Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс – психикалық бұзылыс, мезі қылатын ойлармен, естеліктермен, қимыл-әрекеттермен, сондай-ақ, түрлі патологиялық үрейлермен сипатталады (фобиялармен).
Қолды жиі жуу — мезілегіш-компульсиялық бұзылыстан зардап шегетін адамдарда жиі кездесетін әрекет.
Әр адам қандай да бір нәрсені кейде тексереді. Мысалы, үйден кетерде газды өшіргендігіңізді екі рет тексеруіңіз мүмкін. Алайда бұл бұзылысқа ұшыраған адамдардың әр нәрсені қысқа уақыт ішінде бірнеше рет тексеруге немесе белгілі бір әрекеттерді қайталауға қажеттілігі болады, бұл әдеттегі өміріне зиян әкелуі мүмкін.
Ұдайы қайталанатын ойлар – обсессия аталады. Мұндай ойларды бақылау үшін адам белгілі бір әрекеттерді орындағысы келеді – бұл компульсия аталады. Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыстан зардап шегетін адамдар өздерінің ойлары (обсессия) мен әрекеттерін (компульсия) бақылай алмайды. Бұл қылықтар адамды бақылайтындай күйге апарады.
Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс ерлер мен әйелдерді бірдей зақымдайды және көбінесе, балалық, жасөспірімдік және ерсек шақтың басында көрініс береді. Әдетте, бұл ауру адамның жасы толысқан шағында анықталады.
Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс отбасының бірнеше мүшелерінде болады және тұқым қуалайды. Алайда, кейбір адамдарда болу/болмауының себебі белгісіз. Зерттеушілер анықтағандай, ауру мидың үрей және толқу сезімдері үшін жауапты кейбір аумақтарында туындайды.
Қайталанатын ойлар, олар үрейленуге душар етеді– «мезілеуді» немесе «обсессияны». Бұл жағымсыз сөздер немесе суреттер. Күдіктер болуы мүмкін.
Әрекеттер, қайта-қайта жасалып, үрейленуді азайтатындай - «компульсиялар». Арнайы сөзді айтып, немесе белгілі бір қылықты жасап, ойларды «бейтараптандыруға» тырысу мүмкін.
Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс диагнозын обсессиялардың (мезілегіш ойлар, идеялар, түсініктер) және компульсиялардың (мезілегіш әрекеттер) болуы негізінде психиатр қояды.
Диагностика әдістері: сыртқы қарау және сұрастыру.
Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылысты емдеуге психикалық емдеудің түрлері кіреді, олар науқасты өзінің мінез-құлығын және үрейлену сезімін бақылау тәсілдеріне үйретуге бағытталған.
Психикалық емдеуден басқа антидепрессантарды – көңіл-күй жағдайын жақсартатын дәрілік препараттарды қолдану кең таралған, олар жеке немесе психикалық емдеумен бірге қолданылады. Үш айдың ішінде тиімсіз болса, дәрігер препаратты алмастыруды ұсынады.
Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс көбінесе, оң болжамды өтеді, уақыт өте келе науқастар ауруға байланысты болған мезілегіш жағдайды бақылай алады. алайда, кейбір науқастарда ауыр депрессиялық бұзылыстар байқалады, олар өзіне қол жұмсауға итермелеуге дейін апаруы мүмкін.
Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыстан туындаған симптомдар өмірге, жұмысқа және адамдармен қарым-қатынасқа қолайсыз әсер ететін болса, дәрігерге көріну қажет.
Паникалық бұзылыс (ПБ) — психикалық бұзылыс, жылына бірнеше реттен күніне бірнеше ретке дейін пайда болатын паникалық шабуылдардың тосыннан пайда болуымен және олардың пайда болуын күтумен сипатталады.
Паникалық бұзылыс (ПБ) –үрейдің немесе қорқыныштың науқас үшін түсініксіз, азапты ұстамасы. Сезілуі бойынша жүректің ұстамасына ұқсайды. Мұндай шабуылдар кез келген уақытта пайда болуы мүмкін, паникалық бұзылыстан (ПБ) зардап шегетін көптеген адамдар осы ұстамалардың қайталануынан қорқады.
