперматоцелені емдеу үшін басқа ешқандай дәрі қарастырылмайды.
Емдеудің араласуы аз әдістері: Аспирация және склеротерапия – сперматоцелені емдеуде сирек қолданылатын екі тәсіл. Аспирация кезінде сперматоцелені инемен тесіп, ішіндегісін шприцтің көмегімен алады. Склеротерапия кезінде тітіркендіретін бөлікті сперматоцеленің қуысына енгізеді, бұл оның қабырғасының түсуіне және сұйықтықтың түзілуінің тоқтауына ықпал етеді. Кейбір жұмыстарда емдеудің бұл әдістерінің тиімділігі және қауіпсіздігі сипатталғанымен, жалпы, олар ұсынылмайды. Сперматоцеленің қайталануы – асқыну, емдеудің екі әдісінен кейін де кездеседі, химиялық эпидидимит және ауырсыну склеротерапияның асқынулары. Аспирация және склеротерапия қосалқылардың зақымдану қаупі салдарынан ұрпақ өрбіту жасындағы ерлерде қолданылмайды, нәтижесінде, ұрық шығару жолдарының өткізгіштігі бұзылады.
Хирургиялық емдеу: Сперматоцелеэктомия – симптомдық кисталарды емдеудің стандарттық әдісі, бұл шара кезінде сперматоцелені хирургиялық жолмен алып тастау және оны қасындағы қосалқының тінінен ажырату қарастырылады. Хирургиялық емдеудің мақсаты – сперматоцелені алып тастау, ерлердің репродуктивтік жүйесінің тұтастығын сақтай отырып. Сперматоцелеэктомия – амбулаторлық шара, жергілікті немесе жалпы анестезиямен, бір сағат ішінде орындалады. Кейде операция кезінде қосалқы алынып тасталады.
Ұманы ұстап тұратын арнайы таңғышты (суспензорий) салғаннан кейін науқасты үйге шығарады. Ісінуді азайту үшін екі –үш күн бойы шап аумағында мұз салынған пакетті қою ұсынылады. Ауырсынуды басатын дәрілік препараттар операциядан кейін 1-2 күнге тағайындалады. Науқастар шара өткеннен кейін 48 сағаттан соң жуына алады. Дәрігерге қайта келу операциядан кейін 1-3 аптадан кейін тағайындалады. Суспензорийді 7-14 күн бойы ұстау қажет. Ұманың ісінуі әдетте, 2-21 күн бойы сақталады.
Сперматоцелеэктомияның асқынуы сирек болады, бірақ, оған қызба, жұқпалар, қан кетуі, қайталану және ұдайы ауырсыну кіреді. Сперматоцеленің қайталануы шамамен, 10-25% жағдайда пайда болады. Сондай-ақ, ұрық шығару жолдарының бітелуі пайда болуы мүмкін, бұл бедеулікке апаруы мүмкін. Сондықтан, бұл әдіс балалы болуды жоспарлайтын ерлерге, көбінесе, ұсынылмайды.
Сперматоцеле, также известное как семенная киста, безболезненное, доброкачественное заполненное жидкостью образование в области мошонки, возникшее в результате нарушения оттока семенной жидкости. Сперматоцеле обычно располагается в верхней части или позади яичек. Стенки кисты обычно гладкие, она заполнена беловатой, мутной жидкостью и обычно содержит сперму. Сперматоцеле может оставаться стабильным или может расти. Если размер его становится выраженным, и при этом возникает боль, можно предпринять один из возможных вариантов лечения. Вообще, сперматоцеле – незначительная проблема, а не серьезное заболевание.
Точная причина возникновения сперматоцеле не известна. Сперматоцеле может возникнуть в результате травмы или воспаления, хотя эти условия не являются обязательными для возникновения сперматоцеле. Также полагают, что киста может сформироваться при закупорке выводных протоков и придатка. Кроме того, в качестве возможной причины рассматривается внутриутробное воздействие диэтилстильбэстрола (ДЭС), синтетической формы эстрогена.
Точно частота развития сперматоцеле не изучена, но полагают, что примерно у 30 % всех мужчин есть маленькие кисты, в то время как большое сперматоцеле встречается гораздо реже. Заболеваемость увеличивается с возрастом, пик диагностики сперматоцеле приходится на мужчин в возрасте 40-50 лет. Расовой и этнической предрасположенности к заболеванию не существует.
Сперматоцеле обычно обнаруживается при осмотре области мошонки самим пациентом или врачом. При проведении диафаноскопии (просвечивание сперматоцеле пучком света) свет проходит через сперматоцеле, это указывает на то, что данное образование не является солидной опухолью, и, скорее всего, это доброкачественная киста. Ультразвуковое исследование является очень достоверным, неинвазивным и недорогим методом диагностики заболевания.
Так как в большинстве случаев сперматоцеле не вызывает дискомфорта и часто остается незамеченным пациентами, он редко требует проведения лечения. При отсутствии боли рекомендуется просто наблюдать за пациентом. Тем не менее, некоторые пациенты отмечают дискомфорт и боль, связанные с размером кисты. В таких случаях рекомендуются следующие варианты лечения:
Медикаментозная терапия: для облегчения боли, связанной со сперматоцеле, могут быть назначены анальгетики или противовоспалительные средства. Ни один другой тип лекарственной терапии не показан для лечения сперматоцеле.
Минимально инвазивные методы лечения: Аспирация и склеротерапия - два редко используемых подхода для лечения сперматоцеле. При аспирации сперматоцеле прокалывается иглой и его содержимое извлекается при помощи шприца. При склеротерапии проводится инъекция раздражающего агента непосредственно в полость сперматоцеле, что способствует спадению его стенок и прекращению образования жидкости. Хотя в некоторых работах описывается эффективность и безопасность данных методов лечения, в целом они не рекомендуются. Рецидив сперматоцеле – осложнение, встречающееся после обоих методов лечения, химический эпидидимит и боль являются осложнениями склеротерапии. Аспирация и склеротерапия практически не применяются у мужчин репродуктивного возраста из-за риска повреждения придатка, что в итоге может нарушить проходимость семявыносящих путей.
Хирургическое лечение: Сперматоцелеэктомия является стандартным методом лечения симптоматических кист, процедура подразумевает хирургическое удаление сперматоцеле и отсоединение его от прилегающей ткани придатка. Целью хирургического лечения является удаление сперматоцеле с сохранением целостности мужской репродуктивной системы. Сперматоцелеэктомия является амбулаторной процедурой и может выполняться как под местной, так и под общей анестезией в течение часа. Иногда при проведении операции удаляется придаток.
После наложения специальной поддерживающей повязки для мошонки (суспензорий) пациенты, как правило, выписываются домой. Для минимизации отека в течение двух-трех дней рекомендуется прикладывание в область паха пакета со льдом. Обезболивающие лекарственные препараты обычно назначаются на 1-2 дня после операции. Пациенты могут мыться через 48 часов после проведения процедуры. Контрольный визит к врачу назначается через 1-3 недели после операции. Суспензорий необходимо носить в течение 7-14 дней. Припухлость мошонки обычно сохраняется в течение 2 -21 дней.
Потенциальные осложнения сперматоцелеэктомии встречаются редко, но могут включать лихорадку, инфекции, кровотечение, рецидив и постоянную боль. Рецидив сперматоцеле возникает приблизительно в 10-25% случаев. Также может возникнуть непроходимость семявыносящих путей, что в последующем может привести к бесплодию. Поэтому следует избегать проведения данного вмешательства у мужчин, которые хотят иметь детей.