Паникалық бұзылыс (ПБ) 25-64 жас аралығында жиірек кездеседі, бұл кезде әйелдердің арасында аурушаңдық жиілігі ерлерге қарағанда 3-4 есе жоғары. Паникалық бұзылыстың (ПБ) пайда болуының маңызды факторы – тұқым қуалауға бейімділігі. Аурудың ұрпақтан ұрпаққа тікелей берілуі жайында мысалдар бар.
Паника – адамның психикасының және бүкіл организмнің күйзеліске табиғи серпіні, бұл кезде түрлі қорғаныстық бейімделу қызметі іске қосылады (қанға адреналин, күйзеліс гормондары секілді ынталандыратын заттектердің түсуі), олар пайда болған қиындықтарды жеңуге көмектесуге тиіс. Паникалық бұзылысқа (ПБ) ұшыраған адамдарда оргнизмінде осындай заттектердің өздігінше түсуі байқалады, олар қиын жағдайды шешу үшін күш берудің орнына үрейлену мен паникаға апарады.
· Кеудедегі ауырсыну немесе жайсыздық, жүрек айнуы немесе іштегі жайсыздық, бас айналуы немесе бастағы жағымсыз сезіну және т.с.с. паникалық бұзылыстың түріне және жағдайға байланысты
· Тершеңдік
· Қызу немесе қалтырау, артериалдық қысымның өзгеруімен жиі қосарланады
· Ұйып, жансыздану сезімі (парестезия), шаншу, қысылу сезімі дененің әр жерінде
· Өтіп жатқан әрекеттің шынайылығын сезінбеу немесе өзінің толыққандылығына сенбеу (жалғандық сезімі, деперсонализация)
· Ұстамадан кейінгі енжарлық және әлсіздік, несептің жиі жүруімен, нәжістің бұзылуымен жиі қосарланады.
Паникалық бұзылыстан (ПБ) зардап шегетін адамдарда әдетте, 10 минутқа жуық болатын, бірақ кейде қысқа мерзімдік (1-5 минут), сондай-ақ, ұзақ (30 минут) болатын паникалық шабуылдардың қарқынды көріністері байқалады, бірақ, үрейлену сезімі 1 сағатқа дейін созылады.
Паникалық шабуылдар түрлі симптомдарымен ерекшеленуі (мысалы, тахикардия (жүрек соғуының жиілеуі), тершеңдік, бас айналуы, ентігу, дірілдеу, бақылауға келмейтін қорқу ) немесе біркелкі болуы да мүмкін.
Науқастардың бір бөлігінде мұндай жағдайлар ұдайы – кейде күнделікті немесе апта сайын байқалады.
Паникалық шабуылдардың сыртқы симптомдары қолайсыз әлеуметтік салдарға жиі апарады (мысалы, ұялу, қоғамдық қабылдамау, әлеуметтік оқшаулану, т.б.).
Паникалық бұзылыстың (ПБ) ауырлығын анықтау үшін арнайы шкала қолданылады; бұл сауаланама түрінде де болады.
Паникалық бұзылысты (ПБ) емдеудің негізгі әдістері – психикалық емдеу (психотерапевт-маманның науқастың психикасына әсер етуі және дәрі-дәрмекпен емдеу (психофармакология).
Дұрыс тәсілдер қолданылса, ауру емдеуге келеді. Әр науқас үшін жеке емдеу жоспары қажет, оны емдеуші дәрігермен бірге құру қажет.
Психикалық емдеу тұрғысынан паникалық бұзылыстың негізгі себебі – іштей психологиялық қақтығысқа ұшырау, оларды сыртқа шығара алмау, түрлі себептердің әсерінен шешілмеуі және оларды адамның саналы түрде қабылдай алмауы. Психотерапевтінің немесе психологтың көмегімен психологиялық мәселені саналы түрде қабылдауға, оны шешу тәсілдерін табуға, психологиялық қақтығысты шешуге тырсуға болады.
Кейбір науқастарда паникалық бұзылыстар ұзақ уақыт орын алып, емделмеуі мүмкін. Алайда, емдеу басталғанда көпшілік адамдар жағдайының жақсаруын сезінеді.
Паникалық бұзылыстан зардап шегетін адамдар сондай-ақ, ұшырауы мүмкін:
· Алкогольді тым көп қабылдауға;
· Жұмыс қабілетінің төмендеуіне;
· Жеке қарым-қатынастың ауырлауына, мысалы, отбасындағы мәселелер;
Паническое расстройство (ПР) — это психическое расстройство, характеризующиеся спонтанным возникновением панических атак от нескольких раз в год до нескольких раз в день и ожиданием их возникновения.
Паническая атака (ПА) представляет собой необъяснимый мучительный для больного приступ страха или тревоги. По ощущениям напоминающая сердечный приступ. Такие атаки могут возникнуть в любое время, и многие люди, страдающие от панического расстройства, боятся повторения этих приступов.
Панические расстройства чаще встречаются в возрасте от 25 до 64 лет, при этом частота заболеваемости среди женщин в 3-4 раза выше, чем среди мужчин. Важным фактором возникновения панического расстройства является наследственная предрасположенность. Имеются свидетельства прямой передачи заболевания из поколения в поколение.
Паника - это естественная реакция человеческой психики и всего организма на стресс, в эти моменты задействуются различные защитные адаптационные функции (выброс в кровь стимулирующих веществ, как адреналин, гормоны стресса), которые должны помочь справиться с возникшими сложностями. У людей, подверженных паническому расстройству, наблюдается самопроизвольный выброс большого количества таких веществ в организме, который приводит к тревоге и панике вместо того, чтобы придать человеку силы для решения сложной ситуации.
Боль или дискомфорт в груди, тошнота или дискомфорт в животе, головокружение или неприятные ощущения в голове и т.д. в зависимости от формы панического расстройства и ситуации
Повышенное потоотделение
Жар или озноб, часто сопровождаемые колебаниями артериального давления
Ощущение онемения (парестезия), покалывания, давления в различных местах тела
Ощущение нереальности происходящего или собственной неполноценности (дереализация, деперсонализация)
Вялость и разбитость после приступа, часто сопровождаемые учащённым мочеиспусканием, расстройством стула.
У страдающих паническим расстройством людей, как правило, наблюдаются серии интенсивных эпизодов панических атак, которые обычно продолжаются около 10 минут, но могут быть как кратковременными (около 1-5 минут), так и длительными (до 30 мин), однако ощущение тревоги может сохраняться в течение 1 часа.
Панические атаки могут отличаться наличием разных симптомов (например, тахикардия (учащенное сердцебиение), потливость, головокружение, одышка, тремор (дрожание), переживание неконтролируемого страха и т. д.) или быть однотипными.
У части пациентов данные состояния наблюдаются регулярно — иногда ежедневно или еженедельно.
Внешние симптомы панической атаки часто ведут к негативным социальным последствиям (например, смущениям, общественным порицаниям, социальной изоляции и т. д.).
Для определения тяжести панического расстройства используется специальная шкала; она существует также в форме опросника (анкеты).
Основными методами лечения панического расстройства являются психотерапия (воздействие на психику пациента специалистом-психотерапевтом) и лечение медикаментами (психофармакология).
При правильном подходе данное заболевание хорошо поддаётся лечению. Необходим индивидуальный план лечения для каждого больного, который следует разработать вместе со своим лечащим врачом.
С точки зрения психотерапии основной причиной панического расстройства считаются вытесненные психологические конфликты, которые не находят выхода, не могут быть осознаны и разрешены человеком вследствие различных причин. С помощью психотерапевта или психолога можно осознать психологическую проблему, увидеть способы ее решения, проработать тот или иной психологический конфликт.
У некоторых пациентов панические расстройства могут продолжаться длительное время и не поддаваться лечению. Однако большая часть людей чувствует значительное улучшение после начала лечения.
Люди, страдающие от панического расстройства, также могут быть подвержены:
Чрезмерному употреблению алкоголя;
Снижению работоспособности;
Тяжелым личным взаимоотношениям, включая проблемы в браке;
Обсессивно-компульсивное расстройство – это психическое расстройство, характеризующееся развитием навязчивых мыслей, воспоминаний, движений и действий, а также разнообразными патологическими страхами (фобиями).
Частое мытье рук — распространённое навязчивое действие у страдающих обсессивно-компульсивным расстройством.
Каждый человек проверяет какие-либо вещи дважды хотя бы изредка. Например, вы можете дважды проверить, выключили ли вы газ, уходя из квартиры. Однако люди, страдающие от данного расстройства, испытывают потребность проверять каждую вещь несколько раз за короткое время или имеют определенные ритуальные, повторяющиеся действия, которые могут навредить обычной жизни.
Постоянно повторяющиеся мысли называются обсессиями. Чтобы контролировать подобные мысли, человек начинает испытывать непреодолимое желание повторять определенные действия, которое называется компульсией. Люди, страдающие от обсессивно-компульсивного расстройства, не могут контролировать свои мысли (обсессии) и действия (компульсии). Зачастую все сводится к тому, что ритуалы начинают контролировать их.
Обсессивно-компульсивное расстройство поражает мужчин и женщин в примерно равных количествах и обычно проявляется в детстве, юности или раннем взрослом возрасте. Обычно это заболевание диагностируется, когда человек уже достигает зрелого возраста.
Обсессивно-компульсивное расстройство обычно наблюдается у нескольких членов семьи и передается по наследству. Однако никто точно не знает, почему у одних людей имеется это заболевание, а у других нет. Исследователи обнаружили, что болезнь провоцируется некоторыми областями головного мозга, которые отвечают за чувство страха и волнения.
Повторяющиеся мысли, которые заставляют испытывать тревогу – «навязчивости» или «обсессии». Это могут быть неприятные слова или фразы, мысленные картинки или сомнения.
Действия, которые совершаются снова и снова, которые помогают чувствовать себя менее тревожно - «компульсии». Вы можете стараться исправить или «нейтрализовать» мысли, говоря специальное слово или совершая определенные ритуалы, считая, что это поможет.
Лечение обсессивно-компульсивного расстройства включает в себя различные виды психотерапии, которые направлены на обучение пациента способам контроля собственного поведения и чувства тревоги.
Помимо психотерапии, распространено применение антидепрессантов – лекарственных препаратов, улучшающих эмоциональное состояние, которые могут использоваться отдельно или в комплексе с психотерапией. При неэффективности одного препарата в течение трех месяцев, врач может посоветовать пациенту сменить его на другой препарат.
Обсессивно-компульсивное расстройство в большинстве случаев протекает благоприятно, и со временем больные учатся контролировать навязчивые состояния, вызванные заболеванием. Однако у некоторых больных наблюдаются тяжелые депрессивные расстройства, которые могут привести к суициду (склонности к самоубийству).
Обратитесь за помощью к врачу, если симптомы, вызванные обсессивно-компульсивным расстройством, негативно отражаются на жизни, работе и отношениях с людьми.
Негативное влияние чувства тревоги и волнения на состояние сердечно-сосудистой системы уже давно признано медицинским сообществом. Однако в недавно проведенном исследовании говорится о том, что люди, которые часто испытывают чувство тревоги, имеют повышенный риск возникновения инсульта.
Негативное влияние чувства тревоги и волнения на состояние сердечно-сосудистой системы уже давно признано медицинским сообществом. Однако в недавно проведенном исследовании говорится о том, что люди, которые часто испытывают чувство тревоги, имеют повышенный риск возникновения